ขอบคุณสำหรับข่าวสารใหม่ๆนะครับ
มีเรื่องชวนปวดกระโหลกเพิ่มขึ้นมาอีก 1 เรื่องแล้ว
ถ้าติดตามเรื่องระบบเฟรมกระโหลกทั้งหลายกันมาระยะหนึ่ง ก็จะพบว่า ที่มีอยู่ในตอนนี้ ก็จะมีอยู่ 3 แบบ
1. เฟรมกระโหลกกว้าง 68 mm ได้แก่ BSA , BB30 , PF30
2. เฟรมกระโหลกกว้าง 79 mm คือ บวกด้านซ้ายออกมาอีก 11 mm ซึ่งก็คือ BBRight
3. เฟรมกระโหลกกว้าง 86.5-90.5 mm ซึ่งก็จะมีหลายตัว รายละเอียดแตกต่างกันไป คือ BB86 , BB90 ซึ่งระบบหลักๆมันก็อิงมาจาก Shimano ซึ่งเป็นระบบขาจานที่มีความยาวของแกนขาจานมากที่สุด อีกตัวหนึ่งก็คือBB386EVO ซึ่งเมื่อมองย้อนไปหาจุดกำเนิด มันก็คือ BB86 ที่เปลี่ยนขนาดแกนขาจานจาก 24 ให้กลายมาเป็น 30mm นั่นเอง
( จริงๆ ก็ยังมีระบบเฟรมกระโหลกที่กว้าง 70mm อีกตัวหนึ่ง คือ ITA หรือ ระบบเฟรมกระโหลกเกลียวอิตาเลี่ยน ซึ่งเฟรมในปัจจุบันนี้หาแทบจะไม่เจอกันแล้ว ( เป็นระบบเกลียวที่ออกแบบมาได้ผิดหลักวิศวกรรมมากๆ เพราะเกลียวกระโหลกเป็นเกลียวขวาทั้ง 2 ด้าน ผิดกับเกลียวอังกฤษ ซึ่งเป็นเกลียวซ้ายและเกลียวขวา ) )
แกนขาจานยาว แปลงเอามาใส่ เฟรมกระโหลกแคบได้ โดยการรองหรือหนุนspacer ยกตัวอย่างง่ายๆครับ ในบรรดาadapterแปลงเฟรมกระโหลก BB30 หรือ PF30 ให้ใส่ขาจานShimano นั้น จะมีการหนุนเบ้าหรือมีspacerเสริมออกมาข้างละประมาณ 11 mm
แต่ขาจานที่สามารถนำมาใช้กับระบบเฟรมกระโหลกได้ทุกๆแบบ (ยกเว้น BB90) ก็คือ Rotor 3D+ ซึ่งมีความยาวแกนเท่ากับระบบของ Shimano จึงสามารถนำมาใช้ได้กับ BB386EVO , BB86และ BSA(โดยผ่านกระโหลกพิเศษ ) เมื่อใช้กับ BB30 หรือ PF30 ก็รองSpacer 11.5mm ฝั่งละ 1 ตัว และเมื่อใช้กับ BBRight ก็รองเฉพาะฝั่งขวาเพียง 1ตัว
คราวนี้ถ้ามาเจอกับเฟรมกระโหลกสายพันธุ์ใหม่ อย่าง BB30A ซึ่งจริงๆแล้ว มันก็คือ BBRight DirectFit แบบย่อส่วน ที่งอกเฟรมกระโหลกฝั่งซ้ายออกมาเพียง 5 mm ( BBRight DirectFit ก็คือ ระบบกระโหลกแบบ BB30 นั่นแหละ ส่วน BBRight จะเป็น PF30 โดยทั้งคู่จะยื่นเฟรมกระโหลกฝั่งซ้ายงอกออกมาอีก 11mm ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น ) ซึ่งในอนาคตก็อาจจะมี PF30A เกิดตามมาก็ได้ ( ถ้ามีขาจานสนับสนุนมากกว่านี้ )
จริงๆแล้วแนวความคิดเรื่องการขยายเฟรมกระโหลกให้กว้างกว่า 68mm นี่มันเริ่มมีมานานแล้ว ไม่ว่าจะเป็น BB90 , BB86 ซึ่งเฟรมกระโหลกกว้างสุด ทำให้ออกแบบตะเกียบโซ่ให้อวบใหญ่ทางด้านข้างเพื่อเพิ่ม lateral stiffness ได้มากขึ้น หรือ BBRight ที่งอกเฉพาะด้านซ้าย และ BB386EVO ที่ออกแบบเฟรมให้stiff ได้สุดๆ ร่วมกับระบบแกนกระโหลก 30mm ที่มีทฤษฎีสนับสนุนว่า stiff ที่สุด ( เอาเข้าจริงๆ ดันไม่ต่างกันนัก แล้วบางยี่ห้อค่า Total stiffness ดันน้อยลงอีก เพราะวัสดุทีทำแกนกระโหลกมันต่างกัน ยังไงแกน24มม ที่ทำจากโครโม มันก็stiffมากมายพอที่จะเอาชนะแกน30mm จากอลูมิเนียมได้ไม่ยาก จริงๆแล้วเรื่องนี้ยังมีปัจจัยเกี่ยวข้องกับการออกแบบส่วนของขาจาน ส่วนของ Spider ร่วมด้วยอีก )
ผมเลยมองว่า การที่ Cannondale ใช้ BB30A ก็น่าจะเป็นผลของความต้องการในเรื่องของค่า ความ stiff ของเฟรม แต่ครั้นจะใช้ BBRight ไปเลย ผมว่าก็น่าจะมีปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์ ก็เลยอยากได้ innovation กระมัง ว่าไปแล้วการที่งอกออกมาอีก 5mm ดูจะไม่ใช่เรื่องใหญ่สำหรับคนที่มีความคิดเชิงช่าง เช่น ใช้ขาจาน Rotor 3D+ แล้วกลึงspacer 6.5 mm มารองทางด้านซ้าย ส่วนด้านขวาใส่ spacer 11.5mm ที่มากับชุดขาจานไป , ส่วน SRAM force BB30 ก็คงต้องแปลงเอาชุดแหวนปรับ Pretension ฝั่งซ้ายออก แล้วหาspacer ที่มีขนาดกำลังเหมาะกับแหวนสปริง ( wave washer ) มารองแทน ซึ่งก็หมายถึงความวุ่นวายที่ไม่จบตั้งแต่แรกซื้ออะไหล่
ส่วนตัวผมมองว่า ณ ขณะนี้ ระบบBB30A ไม่น่าจะรุ่ง ก็คือ อะไหล่ส่วนใหญ่ในระบบ BB30 ก็ยังไม่สนับสนุน [ ตัวที่เหมาะที่สุดก็คือ Rotor 3D+ ซึ่งราคาสูง แล้วก็ยังต้องดัดแปลง(แต่ทำง่ายสุด แต่ไม่แน่ว่าอนาคตผู้ผลิตอาจจะผลิตspacer 6.5mm มาให้เป็น Option) หรือ ไม่ก็ต้องใช้ FSA ขาจานเฉพาะกิจ ซึ่งถ้าเบื่อแล้ว ก็จะไม่สามารถเอาไปใช้กับระบบกระโหลกแบบอื่นได้เลย ( นอกจากต้องแปลง ) หรือ เอาขาจาน FSA BBRight มาแปลงใส่spacer คล้ายๆกับ 3D+ ] แต่ที่สำคัญ มันดันเอามาใช้กับรถยี่ห้อและรุ่นนี้ ซึ่งในตลาดเองก็ไม่อยู่ในข่ายที่จะชี้นำอนาคตได้ แล้วผู้ผลิตเฟรมรายอื่นก็อาจจะไม่สนใจ เพราะยังมีระบบ BB86 ที่สามารถออกแบบให้เฟรมมีความstiff ให้สูงๆได้ง่ายกว่า แถมยังใช้กับระบบกระโหลกของ Shimano (รวมทั้ง SRAM) ซึ่งเป็นผู้นำในตลาด แล้วยังชี้นำมาตรฐานของระบบกระโหลกมาโดยตลอด
( BBRight เอง ที่น่าจะ stiff กว่า BB30A ก็ยังไม่รุ่งเลย มีใช้แค่ใน Cervelo เท่านั้น )
เป็นที่มาของรหัสอักษร A ที่มาจาก "Asymmetric"
หรือผมอาจจะเอาความรู้สึกตลาด Dale เมืองไทยมาตัดสิน Dale ทั้งโลก แบบผิดๆ ก็อาจเป็นได้ เฟรมก็แพงเกินเหตุ มาเจอมาตรฐานเอกลักษณ์แบบนี้เข้าไปอีก 
