Menglian, ปู้เอ่อ มณฑลยูนนาน!
สิบสองปันนา
• ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ทางใต้สุดมณฑลยูนนาน ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน
• สิบสองปันนา หรือ สิบสองพันนา หรือชื่อเต็มว่า เขตปกครองตนเองชนชาติไท สิบสองปันนา มีความหมายคือ 12 เมือง มีเมืองหลวงอยู่ที่เมืองเชียงรุ่ง ซึ่งในอดีตเป็นเมืองของชาวไทลื้อ
ตามเอกสารที่ได้บันทึกเมื่อปี พ.ศ. 2113 จัดแบ่งไว้ ดังนี้ [1]
เมืองเชียงรุ่ง เมืองยาง เมืองฮำ รวมเป็น 1 พันนา
เมืองแจ เมืองมาง (ฟากตะวันตก) เมืองเชียงลู เมืองออง เป็น 1 พันนา
เมืองลวง เป็น 1 พันนา
เมืองหน เมืองพาน เชียงลอ เป็น 1 พันนา
เมืองฮาย เชียงเจือง เป็น 1 พันนา
เมืองงาด เมืองขาง เมืองวัง เป็น 1 พันนา
เมืองหล้า เมืองบาน เป็น 1 พันนา
เมืองฮิง เมืองปาง เป็น 1 พันนา
เชียงเหนือ เมืองลา เป็น 1 พันนา
เมืองพง เมืองมาง (ฟากตะวันออก) เมืองหย่วน เป็น 1 พันนา
เมืองอูเหนือ เมืองอูใต้ เป็น 1 พันนา
เมืองเชียงทอง อีงู อีปาง เป็น 1 พันนา
เมืองภูแถนหลวง เวียงคำแถน เป็น 1 พันนา
ข้อมูลดีๆจากคุณพลาย เห็นว่าจะเป็นประโยชน์เผื่อจะได้มีการค้นคว้าข้อมูลมาปะติดปะต่อกันได้ต่อไป จึงขออนุญาตนำมาเปิดเผย ขอขอบคุณคุณพลายครับพลาย เขียน:
ขอโทษด้วยครับที่ใช้ pm ติดต่อพี่ ผมไม่อยากปาดในหน้ากระดานครับ ขออนุญาตนำเสนอข้อมูลดิบจากที่เคยอ่านนะครับพี่
เผื่อจะเป็นประโยชน์กับพี่บ้างครับ ถ้าจำไม่ผิด "เจ้าเสือข่านฟ้า" คือ "ขุนเสือขวัญฟ้า" ตามตำนานโยนกเชียงแสน และขุนเสือขวัญฟ้าผู้นี้
เป็นผู้ตีเอาเมืองหลักของอาณาจักรโยนกเชียงแสนคือเวียงไชยบุรีและเวียงไชยปราการ จนส่งผลให้อาณาจักรโยนกเชียงแสนสิ้นสุดลง
และได้อพยพมายังเมืองเชลียงและหัวเมืองทางใต้(อู่ทอง) ภายหลังเชื้อสายเจ้าผู้ครองเมืองทั้งสอง(น่าจะหลายรุ่น)เป็นต้นวงศ์สุโขทัยและอู่ทอง
ตำนาน เมืองเชียงแสน! ประวัติเมืองเชียงราย!
lawyer Angthong เขียน:สวัสดีครับ คุณพัฒ
คิดถึง จึงนำภาพมาฝาก ถ่ายที่ไหนดูเอง นะครับ
สวัสดีและขอบคุณครับพี่สมจิตsomchit_prom เขียน:
ข้อมูลความจริงก็ไม่ค่อยรู้อะไรมากหรอกครับ อาศัยว่ายุคปัจจุบันเข้าไปถามจากอาจารย์กู(เกิ้ล)เอา 
ซึ่งบางทีก็ไม่รู้ว่าอันไหนจริงไม่จริงอย่างไร แต่ลองเปรียบเทียบข้อมูลจากหลายๆแหล่งก็เลยรู้ว่ายังมีกลุ่มชาติพันธุ์ไทอีกหลายกลุ่มที่เราไม่รู้ เพราะไม่ได้ติดต่อกันมานานหรือคนไทยในเมืองไทยเราเองที่ไม่ค่อยสนใจว่าเรายังมีพี่น้องที่พูดภาษาและมีวัฒนธรรมประเพณีที่คล้ายกันอยู่ในประเทศต่างๆหลายประเทศรอบๆบ้านเรา ซึ่งผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าในอนาคตเมื่อประเทศเพื่อนบ้านเปิดประตูต้อนรับเราอย่างอิสระและประเทศเหล่านั้นมีเสรีภาพมากกว่านี้ พวกเราชาวจักรยานนี่แหละที่จะเป็นคนกลุ่มแรกๆที่เข้าไปติดต่อค้นคว้าหาญาติพี่น้องเราที่จากกันและห่างเหินกันมานานเพื่อทำความรู้จักกันอีกครั้งหนึ่ง ก่อนที่พวกเค้าจะกลายเป็นคนอื่นไปเพราะพูดจากันไม่รู้เรื่องด้วยภาษาและวัฒนธรรมที่โดนกลืนกินไปทุกวัน
จากhttp://www.openbase.in.th/node/6452ชาติพันธุ์ล้านนา - ไทเหนือ
เขียนโดย njoy เมื่อ ศุกร์, 10/03/2008 - 16:16. | in ไทใหญ่ ภาคเหนือ ลานนา ล้านนา
วันที่เอกสารถูกสร้าง:
03/10/2008
ที่มา:
เว็บไซต์ล้านนาคดี http://lanna.mju.ac.th/ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ "ทุกภาพ ทุกตัวอักษร มอบเป็นวิทยาทานแด่ทุกท่าน"
ไทเหนือ
ความเป็นมา
ไทเหนือ ซึ่ง ชาวท้องถิ่นอ่านเป็น “ ไตเหนอ – ไตเหลอ ” คือกลุ่มชนเผ่าหนึ่งในตระกูลไท ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณเมืองมาว (ปัจจุบันอยู่ในอำเภอยุ่ยลี่ เขตปกครองตนเองเต้อหง) คือลุ่มแม่น้ำมาว ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนจีน ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๖ ชาวไทเหนือมีความเจริญเป็นอันมาก สามารถตั้งสหพันธ์นครรัฐ “ โกสัมพี ” โดยมีเมืองมาวเป็นศูนย์กลาง แต่ได้ตกอยู่ในอำนาจของจีนมาตั้งแต่ปลายพุทธศตวรรษที่ ๒๐ ใน พ.ศ. ๒๕๒๘ สำรวจพบว่ามีประชากรชาวไทเหนือในเขตต่าง ๆ จำนวนประมาณ ๓๖๐,๐๐๐ คน ส่วนใหญ่ใช้อักษรและภาษาไทเหนือ จึงถูกคนไทถิ่นอื่นในจีนเรียกว่า “ ไทเหนือ ” แต่ชาวไทเหนือนิยมเรียกตนเองว่า ไทหลวง หรือ ไทใหญ่ และเนื่องจากกลุ่มคนดังกล่าวตั้งอยู่ลุ่มแม่น้ำมาว หรือมาวโหลง (มาว หลวง) จึงถูกเรียกว่า ไทมาว อีก ด้วย โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่ตอนเหนือสุดเขตไทใหญ่ในมณฑลยูนนาน โดยอาศัยอยู่ที่เมืองบ่อ เมืองขวัน เมืองกึ่งม้า มีจารีตธรรมเนียมความเป็นอยู่คล้ายชาวไทใหญ่
บริเวณสองฝั่งแม่น้ำมา วโหลงหรือแม่น้ำยุ่ยสี่ได้ชื่อว่าเป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำและพื้นที่ราบในหุบเขาเห็นแหล่งเพาะปลูกพืชพรรณ ธัญญาหารที่สำคัญส่วนบนเทือกเขาสลับซับซ้อน นอกจากอุดมไปด้วยป่าไม้ที่มีไม้มีราคาแล้ว ยังอุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติล้ำค่า อาทิ ทองคำเงิน หยก อัญมณีจำพวกพลอยทับทิมและสินแร่มีค่าต่าง ๆ เช่น เหล็ก ตะกั่ว ดีบุก พลวง สังกะสี แมงกานีส โคบอลด์ แมกนีเซียม และถ่านหิน
ด้วยความอุดมสมบูรณ์ของ ดินแดนสองฟากฝั่งแม่น้ำมาวแห่งนี้ อาณาจักรไทมาวได้ดำรงความเจริญรุ่งเรืองมาช้านาน มีดินแดนกว้างใหญ่ไพศาลทั้งในจีนและพม่า มีเจ้าฟ้าปกครองสืบต่อกันมาถึง ๔๕ พระองค์ โดยมีระบบการปกครองของตนเองคือแต่ละเมืองจะมีเจ้าฟ้าทำหน้าที่เป็นผู้ปกครอง เจ้าฟ้าองค์ใดเป็นที่ยอมรับนับถือกว้างขวาง มีกำลังคนมาก และมีกำลังทรัพย์มาก ก็สามารถรวบรวมเมืองต่าง ๆ เข้ามาเป็นอาณาจักรได้ ดังที่ “ ขุนลาย ” ได้รวบรวมเมืองต่าง ๆ ของคนไทที่กระจัดกระจายอยู่สองฝั่งแม่น้ำมาวโหลง แล้วสถาปนาราชวงศ์กษัตริย์อาณาจักรมาวขึ้นในปี พ.ศ. ๑๑๑๑ หลังจากที่มีการก่อตั้งอาณาจักรมาวขึ้นมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๕๒๓ โดยสมัยขุนลายนั้นอาณาจักรมาวมีเมืองหลวงชื่อ เมืองไรเมืองรำและต่อมาขุนทีคำได้สร้างเมืองทางขึ้นริมฝั่งแม่น้ำมาวเมื่อ ประมาณปี พ.ศ. ๑๒๐๐
อาณาจักรมาวหรืออาณาจักรไทมาว มีเจ้าฟ้าเป็นผู้ปกครองประกอบไปด้วยนครรัฐ ๙ แห่ง ได้แก่
1. นครรัฐเมืองก๋อง (มีเมืองขึ้นในปกครอง 99 เมือง)
2. นครรัฐเมืองยาง (มีเมืองขึ้นในปกครอง 37 เมือง)
3. นครรัฐเมืองสองสบ (มีเมืองขึ้น 27 เมือง)
4. นครรัฐเมืองมีด (มีเมืองขึ้นในปกครอง 49 เมือง)
5. นครรัฐเมืองนาย (มีเมืองขึ้น 37 เมือง)
6. นครรัฐแสนหวี (มีเมืองขึ้น 49 เมือง)
7. นครรัฐเมืองยองห้วย (มีเมืองขึ้น 39 เมือง)
8. นครรัฐเมืองสีป้อ (มีเมืองขึ้น 27 เมือง)
9. นครรัฐเมืองมาว (มีเจ้าฟ้าปกครองเมืองใหญ่ 8 เมืองรวมทั้งเมืองมาว
ประวัติศาสตร์ของไทเหนือ เริ่มต้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 และบ้างก็ว่าประมาณพุทธศตวรรษที่ 14 ซึ่งมีรายพระนามกษัตริย์และปีที่ปกครองไว้ด้วยและพบว่ามีกษัตริย์ที่สำคัญ 24 พระองค์ คือ
1 ขุนตึ้ง (ขุนตึงคำ) 1306 – 1378
2 ขุนลู 1378 – 1458
3 ขุนไล 1458 – 1494 (ว่างกษัตริย์ 5 – 6 ปี)
4 ท้าวงารุน 1499 – ไม่ระบุปีสวรรคต
5 เจ้าฟ้าหลวงห่มเมืองหรือเจ้าไตฟ้า 1593 – 1605
6 ท้าวโล่โล้ 1605 – 1624 (สิ้นสุดเชื้อสายท้าวงารุนใน พ.ศ. 1638)
7 ขุนฝางคำ 1739 – 1746
8 นางอี่คำแหนง 1746 – 1753
10 เสือข่านฟ้า 1768 – 1821
11 เสือเปี่ยมฟ้า 1821 – 1825
12 เจ้าคำฟ้าหรือ ไตเป่มฟ้าหรือเสือวันฟ้า 1825 – 1828
13 เจ้าวากฟ้า (เสือวากฟ้า) 1828 – 1858 (ว่างกษัตริย์ 9 ปี)
14 เจ้าอ้ายปุก (เสือห่มฟ้า) 1869 – 1873 (ว่างกษัตริย์ 9 ปี)
15 เจ้ากี่ฟ้า (เจ้าไทโป่ง) 1882 – 1888
16 เจ้าไทหลวง 1888 – 1938
17 เจ้าติดฟ้า 1938 – 1957
18 เสืองั่นฟ้า 1956 – 1989 (ว่างกษัตริย์ 3 ปี)
19 เจ้าล่ำก้อนฟ้า 1991 – 2004
20 เสือห่มฟ้า 2004 – 2032
21 เสื่อก่าฟ้า 2032 – 2038
22 เสือเปี่ยมฟ้า 2059 – 2147
23 เสือห่มฟ้า 2059 – 2147
24 เจ้าบ่อแรง 2147 – (เสียอำนาจแก่จีน)
.ภาษาไทไต้คง
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาไทไต้คง
พูดใน: จีน
จำนวนผู้พูด:
ตระกูลภาษา: ไท-กะได
ภาษากลุ่มไต
ภาษาไทใหญ่
ภาษาไทไต้คง
ระบบการเขียน: อักษรไทไต้คง
ภาษาไทไต้คง หรือ ภาษาไทเหนือ (ภาษาจีน: 傣哪语 ไต๋หนาอยู่, 德宏傣语 เต๋อหงไต๋อยู่) เป็นภาษาที่ใช้พูดในเขตปกครองตนเองชนชาติไทและจิงผ่อ เต๋อหง มีเสียงพยัญชนะ 17 เสียง เป็นพยัญชนะต้นได้ 16 เป็นตัวสะกดได้ 8 เสียง เสียง/น/ เป็นตัวสะกดได้อย่างเดียว สระมี 10 เสียง โดยทั่วไปไม่มีความแตกต่างระหว่างสระเสียงยาวและสระเสียงสั้น ยกเว้นสระ/อะ/และสระ/อา/ มีวรรณยุกต์ 6 เสียง
ไทเหนือใหม่ 1
^
^^
^^^
รายชื่อ พจนานุกรม ไทเหนือใหม่ - จีนกลาง / จีนกลาง - ไทเหนือใหม่
ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 ที่มีขายอยู่ในแคว้นใต้คง
(ข้อมูล พฤศจิกายน 2551)
ไทเหนือใหม่ 2 พยัญชนะ
ไทเหนือใหม่ 3
ไทเหนือใหม่ 4
ไทเหนือใหม่ 5
ไทเหนือใหม่ 6 วรรณยุกต์
อ่่านไทเหนือใหม่ 6 เพลง "ปองจ้อง"
เราจะมาฝึกฟังเสียง ภาษาไทใหญ่ บริเวณลุ่มแม่น้ำมาว กัน ด้วยเพลงที่ใช้ศัพท์ง่าย ๆ และมีเสียงที่ต่างไปจากภาษาไทใหญ่ ทางใต้ หรือที่ใช้กันทั่วไปในรัฐฉาน ไม่มากนัก ใน เพลงใช้อักษรไทเหนือใหม่ แต่วรรณยุกต์แบบเก่า Blog นี้ได้แปลงให้เป็นเครื่องหมายวรรณยุกต์ใหม่ ตามที่ใช้กันเป็นทางการ อยู่ในแคว้นใต้คง
4 ม.ค.2555 คุณ ThaiEsan4 ได้ปรับปรุงใหม่ มีทั้งอักษรไทเหนือใหม่ และอักษรไทใหญ่ กับคำแปลเป็นภาษาไทย
ขออนุญาต..นำทั้งภาพและข้อความบางตอนของท่านไป เล่าต่อที่บ้านผม เสือเฮฮา เขียน:ส.ค.ส. 2556
แด่ทุกๆท่าน ขอให้มีความสุขกับการได้ปั่นจักรยาน..ทุกๆๆวัน
หายใจลึกๆเพื่อนำอ๊อกซิเจนเข้าสู่ร่างกายให้มาก..เป็นการสกัดกั้น"โรคมะเร็ง"ร้ายไม่ให้เกิดขึ้น
สุดท้ายขอให้ กิจการ/กิจกรรม/..ที่ประกอบอยู่ประสบความสำเร็จ..อยู่อย่างมีความสุข..ที่มีชีวิตชีวา
(ของฝากจากเสือยิ้ม/หาดใหญ่)
(ชมทริปสั้นๆที่นี่แม่ขรีไบค์ กับ บางแก้วเฮฮา พัทลุง)ด้วยนะครับ
เพราะตอนนั้นภาพผมหายไปกับกล้องครับ(คัดลอกแล้ว อิอิ)
