ThaiMTB.com

เมื่อฉันมีเวลาว่างปั่นเขียนเรื่องที่ตกค้างตั้งแต่เดือนที่ผ่านไปแล้ว จึงนำมาเปิดกระทู้รายงานสรุปปั่นฉายเดี่ยวของฉันได้เริ่มขึ้นค่ะ

กฐินแล่น-ลาว

การนำเสนอ “กฐินแล่น-ลาว” ครั้งนี้ เป็นการศึกษาข้ามวัฒนธรรมจากฝั่งไทยฝั่งลาว ที่ฉันไม่เคยเห็นของจริง แต่เคยได้อ่านเว็บไซต์การท่องเที่ยวของสปป.ลาว ประกาศข่าวเรื่องเปิดงานบุญนมัสการพระธาตุหลวงเวียงจันทน์ จะมีจัดขึ้นในช่วง ๘-๑๖ พย. ๕๑ และจัดงานบุญกฐินแล่นจะมีขึ้นในวันอังคารที่ ๑๑ พ.ย.๕๑ และงานบุญนมัสการพระธาตุหลวงในวันพุธที่ ๑๒ พ.ย. ๕๑

...เมื่อวันที่ ๑๑-๑๓ ธ.ค.๕๑ ที่ผ่านมา ฉันได้มีโอกาสปั่นจักรยานไปเที่ยวฉายเดี่ยวจากเมืองหนองคายสู่กรุงเวียงจันทน์ตามลำพัง ด้วยเคยชินการปั่นจักรยานบนถนนในกรุงเวียงจันทน์เป็นอย่างดี จึงได้เขียนเรื่องงานบุญนมัสการพระธาตุหลวงเวียงจันทน์มาให้เป็นวิชาประเพณี สังคม และวัฒนธรรม แก่เพื่อนชาว Thaimtb ได้อ่านด้วยชมภาพสวยๆ ประกอบเดินเรื่องราวมีร้อยกว่ารูป เป็นภาพที่ค่อนข้างหายาก และมีของดีให้ดูเยอะแยะด้วยค่ะ

วันที่ ๑๑ ธ.ค. ๕๑

...มาถึงเมืองหนองคายตอนแปดโมงเช้า ด้วยบขส.ป.๑ ลงสถานีบขส.หนองคายแล้ว เข้าไปขออาบน้ำ แปรงฟันในห้องอาบน้ำสำหรับพนักงานรถที่ทำการสถานีบขส.๙๙๙ ได้เรียบร้อย หันมาจัดการจองตั๋วขากลับเป็นวีไอพีให้เสร็จแล้ว ปั่นจักรยานออกไปหากินรองท้องที่ร้านโจ๊กเจ้าเก่าที่เดิม ที่ฉันเคยมาทุกครั้งต้องมานั่งกินโจ๊กอร่อยๆ

สามโมงกว่าจะไปทำการพิธีผ่านด่านตรวจขาออกบนสะพานมิตรภาพฝั่งไทยเสร็จแล้ว ถีบจักรยานออกไปขึ้นสะพาน ทันใดมีรถบรรทุกขนาดใหญ่คับบนสะพานมีราวสิบคัน ต้องรอให้รถใหญ่วิ่งขึ้นสะพานได้หมดแล้ว ค่อยๆ ถีบจักรยานขึ้นสะพานสบายๆ ไม่กังวลว่ารถใหญ่มาเบียดตกสะพานแน่ค่ะ

บนสะพานมิตรภาพอันนี้ อย่าลืมเรื่องดูรถบรรทุกคันใหญ่คับบนสะพาน ในตอนเช้าต้องดูให้ว่ามีกี่คัน ต้องรอก่อนด้วย เพื่อปล่อยให้รถบรรทุกใหญ่ข้ามสะพานได้หมดก่อน ไม่งั้นจะเสียวโดนเบียดตกสะพานแน่ค่ะ

ได้พบเห็นตามบนถนนสายท่านาแล้ง-นครเวียงจันทน์ เลยถ่ายเก็บตกมาค่ะ

เห็นชายชาวบ้านเจ้าถิ่นขี่จักรยานธรรมดา มีกล่องขนาดใหญ่เป็นอลูมิเนียมสองข้าง ลักษณะเป็นที่ใส่บรรทุกของได้ดี ฉันคิดว่า อยากได้ออกแบบที่ระวางท้ายจักรยานที่แข็งแรงดี กันน้ำ กันขโมยได้ แต่ข้อเสียคือ แบกน้ำหนักมากไปหน่อยค่ะ

วัดสีเมือง

...เป็นวัดหนึ่งที่เก่าแก่ มีความเกี่ยวพันกับชีวิตความเป็นอยู่ สังคม ความเชื่อถือของชาวนครเวียงจันทน์ สมัยโบราณและสมัยต่อมา ทั้งนี้สังเกตจากเมื่อจะเปิดงานบุญนมัสการพระธาตุหลวง จะต้องมีการทำพิธีอยู่วัดสีเมืองก่อน คือ ข้าราชการ พ่อแม่ พี่น้องประชาชน ภายใต้การนำพาของเจ้านครหลวงเวียงจันทน์

แห่ปราสาทผึ้งไปถวายบูชาที่วัดสีเมืองในวันขึ้น 13 ค่ำ ก่อนจะมีการแห่ปราสาทผึ้งไปบูชาพระธาตุหลวงในวันเพ็ญ 15 ค่ำ และหลังจากบุญพระธาตุหลวงแล้ว คือแรมหนึ่งค่ำเดือน 12 ได้แก่ปราสาทผึ้งไปบูชาวัดองตื้อและวัดอินแปง จึงถือว่าบุญเดือน 12 ได้สำเร็จลงแล้ว

การปฏิบัติเช่นนี้ได้ทำมาตั้งแต่เมื่อใดและด้วยเหตุผลอันใด ก็ยังไม่พบหลักฐานแจ่มชัด อาจมีเหตุผลทางประวัติศาสตร์ มีความหมายทางความเชื่อถือ ซึ่งไม่อาจทอดทิ้งได้ จึงมีการสืบทอดกันมาถึงปัจจุบันพุทธสีมาวัดสีเมืองนี้ เป็นพุทธสีมาตัวเมีย สมัยล้านช้างหลวงพระบาง สกุลช่างศิลปะ เวียงจันทน์ต่อมา พุทธสีมานี้ก็ถูกทำงานหักพังลงในสมัยเวียงจันทน์ร้าง เช่นเดียวกับพุทธสีมาอื่นๆ และได้บูรณะซ่อมแซมปรับปรุงใหม่ เมื่อครั้งต้นศตวรรษที่ 20 พร้อมๆ กันกับวัดอื่นๆอยู่นครเวียงจันทน์และเชื่อว่าการบูรณะซ่อมแซมปรับปรุงใหม่นี้รักษารูปเดิมไว้ เว้นเสียแต่โครงสร้างของหลังคาเท่านั้น ที่ไม่สามารถรู้ได้ เพราะได้หักพังไปหมดแล้ว

ฉันบอกว่า วัดสีเมือง เป็นจุดเริ่มต้นเดินขบวนแห่กฐิน หรือแห่ปราสาทผึ้ง ไปยังพระตุหลวง ผ่านเลียวขวาหน้าประตูชัย เดินออกเวลาบ่ายสองโมงค่ะ

เดินดูเครื่องกฐินที่ชาวบ้านจัดประดิษฐ์ขึ้น และจัดของถวายพระ ที่เรียกว่า แห่ปราสาทผึ้ง แต่ฉันคิดว่าเป็น กฐินแล่น เพราะดูเหมือนประเพณีอีสานริมแม่น้ำโขงค่ะ

ชมสิมของวัดสีเมือง มีหลังเดียวเท่านั้น ไม่มีเจดีย์ใหญ่ ไม่มีศาลาเปรียญ เห็นมีแต่สิม เคยเป็นที่ประทับในหลวงในอดีตของกษัตริย์ลาว

สิ่งที่แปลกประหลาดใจอยู่บริเวณรอบวัดสีเมือง พบว่ามีนกร่อนแร่หนีตายบินมาอาศัยกินนอนบนซากสถูปข้างหลังสิม ฉันส่องดูนก กลายเป็นนกตะกราม จริงๆ เป็นนกขนาดใหญ่ เป็นสัตว์ป่าสงวน ใกล้สูญพันธุ์แล้ว บินมาจากไหนไม่รู้ ทำไมอยู่ไกลเหลือเกิน ฉัน พระลูกวัดว่า เจ้านกตัวนี้มาเมื่อไหร่เนี่ย...พระก็ส่ายหน้าไม่รู้หรอก

ที่นี่ มีรูปปั่นเทพกัณฑิมาแห่งลาว ดูไม่เหมือนกัณฑิมาแห่งไทย หน้าตาเหมือนนกแก้วค่ะ

เดินไปดูชาวบ้านทำการถอดพิมพ์ดอกไม้ด้วยทาขี้ผึ้งร้อนๆ ปะติดประดับบนต้นกล้วยลูกอ่อน และจำหน่ายให้ชาวบ้าน นักท่องเที่ยวซื้อได้ค่ะ

เมื่อฉันถีบจักรยานไปตามแผนที่ลายแทงจากคุณธานินทร์๙๙ และคุณเสือหางแฮ้มแนะนำไว้ให้ฉันไปถูกที่พักได้แล้ว แต่มีเรื่องวุ่นๆ คนในบ้านพักนั่นบอกว่า ห้องเต็มแล้ว ....

อะไร?

..ฉันบอกเรื่องจองที่พักตามชื่อของฉันไว้แล้ว ปรากฏว่า ไม่รู้เรื่องเลย เลยเดือดร้อน ยกมือถือโทรออกหาคุณเสือหางแฮ้มเป็นการด่วน จึงยกให้แม่บ้านสาวยกมือถือโทรตามตัวคุณเสือหางแอ้มจนได้สำเร็จ ...เกือบจะตกที่พักแย่แล้วฉันรอดตัวไปที่ดีคุณเสือหางแอ้มมาหาแล้วคุยกับลุงภารเฝ้าประตูบ้านพักได้เรียบร้อยแล้ว เพราะไม่มีใบสั่งจองอยู่ที่ฉัน ทำให้การสื่อสารกันไม่รู้เรื่องหรอกค่ะ

เมื่อเคลียร์ที่พักได้ลงตัวเรียบร้อยแทบเหนื่อยทั้งหายปวดหัวแล้ว ฉันกล่าวขอขอบคุณคุณเสือหางแฮ้มเป็นอย่างยิ่งดีมากที่ช่วยเป็นธุระเสียเวลาการทำงานวันนั้น ไม่ใช่วันหยุดหรอกค่ะ

รีบจัดการทิ้งเจ้ามดแดง ๒ ไว้ในห้องแล้ว เดินสะพายกล้องออกไปถ่ายรูปกันเนอะ ปล่อยให้คุณเสือหางแฮ้มกลับไปทำงานตามปกติ

ที่นี่ ปิดถนนทั้งต้นจากประตูชัยถึงถนนธาตุหลวง ผ่านหน้าบริษัทน้ำเทิน ๒ ด้วย (น่าเสียดายคุณธานินทร์๙๙ไม่อยู่) ถามตำรวจแล้วได้ความว่า ปิดถนนเพื่อจัดขบวนแห่ปราสาทผึ้งจากวัดสีเมือง จะเดินทางมาถึงหน้าพระธาตุหลวง ตอนบ่ายสองโมงตรงพอดีค่ะ

มาแล้ว....ได้เวลาบ่ายสองโมงกว่าพอดี ฉันยืนกลางถนนทำการถ่ายรูปได้อิสระ ไม่มีเขตหวงห้ามหรอกค่ะ

เห็นขบวนนำแรกเป็นชุดขบวนพระสงฆ์จากจังหวัดอื่นๆ มาร่วมเข้าแห่ปราสาทผึ้งและกฐินแล่นด้วย

เก็บตกตามขบวนไปเรื่อยๆ มียาวกว่าประมาณ ๒๐ กลุ่มใหญ่ๆ ฉันนับไม่หมดหรอก เพราะมัวไปถ่ายรูปเยอะแยะค่ะ