วันนี้มีสายจากเฮียคากิ ผมตกใจแทบตกเก้าอี้ ปกติไม่เคยรู้จักแกเป็นการส่วนตัว นอกจากแอบอ่านกระทู้ของแกบ่อยๆ ผมมักนึกเสมอว่าแกเป็น Sheldon Brown เมืองไทย เพราะแกทั้งซ่อมทั้งดัดแปลงได้เก่งจยน่าทึ่ง แปลกใจที่แกหาผมจนเจออย่างหนึ่ง แปลกใจที่แกรู้ว่าผมมีรถพับสองคันอีกอย่างหนึ่ง

เป็นคำขอที่ปฏิเสธไม่ได้เลยครับ ที่แกบอกให้ตอบแบบสำรวจของแกด้วย
ผมรู้จัก Bike Friday ครั้งแรกตอนตกงานอยู่ที่อเมริกา ตอนนั้นผมใช้เสือหมอบอยู่ และไปปั่นจักรยานกับชมรมกลางหุบเขา (MidVallayBicycleClub
http://www.mbvc.com ) ความที่ขายังอ่อนเลยมักเลือกไปปั่นวันอาทิตย์กับคนแก่ แก่คราวพ่อคราวแม่เลยครับ ที่นั่นมีจักรยานหลากหลายละลานตามาก ทั้งเสือหมอบ ทัวร์ริ่ง รีคัมเบนส์ แทนเด็ม และ รถพับ เวลาปั่นจะมีกัปตันคอยควบคุมเส้นทางและเก็บคนตกหลัง Jerry อดีตครูสอนวรรณกรรม ทำหน้าที่เป็นกัปตันและใช้รถคันเล็กๆ ลีลาการปั่น การควบคุมลูกทีม การต้อนผมกับพันละยา ที่มักจะอ้อยอิ่งกับภูมิทัศน์(จริงๆหมดแรง) ทำให้ผมกับเจอร์รี่ได้สนทนากัน และทำให้ผมคุ้นตากับรถพับของแก ตอนนั้นผมเริ่มทำความรู้จักกับมัน ด้วยความทึ่งที่ว่ารถพับสีดำคันเล็กๆสามารถไล่หรือนำเสือหมอบได้อย่างสบายๆ
Eugene อ่านว่า ยูจีน อยู่ห่างจากบ้านผมไปทางใต้ประมาณห้าสิบไมล์ ตั้งอยูกลางหุบเขา วิลลาเมต Willamette Vallay มีมหาลัยชื่อ U of Oregon ที่นี้โด่งดังในเรื่องกรีฑาเป็นอันดับต้นๆของอเมริกา นักกีฬาของอเมริกาจะมาเก็บตัวแถวๆนี้เพื่อแข่งโอลิมปิคสาเหตุหลักก็เพราะสปอนเซอร์ใหญ่ของทีมคือเสื้อผ้าแบรนด์ดังที่ชื่อ Nike กำเนิดที่มหาลัยแห่งนี้ ถ้าเราอยากรู้จัก Bike Friday เราต้องรู้จักยูจีน เพราะที่นี่คือโรงงานผลิตของรถพับแห่งอเมริกา
ปีที่ผ่านมา เมืองน้อยใหญ่ในรัฐ Oregon ได้รับรางวัลที่คนในรัฐและเมืองภูมิใจมากๆคือ Bicycle Friendly city อย่างเมืองท่าใหญ่อย่าง Portland ได้รับรางวัลระดับ Platinum เมืองเล็กๆที่ผมอยู่ Corvallis และ Eugene ได้รางวัลระดับ Gold รางวัลนี้มีความหมายกับคนในรัฐมากเพราะกว่าสามสิบปีที่คนแถบNorthWest สร้างวัฒนธรรมอย่างหนึ่งที่ลงรากฐานให้แกเมืองในแถบนี้นั่นคือวัฒนธรรมจักรยาน รางวัลคือผลจากการทำงานที่ต่อเนื่องและยาวนาน
การเติบโตของอุตสาหกรรมโดยเฉพาะจักรยาน ไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆแค่สร้างทางก็เพียงพอ แต่ต้องลงรากฐานทางความคิด การศึกษา การสนับสนุน แวะวางแผนระยะยาวทั้งโครงสร้าง และรูปแบบ รวมถึงกฏหมายที่เกี่ยวข้อง เมื่อวัฒนธรรมเริ่มแข็งแกร่ง พร้อมบรรยากาศที่อบอวลไปด้วยจักรยาน สิ่งที่ตามมาคืออุตสาหกรรม ผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง การไหลเข้ามาของนักออกแบบ และผลิต ในแถบนี้ไม่ได้เกิดอย่างบังเอิญ แต่ได้รับการสนับสนุนอย่างจริงจัง วางทิศทางเป้าหมายที่ชัดเจน สินค้าตัวหนึ่งของจักรยานที่กำเนิดที่นี่ ที่คนไทยรู้จักดีคือ King หรือเฟรมจักรยานดีๆอย่าง Intense และ พอร์ตแลนด์คือศูนย์กลางของนักออกแบบและผลิตเฟรมอิสระนับสิบยี่ห้อที่ต่างแข่งขันประกวดประชันกันจนเกิดงานประจำปีของนักออกแบบอิสระที่โด่งดังไปทั่วโลก รวมทั้ง Bike Friday
ขออภัยที่โม้เสียยาว ทั้งๆที่เป็นห้องโชว์รถ แต่ผมอยากให้คนที่ผ่านมาเห็นบางอย่าง ผมเห็นว่า BikeFriday ได้แรงบันดาลใจจากบรรยากาศรอบๆข้างที่ถูกสร้างสรรค์มาอย่างต่อเนื่องยาวนาน
จากวัฒนธรรมที่แข็งแกร่ง และหลากหลาย ความคิดที่ว่าจักรยานคือส่วนหนึ่งของชีวิต ความคิดของคนแถบนี้ส่วนใหญ่อาจจะสวนทางกับวัฒนธรรมบริโภคนิยมของอเมริกัน นิตยสารสารคดีฉบับสองเดือนที่ผ่านมาที่วางขายในบ้านเรา อธิบายแนวคิดของคนแถบนี้ไว้อย่างน่าสนใจ หากคนที่รักจักรยานอยากให้บ้านเรามีวัฒนธรรมจักรยานที่แข็งแกร่งต่อเนื่อง และยั่งยืน ผมว่าเราต้องเรียนรู้จากความสำเร็จของคนอื่นแล้วนำมาปรับให้เข้ากับตัวเรา เราอาจมองจักรยานแค่ผลิตผลของอุตสาหกรรม แต่ความเป็นจริงอุตสาหกรรมที่แข็งแกร่งจะต้องมีวัฒนธรรมที่แข็งแรงซ่อนอยู่ข้างในอย่างBike Friday แห่งEugene ในรัฐ Oregon อเมริกา
BikeFriday สำหรับผมมันมีความหมายมากกว่าจักรยานพับได้คันหนึ่ง แต่มันเป็นทั้งยานพาหนะ และแรงผลักให้ผมเดินทางไปสู่การสร้างวัฒนธรรมจักรยานที่ดีกว่าเดิมเท่าที่ผมจะทำได้ครับ
ขอบคุณเฮียคากิครับ
