ไปเจอบทความของฝรั่งเรื่อง Why choose a folding bike? จึงขอนำฉบับแปลไทยมาปะไว้ให้อ่านกันเล่นๆนะครับ
ทำไมเลือกรถพับ? Why choose a folding bike?
(pLEK แปลจาก Folding Bike Advantage เป็นบทความของฝรั่งในประเทศอังกฤษ)
จักรยานพับมีหลายขนาด ตั้งแต่เสือภูเขาไปจนถึงแบบซูเปอร์คอมแพ็คเล็กกระทัดรัด ให้เราเลือกใช้ตามต้องการ
ประโยชน์จากการเป็นเจ้าของสักคัน
ในอดีต รถพับเคยมีน้ำหนักมาก ชิ้นงานหยาบ ปั่นขี่ยาก กว่าจะพับได้ก็ใช้เวลามาก บางทีก็หักพังลงกองบ่อยๆ
แต่ในช่วงต้นยุคปี 90 ก็เกิดการเปลี่ยนแปลงไปตามระเบียบการเดินรถไฟและการบิน ที่เริ่มเข้มงวดกับการ
นำจักรยานธรรมดาขึ้นเครื่องไปด้วย ยังโชคดีที่ตอนนั้น จักรยานถูกจัดเป็นเหมือนกระเป๋าถือติดตัวตอนเดินทาง
ที่ไม่ต้องเสียค่าขนส่ง และนั่นจึงเป็นจุดกำเนิดของแนวคิดจักรยานพับขนาดเล็ก (super compact)
ปัจจุบันมีจักรยานพับมากกว่า 150 รุ่น ต้องขอบคุณต่อพัฒนาการของเทคโนโลยี่ยางรถขนาดเล็ก, วัสดุที่ใช้ทำเฟรม
จนทำให้น้ำหนักและคุณภาพการปั่นขี่ มีสมรรถนะที่ดีเยี่ยมเท่าเทียมกับจักรยานเฟรมธรรมดา(แบบพับไม่ได้)ญาติของมัน
จักรยานพับมีข้อดีกว่าจักรยานธรรมดา อยู่ 5 ข้อหลักๆ (ในอังกฤษ)
-ขึ้นขนส่งสาธารณะ ฟรี ไม่โดนห้าม
-ค่อนข้างกันขโมยได้ง่ายกว่า(เก็บหรือเอาไว้ใกล้ตัวได้มากกว่า)
-ประหยัดเนื้อที่จอดเก็บในห้องในบ้าน
-ค่าเดินทางในเมืองแบบหลายต่อ(รถพับขึ้นรถไฟ)ถูกกว่า(การใช้รถยนต์)
-ขายต่อได้ราคาดี
ไม่ใช่จักรยานพับทุกคันที่สามารถยัดใส่กระเป๋าเดินทางหรือพับเก็บได้รวดเร็ว แต่พับแล้วมันก็มีขนาดที่เล็กกว่าจักรยาน
ธรรมดามากอยู่ดี และปกติแล้วเราสามารถนำมันเดินทางไปด้วย แบบไม่ต้องเสียค่าบรรทุกและไม่ต้องบุ๊คที่ล่วงหน้า
ไม่ว่าจะเป็นรถไฟ รถบัส รถใต้ดิน เรือเฟอร์รี่หรือเครื่องบิน มันเป็นอิสระภาพของการเดินทางกับจักรยานของคุณไปใน
ทุกแห่งหน จักรยานพับจึงมีคุณสมบัติน่าอัศจรรย์ มันจะเปิดแนวการเดินทางแบบใหม่ให้กับคุณ
การเลือกจักรยานพับ
ยิ่งแพงยิ่งเบา คะเนว่าจะต้องจ่ายราวๆ £500 ปอนด์ สำหรับรถธรรมดายี่ห้อดังที่หนักราว 14 กก. และราวๆ £450 ปอนด์
สำหรับระดับกลางน้ำหนัก 12 กก. และมากกว่า £1,000 ปอนด์ สำหรับแบบเบาพิเศษ 10 กก. มันอาจจะดูแพงมาก
แต่จักรยานพับก็ยังทรงคุณค่าของมัน จักรยานมือสอง อย่าง Brompton, Birdy, Bike Friday มีราคาเกือบจะเท่าๆ
กับรถใหม่หากอยู่ในวิสัยที่จ่ายได้การเลือกซื้อรถใหม่ก็น่าจะดีกว่า
ขนาดเมื่อพับแล้วก็สำคัญ หากคุณแค่พกพารถพับสองสามคันออกไปปั่นช่วงสุดสัปดาห์ด้วยรถยนต์หรือรถไฟ ทุกขนาด
ของรถพับก็เลือกใช้ได้หมด แต่ถ้าประสงค์จะเดินทางโดยเครื่องบิน รถราง รถเมล์หรือรถใต้ดิน คุณคงต้องการรถที่พับได้
เล็กกระทัดรัดและพับได้เร็ว และการเก็บในบ้านให้พ้นมือขโมยก็จำเป็นต้องมีน้ำหนักเบา ขนาดเล็กพับง่ายพับเร็ว
ไม่อย่างนั้นสุดท้ายคุณจะขี้เกียจพับ และจอดมันทิ้งไว้ในโรงรถข้างบ้าน
ปกติล้อขนาดเล็กทำให้แฮนด์เบาและขี่กระด้างกว่า แต่เรื่องเล่าต่างๆเกี่ยวกับหัวส่ายแกว่งขี่ยากและเกียร์ต่ำใช้การไม่ได้นั้น
ลืมไปได้เลย รถพับมีแน้วโน้มที่สามารถปรับให้เข้ากับการใช้งานอย่างเหมาะสมได้มากกว่ารถธรรมดาด้วยซ้ำ เช่น
น้ำหนักที่เบากว่าและทั้งหมดมีเฟรมบนแบบต่ำให้ก้าวขาข้ามได้ (step-thru frame) และยังมีแนวโน้มออกมาในแบบ
ขนาดเดียวแต่เหมาะกับทุกคน (one size suitable for all) ด้วยการปรับง่ายๆเพียง 2-3 จุด
รถพับล้อใหญ่ (Full size wheels)
หากคุณยังรับไม่ได้กับรถล้อเล็ก ตอนนี้ก็มีล้อใหญ่แบบปกติทั่วไปที่สามารถพับได้ จากผู้ผลิตหลัก เช่น Dahon, Montague
และ Redlof โดยสนนราคาเริ่มตั้งแต่ £200 ปอนด์
หากคุณยังยืนกรานกับรถขนาดล้อปกติธรรมดา ทำไมไม่ลองเลือกอะไรที่แตกต่าง มันไม่ได้ใช้งานยากหรือเป็นอันตราย
อย่างที่ดูเหมือนจะเป็น บริษัทวิศวกรรมของอเมริกาชื่อ S&S machine ได้ผลิตตัวข้อต่อยึดเฟรมที่มีความแข็งแรงกว่า
ตัวเฟรมเองเสียอีก
จักรยานพับ แกรนด์ทัวร์ (ล้อ 20 นิ้วขึ้นไป)
จักรยานพับขนาดกระทัดรัดมีขนาดล้อ 20 นิ้วลงมา โดยปกติจักรยานล้อ 20 นิ้วปั่นขี่ได้ดีแต่พับได้ช้าหน่อย พับแล้ว
ยังมีขนาดใหญ่ รถพับ 20 นิ้วที่ดีที่สุด ยกให้ Bike Friday ผลิตโดย Greem Gear ใน Oregon สหรัฐอเมริกา
บริษัทยังผลิตจักรยานสั่งทำแบบต่างๆ (ทั้ง MTBs, tourers, racers, triathlon และ recumbent) สนนราคา
เริ่มตั้งแต่ £1,000 ปอนด์ หรือ US$1,000 ดอลล่าร์
ยังมี 20 นิ้วที่ถูกกว่านั้น เช่น Raleigh Boardwalk มันหนักกว่า Bike Friday ทั้งอาจจะพับและขี่ไม่เนียนแน่นเท่า
แต่ก็แลกกับราคาเพียง £270 ปอนด์
น่าที่่จะกล่าวถึง Moulton APB ด้วย มันไม่ใช่จักรยานที่เป็นแบบพับได้ แต่มันเป็นแบบถอดออกเป็น 2 ท่อน เก็บใส่
กระโปรงท้ายรถไดและมีโช๊คที่ดีเยี่ยมเหมาะกับใช้ปั่น offroad แต่อย่าซื้อหากคุณต้องพกพาขึ้นรถไฟเป็นประจำ ผู้ใช้
APB ส่วนใหญ่จะถอดแยกมันออกในกรณีฉุกเฉินเท่านั้น เพราะมันใช้เวลาหลายนานนาที
จักรยานพับขนาดเล็กกระทัดรัด (super compact ล้อ 16 หรือ 18 นิ้ว)
จักรยานล้อ 16 หรือ 18 นิ้ว มีช่วงระยะทางที่จำกัดกว่า แต่หากใช้ยางและอุปกรณ์ที่เหมาะสม ที่ดีที่สุดน่าจะปั่น
ได้ 50-100 ไมล์
ปกติจักรยานพับขนาดเล็กกระทัดรัดจริง จะพับแล้วเหลือขนาดเท่ากระเป๋าเดินทางโดยใช้เวลาพับ 20 วินาทีหรือน้อยกว่านั้นมาก
ล้อที่เล็กจะให้การขี่ที่กระด้างดังนั้นจำเป็นต้องมีตัว suspension (หรือ shock absorber รับแรงกระแทก) จักรยานพับเล็กนี้
สามารถขี่ไปได้ทั่วซูเปอร์มาเก็ต พกพาขึ้นรถเมล์หรือยัดไว้ใต้โต๊ะได้สะดวก
Brompton จากอังกฤษนับเป็นราชาของรถ 16 นิ้ว มันให้การปั่นขี่ที่ดีเยี่ยม(ต้องขอบคุณตัว suspension) แน่นหนา
แข็งแรงและพับเก็บได้เร็วมากและเหลือขนาดเล็กกว่ารถพับอื่นๆในท้องตลาดขณะนี้ สนนราคาเริ่มต้นตั้งแต่ £600 ปอนด์
ข้อด้อยนิดนึงที่หนักถึง 11.2 กก. แต่หากต้องการตัวที่เบากว่าขี่ดีกว่าก็เลือก Brompton Superlight สนนราคาเริ่มที่
£1,125 ปอนด์
ส่วนล้อ 18 นิ้ว เยอรมัน/ไต้หวัน Birdy ใช้เฟรมอลูมิเนียมเบาและชุดโช๊คหน้าหลัง (full suspension) ด้วยขนาดที่พับ
แล้วยังใหญ่กว่า ราคาป้ายบอกไว้ที่ £1,200 - 2,200 ปอนด์ คุณสามารถจะเลือกยางแบบออฟโรด เปลี่ยน road bike
ไปเป็น tracks and trails คันเล็กที่เปี่ยมสมรรถนะ
จักรยานพับล้อเล็กมาก (sub 16 นิ้ว)
ล้อเล็กกว่า 16 นิ้วคือจักรยานที่ใช้ยางขนาด 16x1.75 หรือ 16x1.5 มันทำให้สับสนเมื่อวัดขนาดถึงขอบได้ 305 มิลลิเมตร
และขนาดรวมเกิน 15 นิ้วเล็กน้อย มันให้ตัวน้อยกว่า 16 นิ้วเมื่อวิ่งบนถนนและแทบไม่มีตัว suspension (รับแรงกระแทก)
จึงมีแนวโน้มที่จะมาพร้อมกับยางเนื้อนิ่มมาก ทำให้การถีบปั่นหนักแรง แปลกที่ทั้งหมดเมื่อพับแล้วกลับเหลือขนาดใหญ่กว่า
Brompton ที่พับ ยกเว้นล้อที่เล็กกว่าของ Brompton
ผู้ผลิตรถล้อ 16x1.75 ที่รู้จักกันดีที่สุดยกให้ Dahon และ Tern ที่แตกหน่อออกมาเมื่อปี 2011 กระนั้นจักรยานของ
Dahon ก็มีราคาอยู่ที่ราว £500 ปอนด์ ซึ่งจะมีราคาถูกได้มากกว่านี้มากเพราะ Dahon ได้ทำการผลิตรถแบบเดียวกัน
ให้ยี่ห้ออื่นๆขายด้วย (badge-engineers)
เราน่าจะได้พูดถึง Strida ซึ่งเป็นแบบปรับปรุงใหม่จากรุ่น Stick ซึ่งมีมาตั้งแต่ปี 1980 มันมีเกียร์เดียวแต่ก็เบาและราคาถูก
สำหรับรถพับคุณภาพต่ำอื่นๆ ส่วนมากเป็นจักรยานพับจากทางตะวันออกไกล (Far-Eastern) (ใช่ ไต้หวันกับญี่ปุ่น หรือปล่าว
)มันออกจะค่อนข้างหนักและระบบบานพับเก็บที่ไม่ค่อยดีไม่น่าวางใจ แต่มันมีราคาถูกมาก ในราวแค่ £100 ปอนด์
...เลือกจักรยานพับดีๆที่ใช่ แล้วคุณจะประหลาดใจว่า ชีวิตที่ผ่านมาพลาดจักรยานพับไปได้อย่างไร......
ลิ้งค์บทแปลอื่นๆ:
The Best Folding bike
