เรื่องเล่าข้างถนน ซาปา....บางอย่างหล่นหายที่ชายแดน

[นพพล]

ลาจากบ้านพี่บุนทันตอนประมาณหกโมงเย็น ปั่นออกมาครู่ใหญ่ก็เจอเพื่อนนักแข่งสองคนจอดรอเราอยู่ที่หน้าตลาดสดแห่งหนึ่ง

“รอนานไหม ผมแวะบ้านพี่บุนทัน พอดีผมเรียกไม่ทัน เลยแวะกันไปแค่สองคน”

“ส่วนของฝากก็เก็บไว้กินคืนนี้ละกัน” ผมบอกต่อ
.

ที่ตลาดน้ำท่วม บ้านน้ำท่วมใต้ สายตาหลายคู่มองมาที่เราในทันทีที่เข้าสู่ขอบเขตตลาดสด

พวกเราแวะซื้อข้าวสารอาหารแห้งและอาหารสดกันที่ตลาดสดแห่งนี้

รวมถึงซื้อไก่ไปหนึ่งตัวเพื่อจะไปทำแกงไก่ในมื้อเย็น ณ.ที่ไหนสักแห่ง ที่เราจะพักแรมในคืนนี้

[นพพล]

หลังหกโมงเย็นวันนั้นบนถนนที่มุ่งสู่หนองเขียว

ตะวันอ่อนแสง ความมืดเริ่มโรยตัว ไฟกระพริบวิบวับของจักรยาน4คันมองเห็นชัดเจนทั้งจากด้านหน้าและด้านหลัง

มันส่งสัญญาณบอกผู้ร่วมถนนคนอื่นถึงการมาและผ่านไปของพวกเรา

พวกเรากำลังมองหาที่ซึ่งเหมาะสำหรับพักแรมในคืนนี้

แข่งกับเวลา แข่งกับแสงตะวันที่ค่อยๆเลือนหายก่อนแสงจันทน์มาเยือน

เรามองหาแหล่งน้ำ คลอง วัด หรือโรงเรียน ที่ไหนซักแห่ง ที่สามารถซุกหัวนอนในคืนนี้

[นพพล]

ทุ่มกว่าๆท่ามกลางความมืด เราเห็นอาคารโรงเรียนหลังหนึ่ง

เราเลี้ยวขวาเข้าโรงเรียนในทันทีโดยไม่ต้องพูดจากันมาก

หลังจากนั้นจักรยานทั้งสี่ก็จอดสนิท ไมล์จักรยานแสดงระยะทาง125 กม.

การเดินทางของวันนี้สิ้นสุดลงแล้วหน้าอาคารเรียนของโรงเรียนประถมศึกษาบ้านท่าลี่

ในขณะที่กำลังสำรวจสถานที่ เพื่อหาใครสักคนที่เราสามารถขออนุญาตกางเต็นท์ได้

เหมือนจะมีใครรับรู้การมาของพวกเรา ไม่นานก็มีวัยรุ่นหนึ่งคนเข้ามาสอบถาม

เราแจ้งความประสงค์ขอยึดพื้นที่ในคืนนี้สำหรับสองเต็นท์ เขาต่อรองให้เราไปแจ้งแก่นายบ้านก่อน

บ้านของนายบ้านอยู่ลึกเข้าไปในซอยหลังโรงเรียน แล้วเราก็ตามเขาไปบ้านนายบ้าน

[นพพล]

นายบ้านหรือผู้ใหญ่บ้านไม่มีปัญหาอันใดสำหรับการมาพักของเรา

เด็กหนุ่มกลับออกมาพร้อมข่าวดีและพาเพื่อนของเขามาด้วยอีกคน ทุกอย่างเรียบร้อยกางเต็นท์ได้

ส่วนเพื่อนหนุ่มอีกคนของเขาจะร่วมกันนำทางเราไปยังลำธารที่จะอาบน้ำในคืนนี้

สองทุ่มกว่าเราสี่คนเดินตามเด็กหนุ่มสองคนไปอาบน้ำในลำธาร

ผมคุยเล่นๆกับเพื่อนทำนองว่าที่ริมลำธารนั้นทำเลน่าจะกางเต็นท์มากกว่าหน้าโรงเรียน แต่เพื่อนนักแข่งไม่เห็นด้วย

พวกเขาวิตกในเรื่องความปลอดภัยเพราะที่นั้นค่อนข้างเปลี่ยวไปหน่อยในความรู้สึกของพวกเขา

คืนนั้นท่ามกลางแสงจันทน์เกือบเต็มดวงที่อาบไล้ไปทั่วลำธาร พวกเราสี่คนลงเล่นน้ำ โดยมีสายตาเด็กหนุ่มสองคนคอยเฝ้าดู

เหมือนเราเป็นบุคคลสำคัญ เป็นอีกครั้งหนึ่งที่มีคนคอยเฝ้าในขณะที่เราอาบน้ำ

[นพพล]

กลับจากอาบน้ำ ได้เวลาอาหารเย็น ไก่และเครื่องแกงจากระยองรอพ่อครัวอยู่นานแล้ว

มีดแล่ในกระเป๋าถูกผมล้วงออกมา มีดถูกกรีดลงที่เส้นเอ็นเพื่อเลาะส่วนขาทั้งสองออกมาก่อน

ตามด้วยตัดคอให้ขาดจากลำตัว ปีกก็เช่นกัน

มีดแล่อันเดิมก็เปลี่ยนหน้าที่มาเป็นมีดสับ ชิ้นเนื้อชิ้นทุกชิ้นถูกสับเป็นชิ้นๆพอดีคำ

เตาแก๊สถูกจุดขึ้น เครื่องแกงสีแดงอมเหลืองถูกเทลงกระทะพร้อมน้ำมัน

เปลวไฟส่งความร้อนผ่านกระทะมายังเครื่องแกง เมื่อเครื่องแกงร้อนได้ที่ มันส่งเสียงและกลิ่นออกมา

ชิ้นเนื้อของไก่ตัวนั้นทั้งหมดก็ถูกส่งลงกระทะพร้อมเสียงฟู่เมื่อมันถูกเทไปผสมกับเครื่องแกง

ยามนั้นไอระเหยของเครื่องแกงนำพากลิ่นฉุนของเครื่องแกงลอยออกมา มันลอยฟุ้งอยู่เหนือกระทะ

แล้วเครื่องปรุงก็ถูกเหยาะลงไป

พ่อครัวเริ่มชิมและปรับส่วนผสมเป็นครั้งแรก

[นพพล]

จากขาวซีดเป็นเหลืองอมแดง สีเหลืองของขมิ้นในเครื่องแกงกำลังเคลือบย้อมชิ้นไก่ ความร้อนกำลังเดินทางสู่ชิ้นไก่

พ่อครัวพลิกชิ้นเนื้อกลับไปกลับมา ดูเหมือนกำลังละเลงสีลงบนชิ้นไก่ โดยใช้ช้อนต่างพู่กัน

ไขมันจากตัวไก่ละลายออกมาผสมกับเครื่องแกง มันส่งเสียงเดือดปุดๆอยู่รอบๆกระทะ

ส่งกลิ่นหอมของเครื่องแกงออกมาเป็นระลอกๆ

กลิ่นหอมฉุนของมันยังไม่หนีไปไหน มันวนเวียนอยู่ไม่ห่างจากปลายจมูกของเรา

อ้อยอิ่ง เหมือนยั่วใครบางคน

[นพพล]

อีกเตา น้ำข้าวจากหม้อสนามเดือดไพล่านจนไหลทะลักออกมา ฝาหม้อถูกเปิด

เม็ดข้าวอิ่มน้ำกำลังดี มันสุกแล้ว ม่านสีขาวของไอน้ำจากหม้อสนามลอยขึ้นมายามเมื่อแสงไฟฉายส่องกระทบ

กลิ่นข้าวสุกผสมคลุกกลิ่นเครื่องแกงอบอวลครอบคลุมพื้นที่ของเต็นท์ทั้งสองหลังนั้น

ข้าวสุกหอมกรุ่นถูกตักจากหม้อสนามลงจาน เตรียมพร้อม

อีกเตา พ่อครัวตักแกงบางส่วนมาชิม ครุ่นคิด ก่อนเครื่องปรุงถูกใส่ลงไปปรับจูนส่วนผสมอีกครั้ง

เขาควบคุมทั้งความร้อนของเตาทั้งรสชาติและความสุกดิบของชิ้นเนื้อ จนเมื่อแน่ใจในรสชาติของมัน

“ อืมมม.... โอเค” เป็นสัญญาณการรอคอยสิ้นสุด

[นพพล]

ใครบางคนกลืนน้ำลายลงคอ ชิ้นไก่สีเหลืองอมแดงถูกตักโป๊ะลงบนข้าวสุกขาวโพลน

พ่อครัวหมดหน้าที่ของเขาแล้ว ทิ้งไว้แต่เสียงช้อนกระทบจาน

เสียงกัดแทะกระดูกไก่ เสียงวิจารณ์รสชาติของอาหาร เสียงยกหม้อข้าวและช้อนขูดหม้อสนาม

หลังไก่ชิ้นสุดท้ายหมดลง ปลาเส้นและหมึกแผ่นจากระยองถูกนำออกมาจากกระเป๋า

มันกลายเป็นอาหารว่างแสนอร่อยของพวกเรา

ไม่ใช่ซิ ไม่ใช่เรา!! แต่ควรเป็นอีกคน ห่างจากนี้ไปอีกสิบกว่ากิโลที่แล้วมา

[นพพล]

16. เวทีเดียวกัน

บนถนนเช้านี้ หมอกบางๆแขวนลอยอยู่เหนือผืนดิน

เราปั่นจักรยานอยู่บนเส้นทางที่สวยงามที่สุดเส้นทางหนึ่งตั้งแต่เริ่มเดินทาง

เส้นทางเป็นทางราบทั้งหมด สองข้างทางช่วงแรกขนาบไปด้วยท้องนา

จากนั้นถนนก็พาเราปั่นเลียบสายน้ำอู

สายน้ำอู ช่วงนี้มีภูเขาแซมและประกบอยู่เป็นระยะ

สายน้ำอู นี้เองที่ไหลผ่านหลวงพระบาง

และสายน้ำอู ก็อยู่คู่กับเราจนกระทั่งเรามาถึงบ้านหนองเขียว

[นพพล]

...

[นพพล]

ท่าเรือที่บ้านหนองเขียว ห่างจากจุดพักแรมเมื่อคืนประมาณ20กิโล

บ้านหนองเขียวเป็นชุมชนเล็กๆสงบเงียบริมลำน้ำอูอยู่ท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงาม

เราจะขึ้นเรือจากที่นี้เพื่อล่องทวนลำน้ำขึ้นเหนือไปยังเมืองขวา แล้วจึงจะปั่นเข้าเวียดนามในวันรุ่งขึ้น

แต่ก่อนจะถึงช่วงเวลานั้นเรายังต้องรอเรือที่จะมาจากหลวงพระบางอยู่นานนับชั่วโมง

กระทั่ง11.30น.เรือลำดังกล่าวก็มาถึง แล้วก็ได้เวลาล่องลำน้ำอูเพื่อสัมผัสสายน้ำสีเขียวมรกตสายนี้

[นพพล]

...เรือลำนี้มีผู้โดยสารราว17-18คน ส่วนใหญ่เป็นคนลาว

บนเรือมีฝรั่งประมาณ4-5คน ที่เหลือคือพวกเรา

สายน้ำอูนั้นแทรกตัวผ่านอยู่ท่ามกลางความดิบของป่า หัวเรือแหวกผ่านสายน้ำทิ้งไว้แต่ฟองขาวนวลที่ท้ายเรือ

บางขณะคนขับต้องประคองลำเรือผ่านร่องน้ำแคบๆที่มีแก่งหินขนาบข้าง คล้ายนักกายกรรมที่ต้องทรงตัวบนเส้นเชือก

บางช่วงเรือกระโจนลงไปในแก่งหินกลางลำน้ำจนโคลงไปทั้งลำ

มันดูไม่เหมือนนั่งเรือแต่เหมือนนั่งแพล่องแก่งมากกว่า

นี้เองคือเหตุที่ทำให้เรือบนลำน้ำนี้มีขนาดลำเรือมีขนาดไม่กว้างมากนัก เพื่อความคล่องตัวในการลัดเลาะเกาะแก่งกลางลำน้ำที่มีอยู่มากมาย

แต่สายน้ำก็ใช่จะโหดร้ายมากมายอะไร มันก็แค่หยอกล้อเราเป็นครั้งคราว

มันขี้เล่นและหยอกล้อเราด้วยความเอ็นดูเสียมากกว่า

[นพพล]

หนึ่งชั่วโมงผ่านไป

เรือเริ่มแวะจอดส่งผู้โดยสารตามหมู่บ้านที่เรียงรายอยู่ตลอดสายน้ำ

เมื่อเรือมาถึงเมืองงอย ผู้โดยสารฝรั่งที่มากับเรือก็ลงจากเรือกันเกือบหมด

ผู้โดยสารชาวลาวที่เหลือเริ่มนำข้าวเหนียวมากินกัน

พวกเราได้แต่นั่งมองตากัน เพราะไม่ได้เตรียมอะไรติดตัวเอามาด้วย

ผมเผลอคิดถึงพี่บุนทัน

[นพพล]

บางท่าที่เรือจอดเทียบ เราเห็นเด็กๆเล่นน้ำกันที่ท่าน้ำ แก้ผ้าตีลังกามีให้เห็นเจนตา

เด็กกับสายน้ำและความสนุกเป็นของคู่กันโดยวิถีของมัน

พวกเราบนเรือต่างมองไปที่เด็กๆเหล่านั้น สายลมเย็นริมน้ำโชยมา

เรือกำลังเทียบท่าเพื่อให้ชาวบ้านลงและขนของลงจากเรือ

ระลอกน้ำพลิ้วไหวจนเรือโคลงเคลงเบาๆ

เหมือนสายน้ำมีแรงดึงดูดและดูคล้ายสายใยธรรมชาติเชิญชวน

มันกำลังกวักมือเรียก ใครบางคนอาจกำลังตัดสินใจ

ตูมมมมม!!! เขาตัดสินใจแล้ว

[นพพล]

เพื่อนของเรา

เขาตัดสินใจคืนสู่วันวานของวัยเยาว์

สายน้ำยิ้มรับอย่างอ่อนโยน

หยดน้ำจำนวนหนึ่งกระเซ็นขึ้นมาบนเรือ

พวกเราบนเรือเป็นพยานในการคืนสู่วัยเด็กของเขา

แม้จะช่วงเวลาสั้นๆ