ThaiMTB.com

ว่าด้วยเรื่อง...เครื่องดื่มของนักจักรยาน


โดย Rainbow

หนึ่งในคำถามยอดนิยมเกี่ยวกับเรื่องจักรยานที่ผู้เขียนได้พบก็คือ
คำถามถึงความสำคัญของเครื่องดื่มบำรุงกำลังดีหรือไม่ และยี่ห้ออะไร?
หรือควรจะเป็นกาแฟ , โอวัลติน ประเภทต่างๆ


เครื่องดื่มประเภทแรกพวกเอ็ม หรือกระทิงต่างๆ ไม่เหมาะกับนักกีฬาด้วยประการทั้งปวง
แม้จะไม่มีหลักฐานให้โทษที่ชัดเจนนัก แต่จากการสังเกต
ถ้านักกีฬามีความสามารถสูงมากในเกมสำคัญๆเช่นเอเชียนเกมส์หรือโอลิมปิก เท่าไร
โอกาสที่จะถูกโค้ชห้ามใช้ก็มากเพียงนั้น

โทษและพิษภัยที่มี ถูกฝ่ายผู้ผลิต และเจ้าของผลิตภัณฑ์ ตอบโต้ด้วยผลวิจัย
ที่ไม่น่าเชื่อถือจากจุดยืนที่เป็นฝ่ายได้ผลประโยชน์จากยอดขาย อธิบายจนลิงหลับ

แต่ผลลัพธ์ที่เป็นจริงๆจะเป็นอย่างไร ทางบริษัทย่อมปฏิเสธการรับผิดชอบใดๆ
อย่าลืมว่า เครื่องดื่มประเภทนี้ ไม่ได้มีอยู่ในโลกธรรมชาติ แต่เป็นเครื่องดื่มสังเคราะห์
ที่สามัญสำนึกธรรมดาบอกว่าต้องระวัง โดยเฉพาะของเข้าปากเข้าท้อง
ไม่ใช่ของใช้ภายนอก

ถ้าเครื่องดื่มเหล่านี้ดีจริง บรรดานักกีฬาระดับโลก คงดื่มกินกันเป็นว่าเล่น
ทำไมโค้ชพวกเขาจึงห้ามเด็ดขาด อันนี้ไปคิดเอาเอง

เครื่องดื่มบำรุงกำลังสังเคราะห์ชนิดนี้ ในความเห็นของผู้เขียน ย่อมรวมเอากาแฟกระป๋องเข้าไปด้วย
เมื่อกล่าวถึงกาแฟกระป๋องควรถูกพิจารณาว่าเป็นคนละสารัตถะกับกาแฟจริง

กาแฟจริงคือกาแฟ 100 % มีส่วนผสมที่ไม่ใช่กาแฟเพียงน้ำ , น้ำตาล และครีมหรือนมเท่านั้น
แต่กาแฟกระป๋องถูกผลิตจากกาแฟจริงเพียง 1 – 2 % เท่านั้น (แล้วแต่ละยี่ห้อ)
นอกนั้นเป็นสารปรุงแต่งกลิ่น สารปรุงแต่งสี และสารปรุงแต่งรส เลียนแบบกาแฟ
แล้วใส่ตัวสารเคมีคาเฟอีนให้ตาสว่างลงไปต่างหาก เพราะระดับคาเฟอีนจากกาแฟจริงมันน้อยเกินไป

ดังนั้น...จึงเป็นการกล่าวที่ไม่ผิดนักว่า กาแฟกระป๋องมันจึงไม่ใช่กาแฟ แต่เป็นเครื่องดื่มเทียมกาแฟ
มีที่มาจากการทดแทนยาม้า(ในตอนต้น) สำหรับผู้ประกอบอาชีพขับรถ ถูกผลักดันให้เป็นยาบ้า
กลายเป็นสิ่งผิดกฎหมายในภายหลัง แต่ความที่สังคมมีดีมานด์ของอาชีพที่ต้องการตาสว่างยังมีอยู่
ดังนั้นด้วยกลไกตลาดจะต้องแสวงหาซัพพลายมาให้ได้ ในต้นทุนที่ต่ำที่สุด จะได้กำไร

จากยาม้าเดิมเป็นเพียงแค่แอมเฟตามีนธรรมดา ไม่ได้ผสมสิ่งเสพติดร้ายแรงแบบทุกวันนี้
มาภายหลังฝ่ายทรชนต้องการจะผูกใจลูกค้าให้เป็นคนที่ภักดีสินค้า จึงดำริที่ใส่สารอนุพันธุ์เสพติดเข้าไป
มันจึงกลายเป็นสิ่งผิดกฎหมาย และถูกเปลี่ยนชื่อเป็น “ยาบ้า” ต่อมา

ในเมื่อแอมเฟตามีนถูกควบคุมอย่างเข้มงวด ในขณะที่คาเฟอีนยังถูกผ่อนปรนมากกว่า
ดังนั้น...ผลิตภัณฑ์สิ่งเทียมกาแฟจึงเกิดขึ้นด้วยประการนี้

ย้อนกลับมาที่กาแฟแท้ที่มีปริมาณคาเฟอีนโดยประมาณที่ 50 ม.ก. ต่อ 1 ถ้วยมาตรฐาน
ไม่น่าจะมีอันตรายถ้ารับกาแฟในปริมาณเท่านี้อย่างสม่ำเสมอในคนปกติ

คาเฟอีนมีประโยชน์และโทษอย่างไร ยังเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันไม่จบในโลกวิชาการ
หาเป็นข้อสรุปที่ลงตัวแล้วไม่

ในบรรดาอาหารที่ถูกวิจัยซ้ำบ่อย และมีเปเปอร์ที่ออกมาคัดง้างจำนวนมากครั้งแล้วครั้งเล่า
ย่อมไม่มีอะไรเกิน กาแฟ , กระเทียม , และช็อกโกแลต ที่บางเปเปอร์ให้ข้อสรุปว่าดี
บางเปเปอร์ยังบอกน่าสงสัยต้องวิจัยอีกให้รัดกุม บางเปเปอร์ระบุเป็นโทษเอาเลย
ในจำนวนทิศทางที่สรุปหลากหลายคนละทิศละทาง จนนักวิชาการเองก็ยังไม่กล้าสรุปให้ลงตัว

ในที่นี้จะขอกล่าวจำเพาะผลลัพธ์ที่พบในนักกีฬาทางปฏิบัติเท่านั้น
องค์การสหพันธ์กรีฑาสมัครเล่นนานาชาติ (IAAF) ระบุว่านักกีฬาที่จะฟาวล์ในการแข่งขัน
ต้องตรวจพบสารคาเฟอีนในกระแสเลือดที่จะต้องมีปริมาณสารนี้มากถึงขนาดต้องกินกาแฟแท้จริง
ประมาณ 5 – 6 ถ้วย ต่อวัน

ถ้าหากถือตามเกณฑ์นี้ จะมีนักกีฬาน้อยมากที่รับกาแฟต่อวันมากถึงปริมาณที่กล่าว
ดังนั้นสำหรับพวกเรา นักกีฬาจักรยาน ควรมีแนวปฏิบัติว่า ไม่ต้องซีเรียสที่จะรับหรือไม่รับกาแฟ
ก็ไม่น่าจะมีผลอะไรเด่นชัดในการ Performance ของร่างกาย แต่อยู่ที่ตัวการฝึกฝนที่ผ่านมามากกว่า
ใครที่กินกาแฟอยู่แล้ว ก็จงกินต่อไป (ในปริมาณเดิมๆ) ส่วนคนที่ยังไม่เคยก็ไม่ต้องไปลองกิน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งก่อนการแข่งขัน

ที่ผิดพลาดกันมาก ขอเตือนว่า ถ้าไม่เคยกินกาแฟก่อนแข่ง
ก็อย่ากินเป็นอันขาด (ถ้ามุ่งเป้าว่าจะให้ช่วยวิ่งดี)
เพราะจะได้ผลลัพธ์ที่สุ่มเสี่ยงมาก บางรายอาจปั่นได้พลิ้วจริง
แต่บางรายปั่นไม่ออก มีอาการอาเจียน นักจักรยานต้องการภาวะที่เสถียร
ที่เราสามารถใช้แรงกายได้อย่างเต็มศักยภาพ จึงไม่อาจสุ่มเสี่ยงกับอาหารที่ไม่เคยใดๆ

มีนักจักรยานบางคนเป็นคนรับกาแฟเป็นประจำอยู่ ดังนั้นก่อนปั่น(วันแข่งขัน)
ก็จงรับกาแฟต่อไปในปริมาณเดิมๆด้วยนะ ขณะที่ใครร่างกายไม่เคยกาแฟ
ก็อย่าไปกิน เสี่ยงผิดสำแดง

สำหรับความคิดว่า จะใช้กาแฟเป็นสิ่งกระตุ้น Performance ตนเอง
เนื่องจากอยู่ในปริมาณที่ไม่ฟาวล์ จึงขอให้ลองใช้ก่อนในสนามซ้อม
และเฝ้าสังเกตปฏิกิริยาผลลัพธ์ ถ้าออกมาดีค่อยทำจริง ถ้าแย่จะได้ไม่ต้องทำ
อย่าลองเปลี่ยนแปลงใดๆในสนามจริงเป็นอันขาด และควรลองรับในปริมาณที่
น้อยๆก่อนด้วยเสมอไป ถ้าไม่เคยก็เริ่มที่กาแฟเพียงครึ่งถ้วยเท่านั้น

และโปรดทราบไว้ด้วยว่าคาเฟอีนจะออกฤทธิ์ให้ปรากฏก็ต่อเมื่อร่างกายรับสารเข้าไปแล้ว
ไม่ต่ำกว่า 1 ชั่วโมง ดังนั้นหากดื่มทันทีก่อนปั่นทันที จึงไม่น่าจะมีผล

นักกีฬาและโค้ชต้องคำนวณเวลาให้ระยะกลางของการแข่งขัน
อยู่ห่างจากเวลารับกาแฟอยู่ประมาณ 1 ชั่วโมง จึงจะได้รับผลตามต้องการ

อยากจะให้นักจักรยานรับกาแฟในเซ้นส์ของการประเทืองความสุข , เป็นความบันเทิง
และเป็นความเอร็ดอร่อยที่เสริมสร้างความสำราญให้กับชีวิตมากกว่าจะใช้กาแฟเป็นตัวกระตุ้น
เพราะมันก็ช่วยได้นิดหน่อยเท่านั้น ไม่ได้ช่วยมากมายอะไร อยู่ที่ซ้อมที่ผ่านมาดีหรือไม่ต่างหาก

เครื่องดื่มสำหรับนักกีฬาอีกชนิดหนึ่งที่สมควรกล่าวถึงก็คือ Electrolyte Beverage
ที่มีส่วนผสมหลักคือ น้ำตาล , เกลือ , แล้วก็น้ำ นอกนั้นใส่สี , ใส่กลิ่น ,
ใส่รส(เปรี้ยว)เพื่อชวนดื่ม นอกนั้นก็ไม่มีอะไร เพื่อทดแทนปริมาณน้ำตาลพร่อง
ในกระแสเลือดจากการใช้แรงกาย (รวมทั้งเกลือด้วย แม้จะปริมาณรับที่น้อยกว่า แต่ก็มีความจำเป็น)
เรื่องก็มีเพียงเท่านี้จริงๆ ดังนั้นเราอาจผสมเองก็ได้ ในสัดส่วนที่น้ำต้องมากๆ อย่าให้หวานจัด

หรือถ้ารักความสะดวกก็ให้ซื้อผง ORS จากร้านขายยาก็ได้
เขาผลิตมาเพื่อมุ่งเป้าบรรเทาภาวะท้องเสียที่ต้องการชดเชยน้ำอย่างเคร่งครัด
ที่เราดัดแปลงเอาผง ORS มาใช้กับการฝึกก็ได้
แต่อย่าคาดหวังว่า ORS จะช่วยในการ Perform ใดๆ มันไม่เกี่ยว

ถ้าถามว่าจำเป็นหรือไม่สำหรับนักจักรยาน ต้องถามกลับว่า ระยะเวลาปั่นเท่าไร
ถ้าภายใน 1 ชั่วโมง ผู้เขียนว่าข้อแตกต่างระหว่างผู้รับน้ำ Electrolyte Beverage
หรือ ORS กับรายที่รับเพียงน้ำบริสุทธิ์ธรรมดาไม่แตกต่างกัน

แต่ถ้าระยะไกลเกินกว่า 2 ชั่วโมง น่าจะได้ผลดี ไม่ว่าจะมองในมิติความปลอดภัยต่อเรือนร่าง
หรือมิติของการแสดงประสิทธิภาพให้สูงที่สุดก็ตาม

ผมนี่กินกาแฟไม่ได้เลย ไม่ว่าจะชงแบบใส่น้ำตาลหวานๆ ยิ่งถ้าชงแบบขมปี๋ละก็จบข่าว.....ไปไหนไม่ได้
กินเข้าไปแล้ว ใจสั่น ตาลาย เหงื่อออกตามมือ เคยลองกาแฟเบอร์ดี้ แค่กระป๋องเดียว หลังจากกินเข้าไป ผมขับรถไปได้ไม่ถึง 20 นาที ต้องจอดนอน เกือบๆ 2 ชม. เพื่อรอให้มัน ขับออกมาทางปัสสาวะ
และทุกครั้งที่กินกาแฟ เวลาปัสสาวะออกมา จะมีแต่กลิ่นกาแฟล้วนๆเลย

ส่วนเครื่องดื่มธัญพืชต่างๆเช่น มอลล์สกัด โอวัลติน หรือไมโล จะบอกว่า
แม้ประโยชน์มันมี แต่กว่าที่ร่างกายจะดูดซึมและนำไปย่อย แล้วก็ส่งไปช่วยเหลือ
การแข่งขันก็อาจจบสิ้นไปนานแล้ว

สิ่งที่จะส่งผลสำหรับสนามแข่งขันหรือในการปั่นเฉพาะหน้ากลับกลายเป็น
ความหวานจากน้ำตาล หรือนมหวานที่เติมเข้าไปมากกว่า

แต่ความเป็นมอลล์สกัดอาจรบกวนและเรียกร้องปริมาณเลือดช่วยย่อยในกระเพาะ
อันนี้เป็นเรื่องที่น่าคิด เพราะในยามปั่น คนเราต้องการเลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญ
คือขา และทั่วเรือนร่าง การรับเครื่องดื่มมอลล์สกัด ร่างกายจะต้องแบ่งปันเลือดมาช่วยย่อยอย่างแน่นอน

การปั่นก็จะประสบปัญหาเลือดหมุนเวียนไม่พอ จะเหนื่อยจับจิตแต่ไปได้ไม่เร็ว ซึ่งจะส่งผลจุกได้ในบางราย
ดังนั้นการปั่นที่นานน้อยกว่า 1 ชั่วโมง ผู้เขียนจึงไม่แนะนำ
แต่สำหรับการปั่นที่นานกว่า 2 ชั่วโมงก็แล้วแต่ผู้วิ่งที่ต้องพิจารณาเป็นรายๆไป

ตัวคอนเซปส์สำคัญที่ควรตราเอาไว้เพื่อประยุกต์ใช้กรณีเครื่องดื่มสำหรับนักจักรยานก็คือ

อย่าให้อะไรใหม่ๆเข้าไปรบกวนการทำงานขององคาพยพ และอวัยวะต่างๆ
โดยเฉพาะระบบหมุนเวียน และระบบเผาผลาญ สิ่งที่น่าสนใจอันเป็นบทเรียนจากนักปั่นต่างประเทศ(โปรดตั้งใจฟัง) ก็คือ
เขาสนใจว่าก่อนแข่งจะเอาอะไรออกให้หมดเกลี้ยงได้อย่างไร แทนที่จะพยายามเอาอะไรเข้าไปอย่างคนไทย
แต่ถ้าจะมีอะไรเข้าไปในระหว่างการชิงชัยหรือก่อนหน้านั้นเล็กน้อย ผู้ปั่นและโค้ชควรแน่ใจว่า
สิ่งนั้นสามารถช่วยได้จริง เช่น น้ำ และ น้ำตาล (ที่ต้องควบคุมปริมาณด้วย)

ตราบเท่าที่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์การกีฬาปัจจุบันมีอยู่
โลกยังไม่พบว่า จะมีเครื่องดื่มใดช่วยให้ปั่นดีมากไปกว่าสิ่งที่เขียนในบทความนี้

ขอบคุณที่ติดตามอ่านครับ

11.08 น. / 15 มีนาคม 2555

ป.ล. สำหรับผู้ไม่ได้มีเป้าประสงค์แข่งขันใดๆ เชิญตามสบาย ยังไงก็ได้