ThaiMTB.com

ความยาวของขาจานมีผลต่อการปั่นยังงัยครับ
เลือกไม่ถูกว่าจะต้องใช้ขาจานยาวเท่าไหร่
รบกวนผู้รู้หน่อยครับ

ขาจานสำหรับรถเสือภูเขามักจะนิยมหรือเหมือนถูกบังคับให้ใช้ (เป็นขาจานมาตรฐานจากโรงงานผู้ผลิต) ขาจานความยาว 170 มม. ครับ ส่วนขาจานเสือหมอบก็เขยิบไปเป็น 172.5 มม.

จุดตั้งต้นคงต้องดูที่ตำแหน่ง KOP ก่อนครับ เวลาเราปรับบันใดให้ขาจานชี้ไปในแนวหน้าและหลังรถ (Horizontal) ถ้าวางเท้า (ปลายเท้า) บนบันใดแล้วหัวเข่าอยู่เหนือบันใดที่ขาจานชี้ไปหน้ารถก็เรียกว่าอยู่ในตำแหน่ง KOP (Knee Over Pedal) อธิบายง่ายๆ ก็คือท่าแบบนี้ขาท่อนล่างทิ้งนำหนักลงบนบันใดพอดีก็เลยทำให้มีแรงกดลงบนบันใดดีกว่าท่าที่วางเท้าแล้วขาอยู่ในตำแหน่งอื่นครับ

ถ้าทำท่าแบบนี้แล้วเท้าพับไปด้านหลังหน่อย ก้มมองแล้วตำแหน่งบันใดไปอยู่หลังหัวเข่า ขาจาน (อาจจะ) สั้นไปสำหรับเรา แต่หากเป็นตรงกันข้ามคือบันใดอยู่ล้ำไปหน้าหัวเข่า ขาจานก็ (อาจจะ) ยาวไปครับ

ขาจานที่พอดี บวกกับการปรับตำแหน่งเบาะถูกต้องจะทำให้มีแรงในการปั่นฯ และสามารถใช้รอบขาได้คล่องครับ พอขาจานยาวมากกว่าความปรกติของตัวเราเท้าจะรู้สึกว่ามีแรงกดมากขึ้น แต่ทำรอบปั่นฯ สูงๆ ไม่ค่อยดีครับ

โดยหลักง่ายๆ ขาจานสั้น เส้นรอบวงของวงกลมในการควงเท้าจะมีระยะที่สั้นต่อ 1 รอบขา ในทางตรงข้ามขาจานที่ยาว 1 รอบขาหากเอาเส้นรอบวงมาลากเป็นเส้นตรงจะใช้ระยะทางที่มากกว่า ดังนั้นที่รอบขา 80 - 90 รอบ/นาทีเท่ากัน ขาจานยาวจะทำรอบได้ "ยากกว่า" ขาจานสั้นครับ (ยกเว้นกรณี "บ้าพลัง" นะครับ )

ดังนั้นในกรณีของการเลือกขาจานหากเราสามารถปั่นฯ ได้กับขาจานหลายขนาดโดยไม่มีผลข้างเคียงเรื่องเจ็บหัวเข่า (ขาจานที่ยาวเกินขนาดเอามาใช้ปั่นฯ ทางยาวๆ หรือออกแรงปั่นฯ มากๆ อาจจะมีผลทำให้หัวเข่าบาดเจ็บได้ครับ) การเลือกใช้ขาจานขนาดความยาวใดๆ ก็ขึ้นอยู่กับนิสัยหรือความชอบในการปั่นฯ ของเราครับ ชอบปั่นฯ (รอบขา) ช้าๆ กับความเร็วปานกลาง ถึงความเร็วสูง (บนทางเรียบ) ก็ใช้ขาจานยาวหน่อย แต่หากชอบใช้รอบขา ชอบปั่นฯ รอบขาเร็วๆ ก็ควรเลือกขาจานออกไปทางขนาดพอดีหรือสั้นครับ

ต้องออกตัวก่อนนะครับว่าผมไม่ใช่นักปั่นฯ เสือหมอบตัวจริง แต่หากถามประเด็นเรื่องความยาวขาจานที่มีผลต่อการปั่นฯ ก็พอจะอธิบายได้แบบนี้แหละครับ

ถ้ามีตังซื้อขาจาน 3 ขนาดเลย
วันใหนปั่นทางเรียบ ใช้ 170
ปั่นขึ้นเขา ใช้ 175
ถ้ามีทางเรียบผสมกับขึ้นเขา ใช้ 172.5
ถ้าต้องการขาจานอันเดียว ก็ดูว่าเราปั่นทางใหนบ่อยก็เลือกขาจานใหนเหมาะสม

ที่นิยม เขา170-175 หมอบ165-170
ชอบรอบขาใช้สั้น ชอบทางชันใช้ยาว
kops(knee over the pedle spindle)นำมาคำนึงถึงทีหลังโดยการปรับอานไปหน้า/ถอยหลัง หลังจากเลือกขาจานได้แล้ว
บางตำราของฟรั่งบอกว่าขึ้นอยู่ความยาวช่วงขาด้านใน(inseem)ก็ว่ากันไป
คิดมากปวดหัว
ไม่มีสูตรสำเร็จ ลงท้ายฟรั่งว่าอย่างนั้น

หมอบเวลาขี่ปกติต้องการรอบขาจัดๆใช้172.5 แต่พอขึ้นเขาหรือขี่ไทม์ไทร์ ใช้175 ไม่ต้องปรับเบาะเพราะเซ็ตแล้วมันจะยากเปลี่ยนขาจานไปเลย ตามทางที่ลุย แต่ถ้าเอา 175 มาเล่นทางปกติมันจะหนืดๆหน่อยในเรื่องรอบ ขาก็ลองดูนะครับ ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับว่าใช้จานโซ่ แบบstandardหรือcompactด้วย ตามสไตล์การปั่นของแต่ละคน

ดูที่ "ขา"คน ก่อน
ขายาว เข่าก็ยาว
แรงกดดี วาดวงใหญ่ได้สะดวก
ขาสั้น เข่าสั้น
แรงกดน้อยกว่า วาดวงใหญ่ต้องเอื้อม
คนขายาว จึงเหมาะดีกับขาจานยาวๆ
คนขาสั้น ก็เหมาะกับขาจานสั้นๆ

ต่อไปดู "ขา"จาน
ตามหลักการของคาน
ขาจานยาวให้แรงบิดมากกว่าขาสั้น
ขึ้นทางชัน ขาสั้นจึงใช้แรงมากกว่าขายาว

ขาจานยาวมีรอบวงยาวกว่าขาสั้น
หนึ่งรอบเท่ากัน ต้องปั่นบันไดเร็วกว่า
ทางราบต้องการรอบ ไม่ต้องการแรงบิดสูง
ขายาวจึงเสียเปรียบ เพราะเสียรอบ

รอบขาปั่นของเราๆ ท่านๆ ที่ได้งานมากที่สุด
เคยมีการทดสอบว่าอยู่ช่วง 80-100
มากกว่านี้ ก็มีคนทำได้ แต่ไม่ใช่เราๆ ท่านๆ
ซึ่งเหนื่อยกว่ากัน และไม่ได้งานเพิ่มเท่าไร

ด้วยเหตุผลของรอบขาที่เหมาะสมนี้
คน"ขา"ยาว ปั่นจาน"ขา"สั้น
บางคนจึงปั่นไม่ได้ดี

เสือภูเขา เส้นทางเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
ปีนป่ายทางชัน แรงบิดจากจานมีความสำคัญ
เมื่อชดเชยจานหน้าด้วยจำนวนฟัน
รถสำหรับผู้ขับขี่ตัวเท่ากัน
จึงมักให้ขาจานยาวกว่าเสือหมอบ
ที่ต้องการรอบมากกว่าแรงบิดบนทางราบ

เสือหมอบกระผมเอง ขาจาน 175
เจ้าของเก่าขายให้มาอย่างนี้
ขี่ไปก็เหมาะดี เพราะเส้นทางขี่ เป็นเินินยาว
ทางราบไม่ค่อยถูกใจ
มันหนืดอย่างคุณข้างบนเขาว่าไว้ไม่มีผิดขอรับ

Inseem lenght ที่สั้นกว่า 29 นิ้ว ความยาวขาจานที่เหมาะสมคือ 165 mm
Inseem lenght ในช่วง 29 - 32 นิ้ว ความยาวขาจานที่เหมาะสมคือ 170 mm
Inseem lenght ในช่วง 32 - 34 นิ้ว ความยาวขาจานที่เหมาะสมคือ 172.5 mm
Inseem lenght ที่ยาวกว่า 34 นิ้ว ความยาวขาจานที่เหมาะสมคือ 175 mm

ใครจะปั่นทางเรียบ ขึ้นเขา ลงห้วยก็ปรับแต่งให้เหมาะสมกับการใึช้งานดังที่ท่าน บุโรทั่ง ได้แนะนำไว้





* คัดลอกมาจากกระทู้เก่าๆ ซึ่งอธิบายไว้โดย lucifer *
http://www.thaimtb.com/cgi-bin/viewkatoo.pl?id=02199