
Bike Geometry : มิติรถ
องศารถคือ ...ความยาวทุก นิ้ว/ซม. และองศาทุกองศาของท่อต่างๆที่ประกอบกันเป็นเฟรมจักรยาน
ค่าต่างๆเหล่านี้ส่งผลต่อการขับขี่ของรถคันนั้นๆมากกว่าสิ่งอื่นใดทั้งหมด
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมจึงไม่สามารถเอารถครอสคันทรี่แปลงไปเป็นรถถนนได้ แม้ว่าจะแต่งแบบจัดเต็มมากแค่ไหนก็ตาม เพราะมิติรถมันเป็นรถครอสคันทรี่ไงล่ะครับ
ผมจะพูดถึงส่วนมิติรถหลักๆที่สำคัญให้ฟังกันนะครับ
Head tube angle (องศาท่อคอ)
คือมุมที่ท่อค่อทำกับพื้นซึ่ง ท่อคอที่ชัน (Steep) จะทำให้เข้าโค้งได้เร็ว ใต่ทางชันได้ดีกว่า ท่อคอที่ลาด (Slack)
แต่ท่อคอที่ลาดกว่าจะมีเสถียรภาพที่มั่นคงกว่าในความเร็วสูงๆ
โดยรถครอสคันทรี่ทั่วไปจะมีองศท่อคอที่ราว 70-71 องศา รถออลเมาเท่นราว 66-68 องศา ส่วนรถดาวน์ฮิลราว 65 องศา
Wheelbase (ระยะฐานล้อ)
คือระยะวัดจากกลางดุมล้อหน้าถึงล้อหลัง ซึ่งระยะยิ่งมากก็ยิ่งมั่นคงมากขึ้น
แต่ในขณะเดียวกันก็จะสูญเสียความคล่องตัวลงไปด้วย รถดาวน์ฮิลซึ่งต้องการเสถียรภาพในความเร็วสูงๆ
จึงมีฐานล้อค่อนข้างยาว (ราวๆ 47 นิ้ว) แต่รถ street dirt ซึ่งต้องการความคล่องตัวสูงๆมีฐานล้อเพียงประมาณ 40 นิ้วเท่านั้น
Chainstay Length (ความยาวตะเกียบโซ่)
ความยาวตะเกียบโซ่มีผลโดยตรงกับระยะฐานล้อ ตะเกียบยาว = ฐานล้อที่ยาว ซึ่งมีผลต่อเสถียรภาพและความคล่องตัวของรถ
Top Tube Length (ระยะท่อบน)
เช่นเดียวกันท่อบนที่ยาวหมายถึงระยะฐานล้อที่ยาวขึ้น แต่ในเฟรมหลายตัวท่อบนที่ยาวจึงถูกชดเชยด้วยตะเกียบโซ่ที่สั้นลง
Seat Tube Angle (องศาท่อนั่ง)
สิ่งที่องศาท่อนั่งส่งผลกับรถคือ ระยะเอื้อม (reach) โดยองศาที่ชันขึ้นทำให้ระยะเอื้อมน้อยลง ทำให้ตำแหน่งในการนั่งไปหน้ารถมากขึ้น น้ำหนักตกหน้ารถมากขึ้น
(ประมาณ 1 % ต่อ ซม.) ผลคือประสิทธิภาพการกดลูกบันไดที่รอบขาสูงๆดีขึ้น (ตัวอย่างชัดๆคือในรถไทม์ไทอัล) แต่มันก็แลกกับความสบายในการขับขี่
Bottom Bracket Height (ความสูงของกระโหลก)
ความสูงกระโหลกส่งผลอย่างชัดเจนในตอนที่รถเลี้ยวหรือเข้าโค้ง กระโหลกที่ต่ำหมายถึงจุดศูนย์ถ่วงที่ต่ำทำให้เข้าโค้งได้มั่นคงขึ้น อย่างไรก็ตามต้องคำนุงถึงระยะปลอดภัยของขาจานด้วย(โดยเฉพาะในเสือภูเขา)ซึ่งกระโหลกต่ำมากๆเท่ากับโอกาศที่ขาจานจะชนกับก้อนหินหรือรากไม้ก็จะสูงมากข้นด้วย นี่เป็นเหตุผลที่ว่าทำไมจึงเอาเฟรมล้อ 29 มาใส่ล้อ 27.5/26
ไม่ได้เพราะขาจานคุณจะชนแน่ๆ
อีกตัวที่ไม่กล่าวถึงคือ Stand over (ระยะชน...)