ตอบได้กว้างมากกกกกกกกกกกกกกกกกกกก......
เอาว่าแบ่งกันง่ายๆก่อนนะครับ ว่าโชคมีส่วนประกอบหลัก เป็นสองส่วน คือ spring(ตัวดีดกลับ) และ damper (ตัวหน่วง) ครับ (โดยส่วนใหญ่จะอย่กันคนละกระบอก อาทิสปริงอยู่โชคกระบอกขวา น้ำมันอยู่โชคกระบอกซ้าย เพราะฉะนั้นตัวขวาจะดีด ตัวซ้ายจะหน่วง ทำงานเป็นระบบเดียวกันโดยมีlower legและcrownเป็นตัวเชื่อมครับ)
โดย สปริง นั้น ก็มีปลายแบบครับ- สปริง ธรรมดา ที่เป็นขดๆ
- สปริง ไทเทเนียม (ก็สปริงแหละ แต่ทนทาน ไม่ล้า แรงกระทำเสถียรว่าสปริงธรรมดา และราคาสูง...มาก)
- ลม คือการอัดลมเข้าไปแทนสปริงครับ
แต่ละแบบก็มีจุดเด่นต่างกัน ไล่เรียงกันตามจริง
- สปริง
ข้อเสีย ไม่เนียน (เก็บรายละเอียดของหลุมต่างๆได้น้อย) กว่าเจ้าสปริงลม และตั้งค่าให้เข้ากับผู้ขี่ได้ยุ่งยากกว่า
ข้อดี ทน อัดอย่างไรก็ไม่ค่อยจะแตก หรือระเบิด นี่เป็นเหตุผลที่รถดาวน์ฮิลทั้งหลาย ถึงใช้ระบบสปริงกัน แน่นอนครับ ใช้โชคลมอาจจะซีลแตกระหว่างดาวน์ได้
- ลม
ข้อเสีย ทนแรงอัดได้ระดับหนึ่ง แต่ไม่ได้สูงเท่าสปริง ต้องใช้ความละเอียดในการเซตลมสูง หากผิด เช่นอัดลมเยอะไป ชอคอาจจะซีลระเบิดได้ขณะใช้งานหนักๆ นะครับ และต้องตรวจเชคระบบถี่กว่าสปริง
ข้อดี เก็บรายละเอียดได้ดี เนียนกว่าสปริง ตั้งค่าได้ละเอียด (ยิบ) นิ่มได้แข็งได้ตามใจ เพียงสูบลมเข้าออก
ก็ประมาณนี้
ส่วนdamper ก็มีมากมายครับ เอาคร่าวๆเนาะ ก็คือ น้ำมัน และ ลม และอื่นๆ
เยอะมาก แล้วแต่ว่าผู้ผลิตเจ้าไหนจะใช้technicอะไรในการทำdamper นี่คือเอกลักษณ์เลยเพราะdamperอาจเปรียบได้กับfeelingของshockเลยก็ว่าได้
อาทิ fox มีdamperที่โด่งดัง terralogic ส่วนRockshoxก็มี motion control อะไรเทือกนั้นเยอะแยะไปหมด (ชือแปลกๆเหล่านี้เป็นชื่อทางการค้า แต่ทางเทคนิคก็จะมีอีกชื่อครับ อาทิระบบopen bath, fit, เป็นต้นครับ) ก็ศึกษากันต่อไป.....
ว่าถึงหน้าที่หลักๆของมันกันดีกว่า มันมีหน้าที่สร้างเสถียรภาพการหน่วงไห้ตัวดีด หรือสปริงนี่หละ สร้างfunctionทั้งหลายที่คุ้นหูกัน อย่างlockout rebound compression และอื่นๆ ข้อดีข้อเสียแต่ละระบบเป็นอย่างไรต้องถามกันเป็นตัวๆแล้วหละครับ เพราะแต่ละตัวมันไม่เหมือนกันเลยครับ
ส่วนแต่ละระบบเหมาะกับอะไร ก็แล้วแต่นะครับ ว่าท่านชอบน้ำหนักแบบไหน feelingแบบไหน แต่ละยี่ห้อจะต่างกันไม่มากในรุ่นล่างๆ แต่ในรุ่นทีสูงหน่อย 15K+ เนี่ย จะค่อนข้างแบ่งแยกได้เลยทีเดียว ก็ลองขอพี่ๆในวงการขย่มดูเอาละกันนะครับ
สุดท้ายนี้ขอทิ้งยี่ห้อshoxที่เป็นที่นิยมในไทยให้ละกันนะครับ
Fox, RockShox, Manitou, Marzocchi, DT, 5th Element, F1rst, Suntour, Push, Bos, Specialized...... มีอีกเยอะครับ แต่นึกไม่ออกแล้ว
ถ้าขี้เกียจเลือกจริงๆ ตะเกียบเลยครับ mosso salsa saso สวยๆทั้งนั้นครับ 55555555
ขอให้สนุกกับการปั่นครับ
(โอย เหนื่อยเลย ....

)