ถามเรื่องลูกปืนเซรามิค

[Nipon ungcharoen]

ตอนนี้ผมใช้ล้อvision trimax35 ลูกปืนเดิมอยายากอัพเป็นลูกปืนเซรามิค เลยอยากถามจากผู้มีประสบการณ์ว่าการใช้งานจะแตกแต่งกันไหมครับเช่นเรื่องความลื่น เบาขา และต้องใช้งบประมาณเท่าไหร่ครับ

[dachamut]

ล้อจะลื่นเบาขาขึ้นเวลาปั่นครับ ถ้าเปลี่ยนทั้งหมดน่าจะ 6 ตลับ ดุมล้อ 4 / ในโม่ 2 ราคาตลับละประมาณ 300 - 500 บาทแล้วแต่
ยี่ห้อ ครับ

[ChineseGhost]

เคยอ่านจาก Page ของ Nich โดยเจ้าของเป็นผู้เรียบเรียงข้อมูลด้วยตนเอง ลองอ่านดูครับ

"เรื่องความลื่นของดุมล้อ" เม็ดเซรามิคสำคัญขนาดไหน???

คำถามที่มีมาตั้งแต่หลายยุคหลายสมัย ตั้งแต่จักรยานกลายเป็นกีฬายอดนิยมในเมืองไทยมาตั้งแต่ 7-8 ปีที่ผ่านมา

ผมรวบรวมมาให้จากการสอบถาม โรงงาน วิศวกรผู้ผลิต ผู้บริหาร เจ้าของแบรนด์ ตัวแทนจำหน่าย แบริ่งต่างๆ และโรงงานผู้ผลิตตัวดุม แม้กระทั้งผู้ผลิตน้ำมันหล่อลื่น ตามประสบการณ์การเล่น และการทำงานเป็นอาชีพในด้านจักรยานของผม ตลอดเกือบ 10 ปีที่ผ่านมา “เรื่องราวและข้อมูลทั้งหมดที่ผมกำลังจะบอกเหล่านี้คือคำอธิบายจากพวกเขา”

เป็นคำถามที่เกิดขึ้นจากความสงสัยอยากรู้ของผม เวลาเจอคนเหล่านี้ในโอกาสต่างๆตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ผมก็ถามเหมือนคนไม่รู้เหมือนพี่น้องทุกคนนี่ล่ะครับ ไม่มีใครรู้มาตั้งแต่เกิด ดังนั้นทุกๆวินาทีคือการเรียนรู้ กับการเจอคนที่อยู่ในสายอาชีพประเภทต่างๆ สะสมจนเกิดข้อสรุปนี้มาให้ฟังแบบไม่ต้องมากั้กอะไร ถือว่าเป็นการแบ่งปั่นความรู้ซึ่งกันและกัน ผมเก็บไว้คนเดียว ก็ไม่ได้ก่อเกิดประโยชน์ใดๆต่อแบรนด์ผม จริงมั้ยครับ ฮ่าๆ

บ้านเรามักจะมีคำถามเสมอเวลาซื้อล้อว่า ล้อNICHใส่ดุม Ceramic หรือปล่าว

ตอบ : ไม่ได้ใช้เซรามิค แต่เราใช้เม็ด Stanless รวมถึงล้อแข่งขันในแบรนด์ระดับโลกหลายแบรนด์อย่าง Shimano ขออนุญาต เอ่ยถึงเพราะท่านสามารถหาช้อมูลได้ง่ายว่าล้อชิมาโน่ ก็ไม่ได้ใช้เซรามิค แต่ใช้เม็ดแสตนเลสที่มีค่าความกลมมาตราฐานสูง ก็ทำให้แบริ่งของล้อมีความลื่นเร็วมากๆเพียงพอแล้ว

นักกีฬาทีม Nich-100Plus หรือนักกีฬาอื่นๆที่ใช้ล้อ NICH ใช้ลูกปืนเซรามิค อัพเกรดในล้อ สำหรับการแข่งขันหรือไม่?

ตอบ : เท่าที่ทีมใช้ และมีการเซอรวิส ใช้แบริ่งเดิมที่ไปเป็นตัวมาตราฐานกับดุม NICH ซึ่งไม่ใช่บอลเซรามิค เพราะว่าดุมนั้นมีความลื่นไหลเพียงพอต่อการแข่งในระดับสูงอยู่แล้ว แต่เราต้องรู้จักการดูแล รักษา หรือเตรียมพร้อมให้เหมาะกับการใช้งาน และลื่นเร็วอยู่เสมอ

สรุปแล้ว เม็ดบอล เซรามิคแบริ่ง เร็วกว่า เม็ดบอลแสตนเลสหรือไม่?
ตอบ : “ใช่” แต่ “ไม่ใช่” ปัจจัยทั้งหมด เพราะอะไร??

เรามาทำความรู้จักกับเจ้าแบริ่งสำหรับในชิ้นส่วนของจักรยานกันก่อนว่ามันประกอบด้วยอะไรบ้าง

1.เม็ดบอล
2.ประกับใน
3.ประกับนอก
4.เบ้ารองเม็ดบอล
5.ซีลยาง 2 อัน
6.จารบี

ทั้ง 6 ชิ้นส่วน มีความเกี่ยวโยงกันทั้งหมดที่จะก่อให้เกิดความลื่นของดุมล้อนั่นเองงงงงงงงง
ดังนั้น สรุปเลย

เพียงข้อแรกข้อเดียว “เม็ดบอลเซรามิค หรือ ดุมเซรามิค” คำพูดทางการตลาดแค่นี้ไม่ได้แปลว่าล้อนี้ กูจะดีกว่าล้อนั้นแน่นอลลล

1. เม็ดบอล แบ่งออกเป็นหลายเกรด หลายวัสดุ ยกตัวอย่างเท่าที่ผมจะนึกออก และพบเห็นได้ในท้องตลาดตอนนี้ คือ
1.1. เม็ดเหล็ก(หนักเมื่อเทียบกันต่อหน่วยและ สนิมแดกแน่นอน)
1.2. เม็ดแสตนเลส (เฮ้ยเบา สนิมก็ยังมีเพราะมันมีส่วนประกอบของเหล็ก)
1.3. เม็ดเหล็กเซรามิค (อันนี้เข้าข่ายหลอกลวง เอาเม็ดเหล็กมาเคลือบสีดำและบอกว่าเป็นเซรามิค นายไม่มีทางรู้ได้)
1.4. เม็ดเซรามิค ทำจาก silicon nitride (Si3N4) มีความแข็ง และสามารถกัดให้กลมได้สูงสุด ดังที่เราเห็นเค้าเขียน Grade 3 และ Grade 5 กันนี่ละครับ จะบอกถึงค่าความกลมที่สูงต่างกัน เข้าค่าความกลมนี่ก็เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้มันหมุนได้เร็วขึ้น
1.5 เม็ดคาบาย ยังไม่ค่อยเห็นในตลาด แต่ผมเคยลองเทสตัวอย่างมาบ้างแล้ว แต่ยังไม่ได้ศึกษาจริงครับ

ทั้งนี้ทั้งนั้น มันจะมีเม็ดเซรามิคแบบสีขาว ซึ่งเราไม่ได้พบเห็นในแบริ่งของจักรยานเท่าไรนัก

คำถาม เกิดขึ้นในข้อ 1เยอะแยะมากมาย
แล้วที่บอกว่า Grade 0 ที่กลมสัสๆ ผมถามผู้ผลิตโรงงานบางแหล่งไป ได้คำตอบว่า มึงต้องไป ทำนอกโลกที่ไม่มีแรงโน้มถ่วงถึงจะทำเกรด 0 ที่ว่านี้ได้นะครับ (โปรดมีวิจารญาณในการอ่าน ผมไม่ได้บอกว่าจริงหรือไม่)

อายุการใช้งาน Ceramic พังเร็วกว่าจริงหรือไม่?
ตอบ : ไม่จริงครับ อายุการใช้งานพอกันขึ้นอยู่กับการดูแลรักษา ทำคงามสะอาด และสภาวะการลุยปั่น
ส่วนใหญ่จะพบว่าเซรามิคมันสะดุดเร็วกว่า เราคิดว่าลูกปืนแตก แต่จริงๆแล้วไม่ใช่อายุของมัน แต่คำตอบอยู่ในเรื่องเสื้อดุม ข้างล่างนี้

"ขนาด"

ขนาดของเม็ดบอล มีผลในเรื่องของการหมุนครับ
เม็ดบอลที่ “เล็กกว่า” สามารถทำรอบการหมุนได้สูงมากๆ จึงลื่นกว่าบอลเม็ดใหญ่นั่นเอง ( ซึ่งเม็ด Stanless ที่แยู่ในดุม Nich นั้นจะค่อนข้างเล็กมากๆ)

เม็ดบอลที่ “ใหญ่กว่า” สามารถทนทานแรงบิดได้ ดีกว่าจึงเหมาะกับการใช้บริเวณกะโหลก แต่ที่ดุมล้อในไม่ได้รองรับแรงกระทำในแนวข้างเหมือนห้องกะโหลก
และเม็ดบอลใหญ่ สามารถทนความร้อนได้สูงกว่าก็จริง แต่รอบการหมุนของล้อจักรยานนั้น ไม่ได้รอบสูงเกิน 1000 รอบต่อวินาที ไม่ได้ก่อให้เกิดความร้อนสูงจนทำให้บอลแสตนเลสหรือเหล็กเสียรูปได้ ดังนั้นขนาดใหญ่ของเม็ดบอลจึงสู้บอลเม็ดเล็กกว่าไม่ได้ในข้อนี้

2. ประกับใน 3. ประกับนอก 4.เบ้ารองเมล็ด ต้องมีความพอดีมากๆ เมื่อประกอบกันลงไปแล้ว จะมีระยะความห่างที่ต่างกัน Clearance ที่มากๆอาจจะดูลื่น และก็จะดูล้อคลอนได้มากไป เหมือนเบ้าแตกไปแล้ว ปากคนเรียกว่าลูกปืนแตก ดังนั้นแบริ่งที่ดี ควรจะมีระยะ ช่องห่างที่พอกีไม่คับ=ฝืด) และไม่หลวม จนเกินไป

5. ซีลยางเอาไว้กันฝุ่น หรือน้ำเข้ามาขังในลูกปืนทำให้ก่อนเกิดสนิม เจ้าซีลนี่ล่ะ Keyman สำคัญที่จะทำให้บอลมันหมุนเร็วขึ้น เพราะเม็ดบอลจะสีกับเจ้ายางนี้ตลอดเวลา ได้ในแบริ่งบางตัว ดังนั้น ถ้าคืดจะซิ่งอยากได้ดุมลื่นๆ ก็แกะเจ้ายางนี้ออกมันเสียเลย แต่ก็ต้องแลกมาด้วย เมื่อขี่เสร็จต้องถอดออกมาทำความสะอาดความสกปรกทุกครั้งไป หรืออาจจะมีกรวด ทรายเม็ดเล็กหลุดเข้าไปทำให้ลูกบอลมันเสียทรง ไม่กลมอีกต่อไปนั่นเอง

6. จารบี หรือ น้ำมัน มีความสำคัญมาก มันจะหนิดไม่หนืด ถ้าเราใส่แบบเหนียวๆคลั่กๆ เลย มันก็ไม่ลื่น นี่เองล่ะครับ ที่มันต้องมีคำว่า “รันอิน“ เพราะจารบีมันเยอะ ต้องใช้ไปสักพัก ให้มันแตกตัวละลายเหลวไปก่อน แต่แท้จริงแลัวเราไม่ได้ต้องการจารบีคลั่กๆ ขนาดนั้น บอลเซรามิคก็ต้องการเพียงแค่น้ำมันล่อลื่นหยด หรือ สองหยดก็พอแล้ว แค่พอเป็นฟิล์มเคลือบไว้เท่านั้นเอง

จารบีมันก็มีเกรดของมันอีกนะเอ้า ถ้าจารบีหรือน้ำมัน เกรดสูง ต้องทนความร้อนได้สูงมากๆ ไม่ไหม้ไฟ ทดสอบได้โดยการจุดไฟเผาเสียเลย ถ้าของดีต้องไม่ไหม้ แค่เหลวตัวลงเมื่อเจอความร้อน และกลับสู่สภาวะปรกติเมื่อเย็นตัวลง

แค่พิมพ์แค่นี้ผมก็เหนื่อยแล้ว เอาล่ะ ยังมีจุดสำคัญโคตรๆ คือ


“ตัวห้องเสื้อของดุม”
ซึ่งเมื่อเราอัดแบริ่งลงไปแล้ว ต้องไม่เกิดการบีบอัดของเม็ดบอลทำให้มันฝืดดดดด นึกภาพออกมั้ยครับ

เราหมุน เม็ดบอลด้วยมือป่าวมันก็ดูลื่นดี แต่ทำไมพอใส่ลงไปในเสื้อดุม ประกอบเสร็จ หมุนล้อแล้วมันฝืดฟระ? ก็เพราะว่าขนาดมันไม่พอดีกันไงครับ หรือไม่ก็โครงสร้างการออกแบบประกอบดุมไม่ดี

ดังนั้นแหวนแบริ่ง ที่อัดลงไปต้องพอดีกับการ CNC ของเป้าใสแบริ่งในเสื้อดุมด้วย --->> ขั้นตอนนี้มันอยู่ที่การผลิตที่โรงงานผลิต CNC ห้องเสื้อดุมแล้ว ซึ่งเกือบทั้งหมดจะเป็นคนละโรงงานกัน ระหว่าง โรงงานผลิตห้องเสื้อดุม และ แบริ่ง เม็ดลูกปืน อีกทอด หลากหลายขั้นตอนดีมั้ยละครับ

ดังนั้นการที่เราอัพเกรดไปซื้อแบริ่งเทพๆมาใส่ราคาหลายพันหลายหมื่น แต่พอมาใส่ดุมแล้วดันทำไมไม่ลื่นเหมือนตอนหมุนกับนิ้วหว่า? ก็เพราะเสื้อแบริ่งกับเสื้อดุมขนาดมันไม่พอดีเปรี้ยๆไงครับ

เอาละ มันมีการคำนวนลึกซึ้งไปกว่านั้นอีกกกกกกก

ใครอ่านมาถึงตรงนี้ แม่งยังมีอีกหรอวะ???
คือไอ้ดุม NICH Gen2 ถ้ายังไม่ขึ้นล้อเอาดุมมาหมุนปล่าวๆ มันจะฝืดๆครับ นั่นเพราะวิศวกรโรงงานที่ผมทำไอ้ดุมเนี่ย เค้าคิดมาแล้วว่ามันมีแรงดึงของ “ซี่ลวด” อีก กลังจากที่มึงขึ้นล้อไปได้ความตึงที่ต้องการกับขอบล้อแล้ว คือขึ้นเสร็จแล้วปีกดุมมันจะโดนดึงขยายออก ทำให้เม็ดบอลกลับมาลื่นได้สุดๆอีกครั้ง เอออออ เหนื่อยยยยยยย .......

อ่าวลืม สรุปแล้ว บอล Ceramic ดีมั้ย??

ผมถาม : เจ้าหน้าที่ฝ่ายขายหรือคนก่อตั้งก็ไม่รู้ผมลืมนามบัตรไปไหนสักที่ ของ Ceramic Speed เมื่อหลายปีก่อน เพราะนั่งเครื่องบินลำเดียวกันทุกปี จนรู้จักกันก่อนเค้าจะเอาเข้ามาขายในไทย ว่ามันเร็วขึ้นจริงๆรึ?
CS : ตอบว่า ถ้ายูเปลี่ยนทั้งคันเลยมันจะประหยัดวัตต์ได้สัก 7% เราตั้งใจทำมาให้มืออาชีพใช้ในสนามที่วัดกันเป็นหลักเสี้ยววินาที แต่นักปั่นทั่วๆไปที่มีกระตัง กลับซื้อกันโคตรเยอะ 555

***อีกนิดข้อคิดสะกิดต่อม ของคนที่ตกเป็นเป้าการตลาด*** --> ล้อบางตัวบอกล้อฉัน
ดุมเซรามิคนะเว้ย ราคาหมื่นปลายๆ ---> แต่ซื้อแค่แบริ่งจาก Ceramic Speed สำหรับกะโหลกได้แค่ 2 ตลับ ก็ลองคิดดูว่า มันจะต่างกันขนาดไหน ในเรื่องคุณภาพการผลิต และวัสดุ

ผมพยายามรวบสำคัญมากๆให้ จริงๆประสบการณ์การคุยเรื่องดุม เรื่องบอล นี่มันมีลึกลงไปอีกจากที่ผมประสบพบมา แต่ขี้เกียจพิมพ์ละครับ มันจะยาวเวิ่นเว้อไป แต่มันก็สนุกนะครับต้องเล่าด้วยปากกับน้ำเหลืองจะได้คล่องๆกว่าพิมพ์ๆแบบนี้ฮะ

เครดิต : NICH CLUB, Thailand

[nopparat2510]

ชัดเจน