วันนี้ ฉันอ่าน นสพ.เดลินิวส์ เป็นประจำวัน เจอเรื่องดีที่ควรเกี่ยวข้องผู้เล่นจักรยานฟิกเกียร์ จะมีข้อดีหรือข้อเสียให้ศึกษาอ่านตรงนี้ค่ะ “จักรยานฟิกเกียร์” บนท้องถนน ขับขี่อย่างเข้าใจ...ลดขัดแย้งในสังคม
...จักรยานฟิกเกียร์กำลังกลายเป็นแฟชั่นของกลุ่มวัยรุ่นไทย ด้วยรูปลักษณ์โฉบเฉี่ยว ซึ่งในต่างประเทศเช่น ยุโรป ได้รับความนิยมโดยเริ่มจากกลุ่มคนทำงานส่งเอกสาร เพราะมีความสะดวกคล่องตัว แต่สิ่งที่เป็นเรื่องถกเถียงกันอย่างมากของจักรยานประเภทนี้บนท้องถนนคือ “ควรติดเบรกหรือไม่?” โดยเฉพาะในไทย จึงถือเป็นเรื่องใหม่ที่ต้องเร่งป้องกันและทำความเข้าใจทั้งผู้ปั่นจักรยานรวมถึงผู้ขับรถยนต์บนท้องถนน
...พงศกร อารีศิริไพศาล เริ่มปั่นจักรยานฟิกเกียร์มากว่า 2 ปี มองว่า การไม่ติดเบรกของจักรยานฟิกเกียร์เป็นค่านิยมที่ได้รับมาจากต่างประเทศ โดยบางประเทศแม้ไม่ติดเบรกแต่คนขับรถบนท้องถนนเคารพกฎระเบียบดีกว่าบ้านเรา ขณะบางประเทศในยุโรปมีกฎว่าถ้าปั่นจักรยานประเภทนี้บนท้องถนนต้องติดเบรกหน้าหรือหลังอย่างใดอย่างหนึ่ง สำหรับไทยเด็กที่เริ่มปั่นใหม่ๆ ยังมีแนวคิดว่าถ้าไม่ติดเบรกจะดูเท่กว่า
...การไม่ติดเบรกเมื่อวิ่งบนถนนอันตรายเนื่องจากถ้าผู้ปั่นยังไม่มีความชำนาญในการเบรก ย่อมส่งผลให้ตัวเองประสบอุบัติเหตุบนท้องถนนได้ ขณะเดียวกันประสบการณ์มีส่วนสำคัญ เพราะนอกจากปัจจัยของรถที่ต้องเบรกอย่างกระชั้นชิดในบางครั้งแล้ว ปัจจัยอื่นเช่น คนหรือสุนัขตัดหน้า หรือพื้นถนนด้านหน้าเป็นทรายไม่สามารถปั่นได้ถือเป็นอีกปัจจัย เช่นเดียวกับฝาท่อบางที่มีช่องว่างมากทำให้ล้อรถเข้าไปในช่องจนล้มได้ หรือฝนตกถนนลื่นเบรกยาก สิ่งเหล่านี้ผู้ปั่นควรศึกษาก่อนจะซื้อ
…“ครั้งแรกผมเริ่มปั่นแบบไม่มีเบรก ส่วนใหญ่ปั่นในพื้นที่มหาวิทยาลัยที่มีรถไม่มาก เหมือนฝึกความชำนาญในการเบรกไปในตัว พอมีประสบการณ์จึงเริ่มปั่นออกข้างนอกมากขึ้น เพราะบ้านอยู่แถวสุขุมวิท ใช้จักรยานสะดวกกว่าขับรถยนต์ สำหรับเด็กที่กำลังเริ่มปั่นอยากให้ติดเบรกเพราะปัจจัยหลายอย่างที่อาจก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้ เช่นเดียวกับช่องว่างของบริษัทประกันบางแห่งที่เมื่อประสบอุบัติเหตุชนกับรถจักรยานไม่มีเบรกประกันจะไม่คุ้มครองในส่วนนี้”
...สำหรับคนที่ปั่นจักรยานฟิกเกียร์ต้องเคารพกฎจราจร เพราะต้องยอมรับว่าในกรุงเทพฯ เลนปั่นจักรยานยังมีไม่เพียงพอ ขณะเด็กหลายคนปั่นตามแฟชั่นโดยไม่รู้กฎจราจรบนท้องถนน โดยเฉพาะสี่แยกที่มีอุบัติเหตุบ่อย เนื่องจากคนปั่นหลายคนมองว่าเป็นจักรยานไม่ต้องหยุดตามไฟแดงเหมือนรถอื่นๆ ซึ่งพอเป็นอย่างนี้ปั่นออกไปก็ถูกชน ดังนั้นกฎจราจรเป็นสิ่งที่ต้องเรียนรู้และเคารพแม้จะเป็นจักรยานเพราะถนนเป็นของทุกคน
...การมีใบขับขี่จักรยานอย่างอดีตน่าจะเป็นเรื่องดี เหมือนกับใบขับขี่รถทั่วไปที่คนขับต้องทำตามกฎ เพราะบางคนที่ปั่นก็เคารพกฎ แต่มีหลายคนยังคึกคะนองจนทำให้เกิดอุบัติเหตุ ซึ่งสัญญาณมือที่โบกขอทางเป็นเรื่องสำคัญ เนื่องจากจักรยานไม่มีไฟเลี้ยว การโบกมือเพื่อให้สัญญาณเป็นเรื่องที่ผู้ปั่นควรให้ความสำคัญอย่างยิ่ง
...ด้วยกรุงเทพฯ มีรถติด ทำให้คนปั่นจักรยานฟิกเกียร์ปั่นซิกแซกบนท้องถนนเมื่อรถติดเหมือนมอเตอร์ไซค์ สิ่งเหล่านี้เป็นวัฒนธรรมของคนปั่นฟิกเกียร์ในต่างประเทศ แต่สำหรับในไทยแล้วเด็กบางคนมีความคึกคะนอง และไม่มีกฎหมายใดๆ มารองรับ ต้องยอมรับว่าบางครั้งการรวมกลุ่มกันมากๆ ตอนกลางคืน บางคนก็ดื่มสุราแล้วมาปั่นต่อ จึงเสี่ยงมากเมื่อปั่นจักรยานที่ไม่ติดเบรกอยู่บนถนน
...การแต่งกายของผู้ปั่นต้องมีหมวกกันน็อก กางเกงปั่นจักรยานที่มีซับใน ขณะรองเท้าผ้าใบต้องมีขนาดหนาเพราะบันไดบางส่วนมีความแหลมคม ใส่แว่นกันแมลงหรือวัตถุแปลกปลอมกระเด็นเข้าตา ขณะเดียวกันไฟบนตัวรถควรมีทั้งด้านหลังและด้านหน้าให้มีความชัดเจน เพราะตอนนี้หลายคนมีแต่ไฟหลังไม่มีไฟหน้า บางครั้งเมื่อเลี้ยวเข้าซอยรถอาจแซงมาเพื่อเข้าซอยเดียวกัน แต่ไม่เห็นเนื่องจากไม่มีไฟหน้า จึงทำให้เกิดอุบัติเหตุในหลายครั้ง
...การแต่งตัวในกลุ่มเด็กที่มองว่าการปั่นฟิกเกียร์เป็นแฟชั่น หลายคนใส่กางเกงยีนเสื้อยืด และหมวกแก๊ปธรรมดา แต่จริงแล้วหมวกกันน็อกสำคัญมากต่อชีวิต เพราะเมื่ออยู่บนถนนเหตุต่างๆ สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ขณะเดียวกันครอบครัวเองต้องศึกษาเพื่อรู้ว่าเด็กในบ้านที่ซื้อจักรยานประเภทนี้มาใช้ต้องมีการป้องกันอย่างไรบ้าง และมีส่วนไหนที่ครอบครัวต้องสอนเด็ก เช่น กฎจราจร แต่ไม่ได้หมายความว่าให้ห้ามเด็ก แต่ถ้าผู้ใหญ่เกิดความเข้าใจย่อมเป็นเรื่องดี เพราะตอนนี้เด็กหลายคนเรียนรู้กฎต่างๆ ผ่านร้านจักรยานที่ผู้ขายให้ความรู้ หรือคนในกลุ่มซึ่งปั่นด้วยกัน
...ด้าน ธนิต บุญรัตน์ ปั่นฟิกเกียร์มากว่า 2 ปี มองว่า ด้วยเวลาส่วนใหญ่ที่ปั่นจะเป็นกลางคืนเนื่องจาก ตอนกลางวันต้องเรียน ซึ่งตอนกลางคืนผู้ที่ปั่นต้องมีอุปกรณ์ป้องกันอย่างมาก เพราะหลายครั้งรถที่ขับมาอาจไม่เห็นเรา โดยเฉพาะเพื่อนบางคนที่แต่งตัวและแต่งรถตามแฟชั่น อย่างเพื่อนชอบโทนสีดำแต่งจักรยานให้ดำทั้งคัน แถมยังใส่เสื้อผ้าสีดำอีก วันนั้นปั่นมาด้วยกันรถปาดหน้าแล้วชนเพื่อนเพราะเขาไม่เห็นเนื่องจากเป็นตอนกลางคืน ขณะบางคนไม่ยอมติดไฟรถมองว่าเท่กว่า
...ตอนเริ่มซื้อฟิกเกียร์พอแม่รู้ว่าไม่มีเบรกค่อนข้างไม่เห็นด้วย กลัวว่าจะไม่ปลอดภัย จนพยายามเก็บเงินซื้อได้เอง ตอนแรกแม้เริ่มปั่นในสถานที่ไม่มีรถพลุกพล่าน แต่มีแผลล้มเต็มตัวเพราะเป็นช่วงเริ่มหัดลองเบรก พอออกไปถนนจริงครั้งแรกกับรุ่นพี่ๆ เขาจะไม่ให้เราอยู่หน้าแม้เรารู้สึกว่าอยากจะปั่นแซง เพราะเขารู้ว่าเราปั่นออกมาครั้งแรกยังไม่มีประสบการณ์เลยต้องอยู่ตรงกลางจะได้สะดวกในการช่วยเหลือ
...อุบัติเหตุส่วนใหญ่เมื่อปั่นบนถนนเกิดการจากปาดหน้าในระยะกระชั้นชิด บางครั้งโบกมือเพื่อออกขวาแล้วก็ไม่ให้ไป ส่วนใหญ่รถแท็กซี่และรถโดยสารประจำทางจะเป็นปัจจัยในการให้เกิดอุบัติเหตุเพราะวิ่งเลนซ้ายเหมือนกัน เช่นล่าสุดเกือบเกิดอุบัติเหตุเนื่องจากรถเมล์ที่วิ่งมาเลนสองปาดหน้าแล้วปล่อยให้คนลง ด้วยความที่ปั่นมาแรงเบรกระยะกระชั้นชิดไม่อยู่ เพราะต้องใช้ระยะเบรกประมาณ 1– 2 เมตร คนเดินลงมาพอดีจึงต้องตัดสินใจปล่อยรถให้ถลำไปข้างหน้า โชคดีไม่ชนคน ขณะเพื่อนที่ตามมาต้องตัดสินใจล้มเพื่อไม่ให้ชนคน
…“เคยถามรุ่นน้องหลายคนที่ปั่นว่าทำไมไม่ใส่หมวกกันน็อก เขาบอกว่าหมวกราคามันแพง สู้เอาเงินส่วนนั้นมาแต่งให้จักรยานสวยขึ้นหรือเร็วขึ้นดีกว่า เรามองว่าการเซฟตัวเองเป็นเรื่องสำคัญและรุ่นพี่ๆ ควรเตือนน้องๆ ขณะที่ภาครัฐหรือเอกชนเองการเผยแพร่ความรู้ในเรื่องนี้ควรให้ความสำคัญมากขึ้น เพราะเด็กหลายคนมีความเข้าใจที่ผิด ซึ่งผู้ปกครองมีส่วนสำคัญและต้องศึกษาไปพร้อมกับลูก”
...อนาคตจักรยานฟิกเกียร์ในไทย จากที่ดูการเข้ามา 4–5 ปีผ่านมา มีเพิ่มมากขึ้น อายุของคนปั่นเริ่มน้อยลง ต่ำสุดที่เคยเห็นอยู่ ป.1 การมีบัตรประจำตัวผู้ปั่นจักรยานน่าจะเป็นทางแก้ในภาวะของเมืองที่ยังไม่มีเลนปั่นจักรยาน และยิ่งอีกไม่กี่เดือนจะมีภาพยนตร์ซึ่งมีจักรยานฟิกเกียร์เข้าฉาย จะยิ่งปลุกกระแสให้วัยรุ่นหันมาปั่นกันมากขึ้น
...ตะวัน ศรีสุคนธ์ ผู้ปั่นฟิกเกียร์มากว่า 3 ปี เล่าว่า การป้องกันตอนเริ่มฝึกจะใส่หมวกกันน็อก แต่หลังจากที่เกิดความชำนาญแล้วก็ไม่ได้ใส่อีก เพราะเล่นฟิกเกียร์สายทริคหรือสายเล่นท่า จะเจออุบัติเหตุเป็นประจำ แต่เป็นอุบัติเหตุที่ไม่รุนแรงมากนัก เช่น ล้ม เกิดแผลถลอก ซึ่งการล้มสำหรับผู้เล่นฟิกเกียร์สายทริคถือเป็นเรื่องปกติ เพราะเป็นสายที่ต้องใช้ความผาดโผนในการฝึกเล่นท่า ส่วนอุบัติเหตุที่เจอเวลาปั่นไปตามถนน ก็เจอบ้างแต่น้อย เพราะเลือกที่จะปั่นในเวลากลางคืน ซึ่งเป็นเวลาที่ถนนมีรถวิ่งน้อยลงแล้ว ส่วนตัวคิดว่า สาเหตุในการเกิดอุบัติเหตุเวลาปั่นฟิกเกียร์บนท้องถนนส่วนใหญ่มาจากถูกตัดหน้าแล้วเบรกไม่ทัน มักเกิดในกลุ่มคนที่ฝึกขี่ช่วงแรกๆ มากกว่า เพราะคนที่ปั่นมานานแล้วจะมีความชำนาญในการเบรกกะทันหัน
...ไม่ได้อยากขอให้รัฐบาลมาช่วยอะไร เพราะรู้ว่าการจะทำเลนจักรยานขึ้นมาตอนนี้ คงเป็นเรื่องยาก แต่อยากขอให้ผู้ที่ใช้รถใช้ถนนคนอื่น เห็นใจคนที่ปั่นจักรยานบ้าง เพราะตอนนี้เลนจักรยานที่มีอยู่มันน้อยอยู่แล้ว ยังมีคนมาจอดรถหรือขับขี่รถในเลนจักรยานอีก ขอแค่ให้เห็นใจและนึกถึงคนที่ขี่จักรยานว่าพวกเขาก็เป็นผู้ใช้ถนนเหมือนกัน
...ขณะที่ ประยุทธ์ จิตติวราเดช เจ้าหน้าที่กู้ภัย มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง กล่าวว่า อุบัติเหตุรถจักรยานฟิกเกียร์ที่ถึงกับชีวิตยังไม่มี มีเพียงอุบัติเหตุเล็กๆ น้อยๆ เกี่ยวกับการถูกปาดหน้าหรือเฉี่ยวชน ด้านปัจจัยเกี่ยวกับพื้นถนนเป็นอีกสาเหตุที่มีมากเช่น ฝาท่อไม่ปิด ล้อรถเข้าไปในฝาท่อ ถนนลื่น คนปั่นย้อนศร โดยอุบัติเหตุส่วนใหญ่เป็นช่วงคืนวันเสาร์ที่มีการรวมกลุ่มของนักปั่นตามสถานที่ต่างๆ สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับคือพื้นที่ในการปั่นจักรยานในกรุงเทพฯ ไม่ค่อยมี หรือช่องที่ใช้ในการปั่นจักรยานบนพื้นถนนเองรถประเภทอื่นๆ ยังวิ่งกันมั่วไปหมด
...สิ่งที่ต้องยอมรับคือกระแสรถจักรยานฟิกเกียร์เป็นแฟชั่นที่วัยรุ่นกำลังให้ความสนใจอย่างมาก ผู้ที่ปั่นนอกจากจะต้องรับผิดชอบตัวเองแล้ว ต้องรับผิดชอบต่อผู้อื่นที่อยู่บนถนนด้วย เพราะหลายคนยังคึกคะนองพอรวมกลุ่มดื่มเหล้าแล้วไปปั่นจักรยานต่อ เห็นว่าไม่เป็นไรเนื่องจากเป็นจักรยานตำรวจไม่จับ ถ้าไปชนกับรถใหญ่ยังไงรถใหญ่ก็ผิดอยู่แล้ว ซึ่งนี่เป็นความคิดที่ผิด
...คนที่จะปั่นนอกจากต้องรู้มารยาททางสังคมแล้ว ต้องรู้สมรรถนะของรถด้วยว่าส่วนไหนอันตราย แล้วต้องป้องกันอย่างไรเช่น เบรกถ้าอยู่ในกรุงเทพฯ ควรติดเพราะดูอย่างรถมอเตอร์ไซค์ที่มีการป้องกันพร้อมยังชนกันเสียชีวิตไม่เว้นแต่ละวัน นอกจากนี้คนปั่นต้องรู้ประสิทธิ ภาพของตัวเองด้วยว่ามีกำลังแค่ไหน หรือมีโรคประจำตัวอะไรที่ต้องระวัง
...ถ้าให้มีการออกบัตรของคนปั่นจักรยานบนถนนไม่ใช่เรื่องยาก แต่หน่วยงานใดจะรับผิดชอบในส่วนนี้ แล้วใครจะเป็นผู้จัดระเบียบหรือมีสถานที่ให้พวกเขา ขณะที่ข้อกฎหมายเมื่อรถประเภทนี้เกิดการชนจะพิจารณาให้เป็นธรรมอย่างไร ถ้าไม่มีคนดูแลเรื่องพวกนี้อย่างจริงจัง ออกบัตรไปก็ไม่มีประโยชน์ เช่นเดียวกับตำรวจซึ่งดูแลอยู่บนถนนบางคนยังไม่รู้เลยว่าจักรยานประเภทนี้บางคันไม่มีเบรก
…“สำหรับผู้ประกอบการที่ขายรถจักรยานควรมีคู่มือมากับรถเพื่อให้คนซื้อรู้ประสิทธิภาพด้านต่างๆ รวมถึงอุปกรณ์ป้องกัน ถึงอย่างไรการออกกฎเป็นเรื่องสำคัญมากกว่าให้ความรู้กันเฉพาะในกลุ่มหรือตามร้านจักรยาน เพราะถ้าออกเป็นกฎรถประเภทอื่นจะได้มีความรู้ด้วย เช่นเดียวกับพ่อแม่ก่อนให้อะไรลูกต้องมีความรู้ด้วย ไม่ใช่ให้ไปแล้วเด็กเกิดความคึกคะนอง” เจ้าหน้าที่กู้ภัย ทิ้งท้าย
...ชุมพล บุญภักดี ผู้ช่วยหัวหน้าศูนย์วิทยุกรุงเทพ มองว่า จากการแจ้งอุบัติเหตุของจักรยานประเภทนี้ยังมีไม่มาก แต่ปัจจัยที่ทำให้เกิดเหตุน่าจะเป็นผลจากความไม่ชำนาญของผู้ปั่น และเด็กบางคนขายังไม่ถึงพื้น เพราะอุบัติประเภทนี้จะมีมากในเด็กอายุ 8–12 ปี ซึ่งเด็กพวกนี้หลายคนยังไม่มีความรู้เรื่องกฎจราจรดีพอ
...ถ้าคนไทยมีความตระหนักมากขึ้นเกี่ยวกับเรื่องโลกร้อน การปั่นจักรยานถือเป็นเรื่องที่ได้รับการยอมรับ แต่กฎระเบียบรองรับยังไม่มี จึงทำให้เป็นเรื่องน่าเป็นห่วงหากมีกลุ่มคนปั่นมากขึ้น ซึ่งกฎที่น่าจะออกมาคือให้คนที่ต้องปั่นบนถนนมีบัตร โดยต้องกำหนดอายุ และบริษัทประกันเองต้องเข้ามามีส่วนร่วมว่ารถจักรยานประเภทนี้สามารถทำประกันได้หรือไม่หากเกิดอุบัติเหตุ ขณะที่ภาคเอกชนและรัฐควรมีการเปิดให้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งการแข่งขันเพื่อเป็นเกมกีฬา รวมถึงการให้ความรู้แก่ผู้ปั่นและผู้สัญจรบนถนน
....ก่อนหน้านี้เรามีความพยายามอย่างมากที่จะให้ประชาชนหันมาปั่นจักรยานเพื่อลดมลพิษ ซึ่งเมื่อกระแสเหล่านี้จุดติดแล้ว จึงเป็นเรื่องที่เราต้องสร้างมาตรฐานแห่งความเข้าใจร่วมกัน เพื่อความปลอดภัยของทุกคน.
* ทีมวาไรตี้
.............................................................
จักรยานฟิกเกียร์คืออะไร
…“ฟิกเกียร์” เป็นคำแสลงของจักรยานที่มีเกียร์เดียว และล้อหลังไม่สามารถฟรีได้ เท้าต้องปั่นตามไปด้วยทุกครั้งที่รถวิ่งอยู่ โดยรถประเภทนี้เป็นรถที่ไม่ต้องการใบจานหลายใบ หรืออุปกรณ์ช่วยเหลือในการเปลี่ยนเกียร์ บางคนก็ไม่ใช้เบรก
...ขณะเดียวกันนักปั่นเองมักชอบที่จะตกแต่งจักรยานให้สวย โดยการซื้ออุปกรณ์เสริมมาใส่ และไม่ต้องการการดูแลอย่างมาก เหมือนรถทั่วไป เพราะไม่มีเกียร์มาให้วุ่นวาย
** ที่มาจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ คอลัมน์ เดลินิวส์วาไรตี้ ฉบับวันจันทร์ที่ 3 กันยายน 2555
