พูดถึง shifer แฮนด์ตรง 10 spd สำหรับเสือหมอบก่อนนะครับ เวลานี้ น่าจะมีแต่ SL-R770 ที่เป็น 10speed ครับ ( รุ่นอื่นไม่ใช่ 10spd) แต่ได้ข่าวล่ามาว่าอีก 2 เดือนจะมี shifter สำหรับแฮนด์ตรง 10speed ในรุ่นที่ล่างกว่า Dura-Ace ให้ใช้กัน
-------------------------------------------------------
คราวนี้มาคุยกันเรื่องว่าจะเอาshifter เสือภูเขามาดัดแปลงใช้กับเสือหมอบได้ไหม? ได้ไม่ได้? ยากง่าย?
อย่างแรกคือ ผมลืมนึกไปว่า เสือหมอบนั้น ชุดสับจานหน้าจะมีครึ่งกลิ๊กให้สำหรับจังหวะย่อยหลบโซ่มาสีกับสับจาน แต่เสือภูเขาไม่มีครึ่งกลิ๊ก ยกเว้นพวกgrip shift แบบที่เป็น microclick พวกนั้นมีกลิ๊กย่อยๆให้บิดหลบโซ่ได้สบายๆ
หลายคนคงอยากจะลองเอาshifterเสือภูเขามาดัดแปลงเหมือนผมเลย จากคำเล่าของคนที่เคยลองมาแล้ว บอกผมว่าถ้า 10speedด้วยกัน ระยะเดินของตีนผีไม่มีปัญหาครับ ทำงานได้หมด
มีปัญหาที่สับจานหน้าเท่านั้น เขาบอกว่าเขาหน้ามืดจริงๆ ปรับแต่งลำบาก และไม่แนะนำ ตอนนั้นผมเองก็ลืมไปเลยว่าผมเองก็เคยมีประสพการณ์เฉียดแบบนี้เหมือนกัน แต่ลืมไป ก็เลยไม่ได้คุยกันต่อ
วันนี้ก็เลยนึกขึ้นได้ว่า สมัยก่อนผมก็เคยเอาจานเสือภูเขามาถอดจานเล็กออก แล้วใช้แค่ จาน 3 กับ จาน 2 ( บ้าเบา แล้วก็ปั่นในเมือง ไม่มีเขา สะพานทั่วไปก็ไม่ชันอะไร ส่วนใหญ่อัดขึ้นจาน 3พรวดเดียวก็ถึงเนินยอดสะพานแล้ว , ตอนนั้นฟิต ฮ่า ฮ่า ) คราวนั้น ปัญหามันมีอยู่ว่า จะตั้งshifterสับจานหน้าอย่างไรดี
- จะเริ่มจาก 2 ไป 3 ก็จะมีปัญหาว่า shiferสามารถตบลง 1 ได้ ( แต่ไม่ต้องกลัวว่าสับจานจะปัดโซ่ตกจาน เพราะเราตั้งสกรูLกันไว้ได้ ) มันก็ไม่สวยใช่มะ เพราะว่าตัวshifterจะขยับได้ 3 ตำแหน่ง แต่ใช้งานได้ 2 ตำแหน่ง
- งั้นถ้าเริ่มจาก 1 ไป 2 หละ ยังไงตำแหน่ง 3 ก็ไปไม่ได้แน่นอน เพราะสุดระยะของสับจานพอดี
ปัญหาคืออะไรทราบไหมครับ ปัญหาคือ ระยะเดินของสายเกียร์ของสับจานหน้าในเสือภูเขา ระหว่าง จาน 1 ไป จาน 2 ไม่เท่ากับ จาน 2 ไป จาน 3 ( ผิดกับตีนผี ซี่งทุกๆเกียร์ จะมีระยะเดินของสายเกียร์เท่ากันหมด ) ที่เป็นเช่นนี้เพราะว่า การปัดของสับจานหน้า จะมีลักษณะเป็นส่วนโค้งของวงกลม จุดเริ่มต้นของการปัด เริ่มในจุดที่แตกต่างกับสับจานของเสือหมอบ ผลลัพธ์คือ ระยะเดินของสายเกียร์จากจาน 1 ขึ้นจาน 2 จะยาวกว่า ระยะเดินของสายเกียร์จากจาน 2 ขึ้นจาน 3 ( ตรงนี้ทราบมาจากการลองใช้อุปกรณ์ ในยุคโต้คารม ระหว่าง Grip shift ของ SRAM กับ RapidFire ของ Shimano ใครเจ๋งกว่ากัน , ยุคนี้ไม่รู้ว่ายังโต้กันอยู่อีกหรือเปล่า มันไม่น่าจะมีให้โต้แล้วนะ

) อัตราส่วนมันอยู่ที่ 3 คลิ๊ก ต่อ 2 คลิ้ก บนมือบิดของSRAM (
ตัวที่ใช้ จะแบ่งเป็น 5 กลิ๊ก คือ บิด 3 กลิ๊กจาก 1-2 แล้วบิดอีก 2 กลิ๊ก จาก 2-3 แล้วก็จะมีอีกรุ่นหนึ่งที่ มันมีแบบบิดทีเดียวจาก 1-2 , บิดอีกที จาก 2-3 , แล้วก็จะมีอีกรุ่นที่เป็น microclick บิดซะเพลินเลย )
คราวนี้ก็ ยูเรก้า หละ เพราะว่าถ้าเราเอาRapidFire shifter เสือภูเขามาใช้ เวลากดจาก 1 - 2 ระยะเดินของสับจานมันจะมากกว่าของเสือหมอบ ในเวลาที่ต้องการจะปัดจากจานเล็กขึ้นจานใหญ่ (ในกรณีเสือหมอบ 2 จาน หรือ เสือภูเขาที่ถอดจาน 1 ออก ให้เหลือแต่จาน 2 กับ จาน3 )
นั่นคือ มันจะปัดโซ่ตกจากจานใหญ่ เมื่อสุดระยะ ( เราต้องแถมนิดๆอยู่แล้วใช่ไหม โซ่หล่นแน่นอน ) แน่นอนว่าต้องตั้งสกรู H ของสับจานยันเอาไว้ คราวนี้ก็เกิดเรื่องสิ เพราะshifterมันจะกดได้ไม่สุด ไม่สุดก็ไม่เข้าคลิก ไม่เข้าคลิก ก็หลุดกลับมาที่ตำแหน่ง 1
ผมเองก็มึนกับมันอยู่พักหนึ่ง สุดท้่าย ยอมตั้งสายเกียร์จานหน้าแบบหย่อนๆเลย เพื่อให้เหลือระยะดึงของสายเกียร์ไม่มากเกินไป ตัวshifterมันก็จะมีอาการหยุ่นๆตอนกดจาก 1-2 แล้วจะเริ่มตึงมือพร้อมกับเปลี่ยนจาน
ใช้งานได้ครับ เรื่องโซ่สีกับจาน ก็มีบ้างเป็นธรรมดา
สับจานของเสือหมอบเมื่อหลายปีก่อน ก็จะแบ่งออกเป็น 2 รุ่น คือ รุ่นสำหรับใช้กับจานหน้า 2 จาน และ รุ่นสำหรับใช้กับจานหน้า 3 จาน , เหตุที่แบ่งออกเป็น 2 รุ่น ก็เพราะว่า ตำแหน่งเริ่มต้นของสับจานมันไม่ตรงกัน เนื่องจากมันออกแบบมาให้ระยะเดินระหว่างแต่ละจาน ให้เดินเท่าๆกัน เนื่องจากชุดมือเกียร์จะมีเพียงชุดเดียว ใช้ร่วมกัน คือ ถ้าใช้กับ 2 จาน ก็จะมาเริ่มต้นที่ตำแหน่ง 1 ปล่อยตำแหน่ง3ว่างไป เพราะสายเกียร์จะสุดระยะ ไปต่อไม่ได้ , ถ้าใช้กับจาน 3 ใบ ก็เริ่มที่ตำแหน่ง 1 เช่นกัน แล้วไป 2 ไป 3 เหมือนปกติ ไม่มีปัญหาแบบของเสือภูเขา มือเกียร์ของเสือหมอบจึงไม่มีปัญหาเรื่องระยะเดินเหมือนกับมือเกียร์ของเสือภูเขา
จริงๆถ้ามีหัวพลิกแพลง และยอมรับในความไม่หล่อของมันได้ shifterของเสือภูเขาก็เอามาใช้แทนได้อยู่แล้วครับ ขอให้เข้าใจวิธีการทำงานของมันเถอะ
(จักรยานเมื่อ 10ปีก่อน กับ ปัจจุบัน ก็ยังคงมี 2 ล้อเหมือนเดิม , ใช้เท้าปั่นเหมือนเดิม ต่างกันแค่ผู้ผลิตเล่นการตลาด ขยันออกของใหม่กันทุกปี แต่ยังโชคดีที่หลักการทางกลไกยังคล้ายๆเดิม)