ThaiMTB.com

วันนี้ผมได้โทรฯ คุยกับเพื่อนนักปั่นเรื่องการห้ามล้อ
ต้องขอเกริ่นก่อนว่า เราไม่เคยรู้จักกันมาก่อน แล้วจึงคุยถึงเบรคระหว่างผู้ขาย และผม (ผูํซื้อ)

เขาก็บอกว่า เขาใช้เบรคหลังมากกว่าเบรคหน้า ผมก้อบอกว่า ผมใช้ในทางกลับกัน แต่ก็ไม่สามารถอธิบายได้เพราะผมถูกแก้ไขทันที ว่า ของเขาถูกต้องตามตำรา

ผมก้เลยไม่ได้แย้งแต่อย่างไร เพราะคงไม่เกิดการ เสวนา ขึ้น เพราะการขัดแย้งแบบสร้างสรรคือความขัดแย้งบนเหตุ และ ผล ได้ทั้งให้และรับข้อมูล

ผมกำลังจะบอกเขาว่า ผมใช้เบรคหน้ามากกว่าหลัง และในยามฉุกเฉิน แทบจะไม่นึกถึงเบรคหลังเลย
เรื่องแปลกแต่จริงที่ ทุกครั้งที่ผมกล่าวถึงการเบรคล้อหน้าแบบหวังผล ผมมักถูกแย้ง เถียง ตัดเสียงทันที และเสียงที่แทรกก็ดังในทำนองว่า เขาขี่ลงเขาแล้วล้อหลังกระดกจนเขาและจักรยานของเขากระดกไปด้านหน้า ผมก็พยายามจะแก้เพื่อให้เขาเข้าใจว่า ในกรณีลงเขา ผมก็ใช้เบรคหน้าอย่างเดียวด้วยซ้ำในบางสถานการณ์ แต่ ผมจะถ่ายน้ำหนักตัวไปด้านหลัง เรียกได้ว่าผมใช้ต้นขา แถวๆ หัวเข่า นั่งบนเบาะแทนก้น แต่ก็ไม่เคยได้พูดจนจบ

ทั่วๆ ไปที่ปั่นบนทางเรียบ ราบ แห้ง ปรกติ และโล่ง ผมจะใช้เบรคหลังเป็นการซ้อม เพราะเบรคหลังมันขัดง่าย มันจะหยุดหมุนเร็วกว่าล้อหน้าหลายสิบเท่าตัว การฝึกใช้ล้อหลังจะทำให้เรารู้จักการชั่ง ตรวง น้ำหนักมือโดยไม่ให้ "ล้อหลังตาย" ฝึกบ่อยๆ แม้แต่กับ Big Bke ที่ผมขี่มาจนแก่ ผมก็ฝึกเดือนละ 10 นาที และใช้เบรคหน้าในกรณีปรกติที่เรากะระยะทางเองได้ ในามฉุกเฉินที่ไม่มีเวลา ก็ เบรคหน้า เท่านั้น

รออ่านอยู่ครับ

เบรคหน้าจะเป็นเบรคที่ทำให้รถหยุดในระยะทางที่สั้นที่สุดครับ
เวลาใช้งานเบรคหยุดรถธรรมดา ผมก็ใช้แต่เบรคหน้า ใช้หลังนิดหน่อย
ยิ่งเวลาไหลลงเขามาเร็วๆ ไม่มีเบรคหน้าดดีดี แหกโค้งแน่นอน
เวลาเบรคแรงๆ เบรคหน้าเยอะๆ พร้อมกับเบรคหลังกลางๆ แขนเยียดตึง ตูดถอยไปท้ายเบาะ
จะหยุดได้เร็วและปลอดภัย ไม่กลิ้งหรือลื่นไถล
ใครไม่เคยใช้ ฝึกใช้ให้มากๆ ให้เคยชิน ให้เป็นไปแบบสัญชาติญาณแบบอัตโนมัต
เวลาเจอเหตุฉุกเเฉิก เจอบ่อยๆ หมาตัดหน้า คนเปิดประตูลงจากรถ ไม่ทันเห็นเรากำลังมุดมา จะได้เอาตัวรอดได้

เบรคแบบให้หยุดแบบหวังผลในการหยุดโดยใช้เบรคหน้า และเบรคหลังพร้อมกัน แต่ให้ถ่ายนน.ตัวมาลงที่ล้อหลังมากกว่าล้อหน้า ย้ายก้นมาทางด้านหลัง
การเบรคหรือการหยุดรถ มวลของรถและคนจะไปลงที่ล้อหน้ามากกว่าล้อหลัง รถมอเตอร์ไซค์แรงๆหรือไม่แรงก็แล้วแต่ disk หน้าใหญ่กว่าหลังทุกคัน เพราะเขาหวังผลการหยุดที่ล้อหน้ามากกว่า
สังเกตุกันหรือไม่ว่าเมื่อเราเบรคกระทันหันล้อหลังจะปัด เพราะอะไร เพราะเมื่อ นน.ไปที่ล้อหน้า ล้อหลังจึงมีแรงเสียดทานผิวถนนน้อยกว่า เวลาเบรกแบบกระทันหันจึงจำเป็นต้องถ่ายนน.ไปลงล้อหลัง
เพื่อให้สมดุลการเบรคจึงมีประสิทธิภาพ ที่เรากังวลกันว่าเมื่อกำเบรคหน้ากระทันหันเราจะลอยข้ามแฮนด์นั้นจริง จึงจำเป็นต้องฝึกฝนการเบรคให้เคยชินครับ

bb กับจักรยานไม่เหมือนกันนะครับ

bb ตามหลักเบรคหน้า70% ด้วยแรงเบรคหรือตกใจนิ้วเกี่ยวเบรค ก้านเบรคหนักและหนืดกว่าจย.
ตามประสาการเบรคพอผ่อนคันเร่งรถก็ชลอพอได้รู้สึกตัว และbbน้ำหนักมาก การเบรคหน้าแบบตกใจกำหมดข้องข้างยาก
เบรคหลังถ้าเบรคแรงล้อล็อค อันนี้ใครก็รู้ และที่ล็อคอีกอย่างคือข้อเท้า ยิ่งตกใจข้อเท้าก็ไม่ปล่อยเบรค ยิ่งไปกันใหญ่

จย.นน.เบา เมื่อเทียบ กับประสิทธิดิสเบรคพื้นฐาน เคยเจอผญปั่นๆในงาน ตกใจเบรคกระทันหัน ม้วนหน้ากันเลย
เบรคหลังใช้เลียเบรค หรือตกใจกระทันหัน ควบคุมรถง่าย ต่อให้เบรคแรงล้อล๊อค แต่ด้วยนน.ที่เบา และใช้นิ้วกล้ามเนื้อมัดเล็ก
มันง่ายมากที่จะปล่อยและคุมรถต่อไปได้ หรือเบรคพอตั้งสติ ค่อยเบรคหน้าต่อถ้าจะหยุดรถ

ผมเองก็เคยปั่นๆแล้วมีสัตว์ตัดหน้า เผลอกำเบรคหน้าเกือบม้วนหน้าเหมือนกัน
ใครที่ขี่bbประจำจะเบรคหน้าคือด้านขวา จย.ด้านขวาคือเบรคหลัง มันง่ายต่อความเคยชินด้วย
เรื่องล้อหลังล็อค กับการชลอรถ มันง่ายมากถ้าจะเริ่มจากเบรคหลังเป็นหลังก่อน แล้วค่อยเพิ่มเบรคหน้าเพื่อให้ประสิทธิภาพมากขึ้น

เบรคหน้าให้ระยะเบรคสั้นกว่าล้อหลังแน่นอนครับ

แต่การใช้เบรคหน้าต้องใช้ความระมัดระวังมากกว่าเบรคหลังครับ
(เช่น เรื่องล้อล๊อค, การเปลี่ยนแปลงของจุดศูนย์ถ่วงอย่างกระทันหัน, การเสียหลักที่ง่ายกว่าเมื่อเทียบกับล้อหลัง)

รถอะไรก็เหมือนกันทั้งนั้นอะครับที่เบรกหน้าต้องประสิทธิภาพดีกว่าเบรกหลัง (ความรู้สึกจากการเบรก เช่น นิ่ม ลื่น ร้อนเบรกดีเย็นเบรกดี ฯ ความรู้สึกที่มือเบรก หรือความเคยชิน หรือความถนัดซ้ายถนัดขวาเป็นเรื่องเฉพาะบุคคลที่ไม่เกี่ยวกับ "ประสิทธิภาพ" ครับ) ดังนั้น จานเบรกหน้าจึงต้องใหญ่กว่าทั้งเพื่อแรงเบรกที่มากกว่ากับเพื่อการถ่ายเทความร้อนที่ดีกว่ายามแช่นานๆ หรือเบรกบ่อยๆ และถ้าใช้จนชำนาญ...เบรกหน้าก็ยิ่งใช้ดีกว่า-ดีกว่าการจะฝึกเบรกหลังอย่างดี๊ดีที่ยังไงก็เบรกไม่อยู่+ล้อล็อก+ล้อปัด ฯลฯ ที่แปลว่า "เบรกไม่อยู่" ในยามคับขันเป็นไหนๆ ครับ


ผมก็เบื่อจะอธิบายเรื่องพวกนี้เหมือนกัน โดยเฉพาะกับท่านที่อ่านๆ หรือพากันเชื่อ "ใครก็ม่ายรุ" ตามๆ กันมาครับ และเมื่อเขาไม่ฟังก็จะไม่มีโอกาสฝึกหรือเลือกใช้อย่างถูกต้องอยู่แระ กรรมใครกรรมมันละกันงิ

แถมบางคนก็เหลือเกิน ทำให้ผมถึงขนาดอยากจะยุให้พวกที่บอกว่าให้ใช้เบรกล้อหลังมากๆ ใส่จานเบรก 7" หรือ 8" ที่ล้อหล้ง (จานเบรกหน้าซัก 4" ก็พอเพราะไม่ชอบใช้อยู่แล้วนี่) แล้วปั่นลงเขาชันๆ เร็วๆ เทโค้งแคบบ่อยๆ ไปเล้ย

ไม่รู้อันไหนถูกนะครับ แต่ลงเขาค่อนข้างให้เบรคหน้าเป็นหลัก เพราะจะทำให้รถชะลอความเร็วโดยไม่เสียการทรงตัว ส่วนล้อหลังใช้ในการประคองรถ เพราะกำจนสุดยังไงรถก็ยังไหลอยุ่ แถมยังเสียการทรงตัว ฉนั้นผมใช้เบรคหน้าเป็นหลักเพื่อชะลอรถ แล้วใช้เบรคหลังประคอง ส่วนจะกำเบรคหน้า-หลังขนาดไหน ขึ้นอยู่กับเส้นทาง อ่ออีกอย่างการถ่ายเทน้ำหนักตัวก็มีส่วน อย่างเช่นลงเขามา แล้วต้องการโค้งต้องถ่ายเทน้ำหน้าลงล้อหน้าเพื่อกดล้อ กดเบรคหน้า หักเลี้ยวแล้วปล่อยเบรคหน้า กดเบรคหลังให้ล้อหยุดนิดหน่อยก็จะง่ายขึ้น ประมาณนี้หรือเปล่าครับ

คงปั่นสัก120ล่ะมั้งถึงต้องเอาให้อยุ่เลย เบรคมี2ข้างคงไม่มีใครเบรคข้างเดียวมั้ง แต่เบรคแรกควรเบรคข้างใดก่อน เบรคหน้ามันอยุ่อยุ่แล้ว คงยังไม่เคยเห็นมือใหม่ม้วนหน้ามั้ง ก็โม้กันไป
อะไรตายตัวคงไม่มีหรอกแค่จักยาน พื้นฐานใครก็ปั่นมาตั้งแต่เด็ก มีแต่โชว์พาวทักษะสูงก็คุยกันไป

งงตั้งแต่สมัยขี่มอไซค์ใหญ่แล้วครับ ไปเรียนขี่กับเจ้านึงก็บอกให้เน้นเบรคหน้า อีกเจ้าบอกให้เน้นเบรคหลัง (แต่มอไซค์มันมี ABS)
พอไปเรียนขี่ทางวิบากก็อีกแบบ (ไม่มี ABS)
ทุกวันนี้ขี่จักรยานก็เลยใช้ความรู้สึกประมาณหน้า 60 หลัง 40
ตกลงยังไงกันแน่น้ออออ

ปั่นมา 3 เดือนกว่า เจอสถานการณ์ต้องหยุดกระทันหัน 3 ครั้ง หยุดหนึบทุกครั้ง
ครั้งที่ 1 ปะทะห่านขาโจ๋ที่พุทธมณฑล
กะว่ามาใกล้ ๆ เขาจะกลัวแล้วหลบ แต่คาดผิด เขายืนตระหง่านเป็นเจ้าถนน ผมกำเบรก 2 ข้างพร้อม ๆ กัน 2-3 จึ๊ก
หยุดกึ๊ก ๆ 3 ครั้งตัวลอยไปหน้า 3 ทีเหมือนกันแต่ก็ไม่หล่นไม่ล้ม

ครั้งที่ 2 หลบสนุขที่วิ่งขนาบเจ้าของตรงทางโค้ง ที่พุทธมณฑลเหมือนกัน
กำเบรก 2 ข้างพร้อมกัน เนื่องจากตอนเข้าโค้งผมก้มและถ่าย นน. ไปข้างหน้า
พอเบรกกระทันหัน ล้อหลังปัดปื้ด (นิดหน่อย) แต่ไม่ล้มไม่หล่น

ครั้งที่ 3 เจอหมอบแซงทางโค้งมา ที่พุทธมณฑลเช่นเดิม
น่าจะกำข้างขวาก่อนเล็กน้อย ตามด้วยซ้ายแรงเท่าไหร่ไม่ทราบ ไม่ปัดไม่เซ
ปล. น้องผู้ชายเขาขอโทษด้วย (มารยาทดี)

สรุป
สำหรับผม
ก่อนเจอภาวะกระทันหัน การถ่ายน้ำหนักเป็นไปตามสภาพถนน
ตอนเบรกกระทันหัน กำขวาก่อนนิด ๆ ตามด้วยซ้าย แล้วใช้วิธี ย้ำ ๆ จนกว่าจะหยุดได้
เลี้ยงตัวโดยการย่อตัวลงหลังจากตั้งสติได้


ปล. รถผมวีเบรกครับ

เบรคหลังชะลอความเร็ว เบรคหน้าเอาไว้หยุดครับ

ทางเรียบ ถ้าจะเอารถให้หยุด เบรคหน้า 80 หลัง 20
เข้าแทรค หน้า 70 หลัง 30 สำหรับดินเรียบๆ ถ้ามีหินหรือหลุมเบรคหน้า 10 หลัง 90 แล้วแต่จังหวะครับ

เบรกหน้า เอาไว้หยุดรถ
เบรกหลัง เอาไว้ปรับสมดุลย์