เสือปั่นฉายเดี่ยวเที่ยวงานประเพณีกฐินแล่นลาวที่กรุงเวียงจันท

[oiltrips]

หันมาถ่ายนางงามฟ้อนรำต่อค่ะ

[oiltrips]

แม่หญิงวัยสูงอายุ ลุกขึ้นมาเต้นฟ้อนรำเอาด้วย

[oiltrips]

ขออนุญาตถ่ายรูปให้ฉันด้วยค่ะ สองผู้ใหญ่ตอบรับด้วยมิตรไมตรีดี

[oiltrips]

แฮ่กๆ เหนื่อย วิ่งไปถ่ายรูปเทพีสาวงามให้หมดทุกคนเอาว่าเล่น เดินไปดื่มน้ำฟรี ที่โต๊ะเดิมเมื่อวานนี้

ฉันรับไป ๒ จอก ด้วยกระหายน้ำมากค่ะ

[oiltrips]

หันมาถ่ายรูปเล่นต่อ....เห็นเหล่าเทพีสาวงามกำลังพักเหนื่อย รับน้ำดื่มไปด้วย จึงเดินไปขอถ่ายแอ็ดชั่นสวยหน่อย

[oiltrips]

ฉันเล็งหาเทพีที่ว่าสวยที่สุด เลือกเธอเป็นเทพีสวยที่สุดจากเมืองหลวงพระบาง ฉันเดินไปคุยกับเธอมาเป็นนางแบบให้ฉันถ่ายรูปได้ไหม? อยากจะเก็บภาพสวยไว้กรุแฟ้มค่ะ

เธอตอบรับว่า ได้ ...ยิ้มหน้ากล้องดูสวยดีแล้วค่ะ

[oiltrips]

ฉันสงสัยว่า ทำไมเอาน้ำแข็งวางบนแผ่นไม้ไผ่เครื่องระนาด แล้วเอากระดาษใหญ่ปิดกันแดดไว้ ให้ทำเพื่ออะไร? ค่ะ

[oiltrips]

มองดูชาวบ้านกำลังจัดการมัดดอกไม้ธูปเทียน และจัดของเพื่อจำหน่ายต่อ ฉันเห็นว่าไม่มีเวียนเอาดอกไม้ไปขายต่อหรอกค่ะ

[oiltrips]

หันมาดูทีมนักกีฬาตีคลีมีสองฝ่าย ดูที่เสื้อทีมสีน้ำเงินกรมท่า กับสีขาว ถือไม้เท้า เหมือนไม้ฮ็อกกี้

[oiltrips]

ตอนบ่ายสามโมงครึ่งแล้ว เริ่มจัดขบวนเคลื่อนพลเดินออกไปจากพระธาตุหลวง ซึ่งเรียกว่า งานประเพณีแข่งตีคลี ที่มาพร้อมกับงานประเพณีบุญนมัสการพระธาตุหลวง

ฉันเดินตามหลังขบวนนักตีคลีไปด้วย ...อยากรู้ว่ากีฬาตีคลีเป็นอย่างไร?


โปรดติดตามต่อไปค่ะ

[oiltrips]

ฉันเดินออกจากประตูซุ้มหน้าพระธาตุหลวง ไปยืนแถวรอชมการแข่งขันตีคลีกระชับมิตรในบริเวณลานสนามเดินทหาร มีลักษณะคล้ายสนามฟุตบอลขนาดใหญ่กว่านี้ค่ะ

งานประเพณีแข่งตีคลีเริ่มเปิดพิธีขึ้นแล้วค่ะ...เชิญดูได้ตรงนี้ค่ะ

[oiltrips]

ดูสิ...ประชาชนมุงดูงานแข่งตีคลีแน่นเต็มล้อมรอบสี่เหลี่ยมสนามทุกด้านหมด ฉันได้ยืนอยู่ตรงริมเส้นขาวข้างหน้า ตากแดดส่องเปรี้ยงทนเอาไว้หน่อย...ทำการแข่งตีคลีประมาณเป็นชั่วโมงกว่า คล้ายแข่งฮ็อกกี้ฝรั่งค่ะ

[oiltrips]

การตีคลี

...เป็นกีฬาประเพณีที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ครั้งที่สร้างพระธาตุหลวงขึ้นมาเพื่อเป็นสิ่งที่แสดงถึงความสามัคคี และเป็นกีฬาคู่กับงานบุญนมัสการพระธาตุหลวงสืบต่อเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน โดยเชื่อกันว่าถ้าฝ่ายรัฐบาลเป็นฝ่ายชนะจะทำให้ราษฎรทุกข์ยากไม่มีความสุข

แต่ถ้าประชาชนชนะ ปวงชนจะอยู่ดีมีสุข มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งด้านพืชพรรณ ธัญญาหาร และการแข่งขันในปีนี้ผลปรากฎว่า ฝ่ายประชาชนเป็นฝ่ายมีชัยชนะ ๔ ต่อ ๓ เซ็ท (ข่าวสปป.ลาวเก่าปีที่แล้วเอามาปะเฉยๆค่ะ)

ตอนบ่ายสามโมงกว่า ได้จัดทำพิธีตีคลี โดยมีทีมนักกีฬาผู้แทนฝ่ายรัฐบาล และฝ่ายประชาชน มีท่านประธานเปิดพิธีงาน (ชื่อเรียกไม่รู้จักหรอกค่ะ) เข้าวางตัวเขี่ยลูกคลีเพื่อเปิดพิธีในการแข่งขันเริ่มขึ้นแล้ว

[oiltrips]

เริ่มเปิดฉากตีกันแล้ว ฉันสงสัยว่ากีฬาตีคลีมีความเป็นมาอย่างไร ต้องไปค้นหาเรื่องตีคลีนี้ได้ความว่า...

คุณค่า / สาระของการตีคลีของไทยโบราณ

...การตีคลี เป็นการละเล่นพื้นเมืองอย่างหนึ่งของชาวอีสานนิยมเล่นกันมากตามชนบทสมัยโบราณ มีหลักฐานปรากฏในสมัยกรุงศรีอยุธยา รัชสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถ ในกฎมณเฑียรบาล มาตราที่ ๑๔ ได้กล่าวถึงสนามคลีว่า "แต่หัวสนามถึงฉานคลีไอยการขุนดาบซ้าย แต่ฉานคลีถึงโรงช้างหล้อไอยการขุดดาบขวา "
(กรมศิลปากร ๒๕๒๑ :๓๗)

และในมาตราที่ ๓๓ ได้กล่าวถึงข้อบังคับในการเล่นคลีไว้ว่า

"ถ้าทรงม้าคลี แลเรียกขุนหมื่นหัวพัน แลนายม้าจูงเข้าด้วยธินั่งไซ้แลชงโคนนั้นให้ล้วงท้องตัดชายหาง อย่าเอาหน้าม้า ขุนม้านั้นให้แก่หัวเทียมท้ายม้าพระธินั่ง ผู้ใดมิได้ทำตามไอยการแลละเมิดไซ้ โทษศักถ้าดาบ โทษลงหญ้า โทษฆ่าเสีย"
(กรมศิลปากร ๒๕๒๑ : ๔๑)

...เคยได้ยินนิทานชาดกเรื่อง พระสังข์เล่นตีคลี ก็มีด้วยค่ะ

[oiltrips]

อุปกรณ์และวิธีการเล่นตีคลี

๑. ไม้สำหรับตีคลี ทำจากตอไม้ไผ่ขนาดความยาว ๑ เมตร ส่วนปลายของไม้งอนขึ้นเล็กน้อย (คล้ายไม้ฮอกกี้)

๒. ลูกคลี ทำจาก "ไม้ทองหลาง" หรือ "ขนุน" เพราะมีน้ำหนักเบาสามารถตีให้ไปไกล ๆ ได้โดยกลึงให้กลม ๆ ขนาดลูกมะนาวหรือส้มโอ

๓. สนามตีคลี ขนาดกว้าง ๒๐ เมตร ยาว ๔๐ เมตร ด้านหลังปักเสาประตูไว้ตรงกลางขนาด ๑ เมตร

๔. ผู้เล่นแบ่งเป็น ๒ ฝ่าย ๆ ละ ๔-๕ คน

*** ที่เมืองลาว ส่งนักตีคลีจำนวนมากกว่า ๒๐ คนขึ้นไป กติกาต่างกันกับที่เมืองไทยค่ะ

วิธีการเล่น

...ผู้เล่นทั้งสองฝ่ายจะนำเอาลูกคลีมากลางสนาม โดยมีหัวหน้าทีมหรือ "ผู้แทนคลี" เป็นผู้ริเริ่มเล่นเหมือนฟุตบอลฝ่ายใดสามารถตีลูกลงหลุมคลีหรือเข้าประตูฝ่ายตรงข้ามได้ก่อนจะเป็นผู้ชนะ

โอกาสในการเล่นตีคลี

...การเล่นตีคลี ส่วนใหญ่มักจะเล่นในฤดูหนาว เนื่องจากเป็นฤดูแล้งและจะเล่นกันในทุ่งนา เป็นการออกกำลังกายก่อนจะลงอาบน้ำ โดยทั่วไปมักจะเล่นในเวลากลางคืน โดยเอาลูกเผาไฟให้ลุกแดง เมื่อตีลูกคลีก็จะกลายเป็นลูกไฟปลิวไปในสนามมองเห็นได้ชัดเจนและสวยงาม

การตีคลีในสมัยโบราณ

มี ๓ ประเภท คือ

๑. คลีช้าง ผู้เล่นจะต้องขี่ช้างตี นิยมเล่นกันมากในสมัยอยุธยา

๒. คลีม้า ผู้เล่นจะต้องขี่ม้าตี นิยมเล่นกันมากในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

๓. คลีคน ผู้เล่นเดินหรือวิ่งตี การเล่นคลีชนิดนี้จะเล่นได้ ๒ ลักษณะ คือ เล่นคลีธรรมดา กับเล่นตีคลีไฟ หรือเอาลูกเผาไฟแล้วนำเอามาตี

นิยมเล่นกันมากในชนบทท้องถิ่นภาคอีสาน เช่น หนองคาย นครพนม อุบลราชธานี ขอนแก่น ร้อยเอ็ด มหาสารคาม เป็นต้น

**** ที่กรุงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ได้จัดงานประเพณีแข่งขันตีคลี ควบคู่กับงานประเพณีบุญนมัสการพระธาตุหลวงเวียงจันทน์ ขึ้นเป็นประจำทุกปี จะมีการเล่นตีคลีธรรมดาค่ะ

ที่มาจาก http://www.prapayneethai.com/th/amuseme ... sp?id=0586