นิวโรบิคส์ ( Neurobics) : ศาสตร์ ใหม่บริหารสมอง ให้แข็งแรง คุณ เคยลืมกุญแจรถ กระเป๋าสตางค์ แว่นตา หรือโทรศัพท์ มือถือหรือไม่ คุณ ขับรถบนทางด่วน แล้วขับเลยทาง ลงหรือเปล่า หรือจอดรถในที่จอดแล้วหารถไม่เจอ หรือจำชื่อ เพื่อนสนิทไม่ ได้ หรือไปจ่ายตลาดแล้วจำไม่ได้ว่าจะซื้ออะไร คุณ คงคิดว่าคุณ อายุมากความจำ ไม่ดี มี ความผิดปกติใน สมองของคุณแล้ว ใช่ไหม จริง ๆ แล้ว คุณ อาจจะปกติอยู่ ก็ได้...
อากาศ ร้อน นอกจากสมองจะล้า บางครั้งยัง ทำให้ ความสามารถและความคิดสร้างสรรค์ลดน้อยลง " นิว โรบิคส์ " โปรแกรม บริหารเซลล์ สมองให้ตื่นตัว สดชื่น มีชีวิตชีวาอยู่เสมอ เสมือน การฝึก ยิมนาสติกให้ กับสมอง การหลีกหนีความจำเจเป็นแก่นแท้ของแนวคิดนิวโรบิคส์ เพราะการทำอะไร แบบเดิมซ้ำ ๆ จะทำให้สมองเกิดความรู้สึกเบื่อหน่ายได้ ะนั้นจึงควร แสวงหาอะไรใหม่ ๆ ทำบ้าง แม้เพียงเล็กน้อย แต่ก็สามารถ ช่วยให้เซลล์ ประสาท เกิดความผ่อนคลายหายเครียดได้
Neurobics คือ อะไร
Neurobics ( นิวโร บิคส์) คือ ระบบ อย่างหนึ่งที่มีลักษณะ เฉพาะเกี่ยวกับ การบริหารสมอง โดยใช้ประสาท สัมผัสทั้งห้า ร่วมกับอารมณ์ ความรู้สึกใน การทำกิจวัตร ประจำวันรูปแบบ ใหม่ เพื่อช่วยกระตุ้นเซลล์สมองให้มีสุขภาพดี คิดค้นขึ้นโดย ศาสตราจาร ย์ลอว์เรนซ์ ซี คาทซ์ ( Lawrence C. Katz, Ph.D) ศาสตราจารย์ ด้านประสาท วิทยาศูนย์ วิทยาศาสตร์การ แพทย์ มหาวิทยาลัยดุค ประเทศ สหรัฐอเมริกา เดิม มีความเชื่อว่าเมื่อ สมองพัฒนา สมบูรณ์จะถูก ใช้งานไปเรื่อย ๆ จนล่วงเข้าวัยผู้ใหญ่เซลล์สมอง จะลดลง และไม่สร้างขึ้นใหม่ เป็นสาเหตุให้ เกิดโรคสมอง เสื่อมในวัยชรา แต่ปัจจุบันค้น พบแล้วว่า หากรู้จักใช้สมองอย่างต่อเนื่อง และกระตุ้นถูก วิธี เซลล์ประสาทจะแตกแขนงทดแทนส่วนที่ศูนย์เสียไป ความจำจึงดีได้ แม้อายุมากขึ้น แล้วก็ตาม
สมองของมนุษย์ ประกอบด้วย เซลล์ประสาท มากมาย แต่ ละ เซลล์ประสาทจะ มีแขนงออกจาก ตัวเซลล์ ซึ่งแขนงเหล่านี้ทำหน้าที่ในการรับและส่งสัญญาณประสาทไปยังเซลล์ต่าง ๆ รอบ ๆ เซลล์ประสาท เพื่อให้การทำงานของสมองเป็นไปตามปกติ โดยปกติ มนุษย์มีการเจริญ เติบโตของเซลล์ ประสาทจนถึง อายุ 5-6 ปี หลัง จากนี้จะไม่มี การเพิ่ม จำนวนของเซลล์ประสาท แต่ สามารถเพิ่ม จำนวนของแขนง เซลล์ประสาทได้ ไปตลอดชีวิต ทำให้ มี การเชื่อมโยงของเซลล์ประสาทมากขึ้น ซึ่ง การเพิ่มจำนวน ของแขนงเซลล์ ประสาทนั้นเกิด ขึ้นจากการ เรียนรู้ ถ้า เรามีการเรียน รู้สิ่งใหม่ ๆ มากขึ้น ก็จะ มีการแตกแขนง ของเซลล์ประสาท มากขึ้นไปจน ตลอดอายุขัย เปรียบ เซลล์ประสาท เหมือนต้นไม้ ยิ่ง อายุมากขึ้น ยิ่งมีการแตก กิ่งก้านสาขา มากขึ้น ดัง นั้น ถ้า เรามีการเรียน รู้สิ่งใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา ไม่ ทำอะไรซ้ำซาก จะ เป็นการกระตุ้น ให้สมองมีการ แตกกิ่งก้าน สาขาเพิ่มขึ้น การ ทำงานของสมองจะ ดีขึ้น ไม่ เสื่อมถอย เนื่อง จาก เมื่ออายุมาก ขึ้นจำนวนเซลล์ ประสาทจะลดลง ไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้อีก การที่จะทำให้ สมองทำงานได้ ตามปกติจึง จำเป็นที่จะ ต้องฝึกสมองให้ มีการเรยนรู้ อยู่ตลอดเวลา นำไป สู่ทฤษฎีการออก กำลังกายสมอง หรือ Neurobics Exercise ซึ่ง นักชีวประสาท วิทยาชาว สหรัฐอเมริกา ได้ค้นพบวิธีการออกกำลังกายสมอง เพื่อ เพิ่ม ประสิทธิภาพการ ทำงานของสมอง
การ ฝึกทักษะสมอง นี้ ทำให้ร่างกายแข็งรง ด้วยการขยับ กล้ามเนื้อหลาย ๆส่วนมา ประยุกต์กลาย เป็นวิธีบริหาร สมอง ที่ใช้ประสาทสัมผัสไปกระตุ้นกล้ามเนื้อสมองหลาย ๆ ส่วนให้ขยับ และตื่นตัว ทำให้แขนงเซลล์ประสาทแตกกิ่งก้านสาขา เซลล์สมอง สื่อสารกันมาก ขึ้น เกิดการเรียนรู้สิ่งใหม่ สมองแข็งแรง ขึ้น ยิ่ง ใช้ชีวิตแบบเดิมมาก เท่าไร สมองก็ไม่ได้ใช้งานมากเท่านั้น เพราะสมองจดจำ รูปแบบพฤติกรรม ได้แล้ว เช่น ถ้าคุณขับรถไปทำงานตามเส้นทางที่คุ้นเคยทุกวัน สมองจะใช้ ประสาทส่วนเดิม อาจทำให้เซลล์ ประสาท บริเวณนั้นแข็งแรง แต่ก็ลดทอน ประสิทธิภาพของ เซลล์ประสาท ส่วนอื่น ( เพราะไม่ได้ออกกำลังคิด) ถ้าลองเปลี่ยน เส้นทางไปทำงาน คุณจะรู้สึก ตื่นเต้นในการ จดจำเส้นทาง ผู้คนหรือร้านค้าที่ขับผ่าน และเชื่อเถอะ ว่าขณะนั้นสมอง หลายส่วนกำลัง มีกิจกรรมร่วม กัน ทำงานประสานกันเต็มที่ เพื่อเชื่อมโยง เซลล์ประสาท ส่วนอื่นรูปแบบ ใหม่ มีการหลั่งสาร “ นิวโรโทฟินส์ ” ซึ่ง เป็นอาหารสมอง มากขึ้น เซลล์สมองแข็งแรงขึ้น ตามหลักนิวโร บิคส์สมองจึง โหยหา ประสบการณ์แปลก ใหม่เหนือการ คาดหมาย เพื่อการเติบโตนั่นเอง
นิวโรบิคส์ สามารถทำได้ทุกที่ , ทุก เวลาในรูปแบบ ที่สนุก และง่ายต่อการปฏิบัติ ซึ่งจะช่วย กระตุ้น ระบบประสาทและ การส่งต่อทาง กระแสประสาทที่ ไม่ค่อยได้ใช้ งานให้ทำงานได้ อย่างมี ประสิทธิภาพมาก ขึ้น และช่วยให้สมองของคุณแจ่มใสและแคล่วคล่องว่องไวขึ้น
เรา สามารถทำ Neurobic Exercise ได้ อย่างไร พยายามใช้ประสาทสัมผัสของ คุณอย่างน้อยห นึ่งอย่างในการ ทำกิจวัตรประจำ วัน เช่น
• ลอง ใส่เสื้อผ้าโดย ไม่ลืมตา
• สระ ผมโดยไม่ลืมตา
• ใช้ สายตาและท่าทาง ในการสื่อสาร แทนการใช้คำพูด บนโต๊ะอาหาร
ลองใช้ประสาทสัมผัสสองอย่าง ให้ทำงานร่วม กัน เช่น
• ฟัง เพลงและสูดดม กลิ่นของดอกไม้ ไปพร้อม ๆ กัน
• ฟัง เสียงฝนตกพร้อม กับเคาะนิ้วมือ
• จ้อง มองก้อนเมฆและ ปั้นดินน้ำมัน ไปพร้อม ๆ กัน
เปลี่ยนแปลงกิจวัตรประจำวัน เช่น
• เดิน ทางไปทำงานด้วย เส้นทางใหม่
• ใช้ มือข้างที่ไม่ ถนัดในการรับ ประทานอาหาร
• ลอง ช้อปปิ้งในร้าน ใหม่ที่ไม่เคย เข้า
คุณสามารถบริหารสมองด้วย Neurobic Exercise ได้ ทุกที่ ทุกวัน เช่น
- กิจวัตร ประจำวัน
• แปรง ฟันด้วยมือข้าง ที่ไม่ถนัด
• เปลี่ยนแปลง ลำดับเวลาในการ ทำกิจวัตร เช่น เดิมอาบน้ำก่อน รับประทานอาหาร ก็เปลี่ยนเป็น
รับ ประทานอาหาร ก่อนอาบน้ำ เป็นต้น
ที่ทำงาน
• สลับ ตำแหน่งสิ่งของ ที่อยู่บนโต๊ะ ทำงาน
• โทร ไปหาเบอร์ประจำ โดยสูดดมกลิ่น หอม เช่น สูดดมกลิ่นส้มก่อนโทรหาเจ้านาย
ที่ซุปเปอร์มาร์เก็ตและ ตลาดสด
• หลับตา สูดกลิ่น แล้วลองทายดูว่าเป็นผลไม้ชนิดไหน ขนมยี่ห้ออะไร
• ลอง หยิบสินค้าชนิด ใหม่ ๆ มาดูรายละเอียด
คณ อยากมีอาการหัว ใสคิดอะไร " ปิ๊ง ปิ๊ง " ตอน ทำงานทุกครั้ง หรือเปล่า ? จริง ๆ แล้วไม่มีใครอยากบื้อไบ้รับประทานหรอก เวลาเจอโจทย์ ยาก ๆ หรือแม้แต่คำถามง่าย ๆ อย่าง นี้เราลองมาบริ หารสมองกันดูซิ ว่าจะได้ผลตาม ที่คาดหวังหรือ เปล่า
การบริหารสมองนั้นแบ่งออก ได้เป็น 4 กลุ่มท่า เกิด อะไรขึ้นหลัง บริหารสมอง
พึง ระลึกเสมอว่า การ ออกกำลังกาย สมอง ไม่สามารถทำให้สมองของคุณเหมือนสมองคนอายุ 20 ปี แต่ ทำให้การทงาน ของสมองมี ประสิทธิภาพมาก ขึ้น เปรียบ เสมือนคุณออก กำลังกาย ไม่สามารถทำให้คุณเป็นหนุ่มสาวขึ้น แต่ ทำให้ร่างกาย คุณแข็งแรง ป้องกัน โรคภัยไข้เจ็บ ได้
