เรื่องเล่า ปั่นคนเดียวเที่ยวตามรอยสุนทรภู่ ในนิราศภูเขาทอง

[ลุงแซม]

…เนื่องจากช่วงนี้ผมอ่อนซ้อม ออกทริปปั่นระยะไกลตามเพื่อนไม่ไหว เลยต้องปั่นเดี่ยวแบบใกล้ ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มระยะไปเรื่อย ๆ แต่จะทำอย่างไรให้ปั่นใกล้ ๆ แล้วมีเรื่องราวมาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟัง มีสารประโยชน์บ้างเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็ยังดี …ผมไปเจอหนังสือภาษาไทยของลูกสาวสมัยเรียนมัธยมปลาย มีนิราศภูเขาทอง ของสุนทรภู่ (พระสุนทรโวหาร ) ก็เลยมีความคิดว่าจะปั่นตามรอยท่านสุนทรภู่ ในนิราศเรื่องนี้ โดยเริ่มปั่นในระยะใกล้ ๆ ภายในกรุงเทพ ฯ แล้วค่อย ๆ ไกลไปเรื่อย จนถึงเจดีย์ภูเขาทองจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ปั่นไปถ่ายภาพไปแบบไม่รีบร้อนเพราะสถานที่ต่าง ๆ ที่กล่าวถึงในนิราศได้เปลี่ยนแปลงไปมาก ก็ท่านสุนทรภู่ท่านแต่งไว้เมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2371 เกือบ 200 ปีมาแล้ว อาศัยข้อมูลจากเนตบ้าง สอบถามผู้เฒ่าผู้แก่ที่ผ่านตามรายทางบ้าง ไปตามวัดก็คุยกับพระท่านบ้าง …สถานที่บางแห่ง ขนาดสุนทรภู่ เองยังหาไม่พบ เช่นตลาดแก้ว อันนี้ก็จนใจแต่ก็ไม่ละความพยายามเจอไม่เจออีกเรื่องหนึ่ง… ผมจะใช้คลองเป็นหลักใหญ่และวัดเป็นหลักรอง เพราะคลองไม่ค่อยเปลี่ยนชื่อ แต่วัดเปลี่ยนชื่อใหม่ไปหลายวัดแล้ว ความจริงทริปนี้น่าจะเริ่มในช่วงออกพรรษา ไปจนถึงวันลอยกระทง เพราะเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ท่านสุนทรภู่เดินทาง สิ่งแวดล้อมต่าง ๆ จะได้ใกล้เคียงกับนิราศ แต่ถ้ารอถึงตอนนั้นอาจปั่นไม่ไหวแล้ว เรามาเริ่มต้นกันเลยดีกว่า
… ………………………………………....๏ เดือนสิบเอ็ดเสร็จธุระพระวสา
รับกฐินภิญโญโมทนา……………………….ชุลีลาลงเรือเหลืออาลัย
ออกจากวัดทัศนาดูอาวาส…………………..เมื่อตรุษสารทพระวสาได้อาศัย
สามฤดูอยู่ดีไม่มีภัย………………………….มาจำไกลอารามเมื่อยามเย็น
โอ้อาวาสราชบุรณะพระวิหาร………………..แต่นี้นานนับทิวาจะมาเห็น
เหลือรำลึกนึกน่าน้ำตากระเด็น……………...เพราะขุกเข็ญคนพาลมารานทาง
จะยกหยิบธิบดีเป็นที่ตั้ง………………………ก็ใช้ถังแทนสัดเห็นขัดขวาง
จึ่งจำลาอาวาสนิราศร้าง……………………...มาอ้างว้างวิญญาณ์ในสาครฯ

…ผมปั่นจักรยานออกจากบ้านตอนสาย ๆ ติดกระเป๋าท้ายจักรยาน โดยกระเป๋าซ้ายใส่ตำรา กระเป๋าขวา ใส่กล้องส่องทางไกล เพราะอาจต้องใช้ส่องข้ามแม่น้ำดูสถานที่ต่าง ๆ สถานที่แรกที่จะไปชมคือ วัดราชบุรณราชวรวิหาร หรือเดิมชื่อว่าวัดเลียบ เท่าที่จำได้อยู่ตรงทางขึ้นสะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช บ้านผมอยู่ย่านบางซื่อ จึงปั่นไปตามถนนพระราม ๕ ผ่านสี่แยกสะพานแดง มีเพื่อนชาวจักรยาน คือ คุณตู่ LEOPARD 2 เสือสะพานแดง ขับรถยนต์ผ่านมา ชะลอความเร็วแล้วเปิดกระจกทักทาย ไม่ทราบว่าจำผมได้อย่างไรเพราะผมไม่ได้ใส่ชุดจักรยาน รถก็ใช้ทัวร์ริ่งซึ่งไม่ค่อยได้นำออกมาปั่นเท่าไร แต่คุณตู่จำได้ ต้องขอบคุณที่แวะทักทาย ผมปั่นเลาะคลองเปรมประชากรจากบางซื่อ อยากรู้เหมือนกันว่า ปลายคลองอยู่ตรงไหน ส่วนต้นคลองจรดแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ ต. บางกะสั้น อ.บางปะอิน คลองเปรมประชากรผ่านโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย

[ลุงแซม]

ผ่านวัดเบญจมบพิตร แวะถ่ายภาพเสียหน่อย ภาพอาจไม่ค่อยชัดเพราะกล้องใกล้พังเต็มที

[ลุงแซม]

ผ่านทำเนียบรัฐบาล

[ลุงแซม]

คลองเปรมประชากร สุดปลายคลองที่คลองผดุงกรุงเกษม ตรงหน้าวัดโสมนัสฯ นี่เอง

[ลุงแซม]

…ผมปั่นไปตามถนนหลานหลวง ซึ่งถนนนี้ผมว่าสั้นนิดเดียว จากถนนราชดำเนินนอกถึงสี่แยกหลานหลวง พอข้ามแยกเป็นถนนจักรพรรดิพงษ์ ยิ่งสั้นใหญ่เลย เพราะจากแยกหลานหลวงไปแยกจักรพรรดิพงษ์สั้นจุ๊ดจู๋ ตรงไปเป็นแยกแม้นศรี แล้วแยกวรจักร ก็เป็นถนนวรจักร ปั่นไปเรื่อย ๆ ถนนจะพาเราขึ้นสะพานพระปกเกล้า แต่ผมไม่ขึ้นเพราะจะไปชมวัดราชบุรณะ ฯ จอดใต้สะพานพระปกเกล้าแวะถ่ายภาพสะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ฯ เสียก่อน

[ลุงแซม]

…ปั่นผ่านเฉียด ๆ ปากคลองตลาด ก็จะวนขึ้นสะพานพุทธ มองทางซ้ายมือจะเจอวัดราชบุรณะ ฯ ที่ท่านสุนทรภู่เคยบวชอยู่ที่วัดนี้

[ลุงแซม]

...ประวัติความเป็นมาโดยย่อของวัด ขอให้เพื่อนอ่านเอาจากภาพเองนะครับ ….เรื่องชื่อใครว่าไม่สำคัญ ดูอย่างวัดเลียบ ซี แค่คำพ้องเสียง สมัยสงครามโลกยังโดนระเบิดเสียบเรียบเลย เหลือแต่พระปรางค์

[ลุงแซม]

หามุมถ่ายภาพสวย ๆ อีกสักภาพ

[ลุงแซม]

โบสถ์

[ลุงแซม]

๏ ถึงหน้าวังดังหนึ่งใจจะขาด…………………คิดถึงบาทบพิตรอดิศร
โอ้ผ่านเกล้าเจ้าประคุณของสุนทร……………แต่ปางก่อนเคยเฝ้าทุกเช้าเย็น
พระนิพพานปานประหนึ่งศีรษะขาด………….ด้วยไร้ญาติยากแค้นถึงแสนเข็ญ
ทั้งโรคซ้ำกรรมซัดวิบัติเป็น…………………….ไม่เล็งเห็นที่ซึ่งจะพึ่งพา
จะสร้างพรตอตส่าห์ส่งส่วนบุญถวาย………….ประพฤติฝ่ายสมถะทั้งวสา
เป็นสิ่งของฉลองคุณมุลิกา……………………..ขอเป็นข้าเคียงพระบาททุกชาติไปฯ

สถานที่ต่อไปที่จะถ่ายภาพก็คือ ก็คือพระบรมมหาราชวัง
…ผมปั่นข้ามสะพานพระพุทธยอดฟ้า ฯ ไปฝั่งธนบุรี มีพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 1 อยู่ตรงเชิงสะพาน ขณะนี้กำลังบูรณะใหม่

[ลุงแซม]

บนสะพาน

[ลุงแซม]

… พอลงจากสะพานแล้วปั่นเลาะแม่น้ำเจ้าพระยาขึ้นเหนือไป มีทางจักรยานเลาะริมแม่น้ำเจ้าพระยา …มีบริษัททัวร์พาฝรั่งปั่นจักรยานชมวัดชมเมือง เขาพาฝรั่งไปชมวัดกัลยานมิตร ผมก็ตามไป แต่วัดนี้ไม่มีชื่ออยู่ในนิราศผมจึงผ่านไป

[ลุงแซม]

… เพื่อไปหามุมถ่ายพระราชวัง ผมผ่านวัดอรุณ ฯ แวะเข้าไปถ่ายภาพพระปรางค์วัดอรุณ ฯ แต่ยังไม่ลงตอนนี้จะลงในตอนจบซึ่ง ท่านสุนทรภู่ได้มาขึ้นที่ท่าวัดอรุณฯ
…ปั่นต่อไปตามถนนอรุณอมรินทร์ ผ่านวัดเครือวัลย์ ซึ่งเป็นฌาปนสถานของกองทัพเรือ ติออยู่กับคลองบางกอกใหญ่ ซึ่งคลองนี้เดิมชื่อว่าคลองบางหลวง

[ลุงแซม]

…เห็นชื่อคลองบางหลวงนึกขึ้นได้ถึงเพลงของคุณชรินทร์ นันทนาคร ศิลปินแห่งชาติ ชื่อ “บางหลวง “จึงขอนำเนื้อเพลงมาลงไว้ ณ ที่นี้ ส่วนเพลงนั้น ขอให้เพื่อน ๆ ไปค้นหาในเวปฟังเอาเองก็แล้วกัน หรือถ้าเจอกันจะให้ผมร้องให้ฟังก็ยังพอไหว
…โอ้คลองบางหลวง
ถิ่นนี้พี่ยังแสนห่วง ห่วง บางหลวงนี่เอย
บางหลวงบ่วงใจ ให้พี่นี้มาชื่นเชย
พี่รู้อยู่เต็มอกเอ๋ย เอ๋ย เราเคยรักกัน
โอ้บางหลวงนามนี้
พี่ครองรักหนักหน่วง พี่หวงเนิ่นนาน
บางหลวงฝั่งคลอง ให้พี่หมองใจตื้นตัน
บางหลวงหน่วงใจพี่ฝัน ฝัน สัมพันธ์เสมอ
**โอ้สาวบางหลวง เจ้าลวงให้พี่หลงปอง
สองริมฝั่งคลอง วกเวียนเปลี่ยนทางน้ำเอ่อ
พอยามพี่เผลอ เผลอ สิ้นทางแล้วเออ เออ
พี่ก็ต้องเพ้อเพ้อ ละเมอปากคลอง
โอ้สาวบางหลวง
เจ้าลวงให้พี่หลงผิด ผิด สิ้นคิดใฝ่ปอง
เจ้าลืมแล้วหนอ ที่ให้พี่รอปากคลอง
ยามนี้พี่ได้แต่หมอง หมอง โอ้คลองบางหลวง **

[ลุงแซม]

…มีเรือรับนักท่องเที่ยวชมคลองเหมือนกันแต่ไม่มากเหมือนคลองบางกอกน้อย แปลกจริง ๆ ใหญ่ต้องเงียบหงอยแต่น้อยร่าเริง ไม่ใช่เฉพาะคลอง ดูอย่างที่แม่ฮ่องสอน แม่ลาน้อยเป็นอำเภอ แต่แม่ลาหลวง เป็นตำบล แล้วเพื่อน ๆ ว่าหลวงกับน้อยใครใหญ่กว่ากัน 555