ช่วงนี้มีการแชร์ข่าวจักรยานโดนชนต่อๆกันมาจากเพจจักรยานหลายๆเพจ ยิ่งพอตามไปอ่านข้อมูลจากตำรวจและประกันเกี่ยวกับกฎหมายจักรยานแล้วยิ่งมึนๆงงๆกันไปใหญ่ ในฐานะชมรมจักรยานมหาวิทยาลัยที่มีการเรียนการสอนกฎหมายเลยขอแบ่งปันข้อมูลกฎหมายเกี่ยวกับจักรยานให้เพื่อนๆพี่ๆน้องชาวจักรยานได้ทราบกันสักหน่อย
สิทธิในการใช้ทางของจักรยานปัจจุบันถูกกำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 ซึ่งน่าจะเป็นฉบับเดียวที่มีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน พรบ.ล้อเลื่อนนั้นถูกยกเลิกไปแล้วโดยผลของพระราชบัญญัติยกเลิกกฎหมายบางฉบับที่ไม่เหมาะสมกับกาลปัจจุบัน พ.ศ.2546 ซึ่งส่วนที่เกี่ยวกับจักรยานนั้นพรบ.จราจรทางบกบัญญัติไว้ใน ลักษณะที่ 10 ตั้งแต่มาตรา 79 – มาตรา 84
เริ่มต้นมาตราแรกก็ว่าด้วย “ทางจักรยาน” เลย คือในมาตรา 79 บัญญัติว่า ทางใดที่ได้จัดทำไว้สำหรับรถจักรยาน ผู้ขับขี่รถจักรยานต้องขับขี่ในทางนั้น ซึ่งหากผู้ใดฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 200 บาทด้วย (มาตรา147) คราวนี้ เรามาดูกันว่า เจ้า “ทางที่จัดทำไว้สำหรับจักรยาน” เนี่ยมันคืออะไรกันแน่ ? ใช้ทางแดงๆแถววงเวียนใหญ่มั้ยนะ ? หรือจะทางเขียวๆข้างหน้าธรรมศาสตร์ ?? หรือจะทางบนทางเท้าที่หลบป้ายทีต้นไม้ทีตอม่อสะพานลอยทีแบบที่ถนนสุขุมวิทกันแน่ ...??
ทางใดจะเป็นทางเฉพาะของจักรยานนั้น “เจ้าพนักงานจราจร” จะเป็นผู้กำหนด ซึ่งเท่าที่ค้นหาเจอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ผู้รักษาการตามพระราชบัญญัติฉบับนี้ได้มี “คำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 387/2541” กำหนดให้อธิบดีกรมตำรวจ เป็นเจ้าพนักงานจราจรทั่วราชอาณาจักร และ ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล ผู้บังคับการตำรวจจราจร เป็นเจ้าพนักงานจราจรในเขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งเท่าที่ค้นหาเจออีกเช่นกัน ข้อบังคับพนักงานจราจรเกี่ยวกับทางจักรยานั้น เห็นจะมีแต่ “ข้อบังคับเจ้าพนักงานจราจรในเขตกรุงเทพมหานคร ว่าด้วยการกำหนดช่องทางเดินรถสำหรับจักรยาน พ.ศ.2553” ซึ่งกำหนดให้ทางจักรยานที่วิ่งวนไปวนมาบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์เท่านั้นที่เป็น“ทางที่จัดทำไว้สำหรับจักรยาน”ตามกฎหมาย ส่วนทางอื่นๆนอกจากนี้ที่กรุงเทพมหานครทำไว้ 30 กว่าเส้นทาง (และที่กำลังจะเกิดขึ้นตามมาอีก ดังที่ท่านผู้ว่าเคยหาเสียงไว้) เป็นแค่ทางที่ทำไว้อำนวยความสะดวกให้จักรยาน(หรือเปล่า?) แต่ไม่ได้มีผลและสภาพบังคับตามกฎหมายเลย... จบเรื่องมาตรา 79 ไว้เพียงเท่านี้...
คำถามต่อมาจึงเกิดขึ้นว่า อ้าววว...!!! แล้วถนนเส้นอื่นๆนอกเกาะรัตนโกสินทร์นี่ตรูจะไปปั่นจักรยานไม่ได้เลยรึไงฟร่ะ..!!! #!&@*$ !!!
คำตอบคือ ปั่นได้นะฮะ พิจารณาจากถ้อยคำทั้งหมดทั้งมวลในกฎหมายแล้ว ไม่มีส่วนไหนที่จะตีความไปได้เลยว่าห้ามจักรยานปั่นลงบนท้องถนน เพียงแต่ต้องอยู่ภายใต้กฎจราจรเช่นเดียวกับรถยนต์ทั่วไป ซึ่งมาตรา 84 กำหนดให้นำมาใช้บังคับโดยอนุโลม อย่างเช่น การปฏิบัติตามสัญญาณจราจร ไฟเขียว-ไฟแดง (มาตรา 21-26) ใช้ทิศทางตามช่องทางเดินรถ ขับชิดซ้าย (มาตรา 82) เว้นแต่ช่องซ้ายมีสิ่งกีดขวาง หรืออยู่บริเวณทางร่วมแยก (มาตรา 34) การปฏิบัติตามป้ายบังคับจราจรต่างๆ
แล้วจักรยานจะไปขี่บนทางเดินเท้าได้ไหม ?? มาตรา 43 (7) ซึ่งมาตรา 84 อนุโลมให้ใช้บังคับกับจักรยานด้วย บัญญัติว่าห้ามมิให้ผู้ขับขี่ขับรถบนทางเท้าโดยไม่มีเหตุอันสมควร ซึ่งโดยถ้อยคำแล้วไม่ใช่การบังคับเด็ดขาด แต่ต้องพิเคราะห์ตามวิสัยและพฤติการณ์แต่ละกรณีไปว่าทางตรงนั้น จักรยานควรจะมาใช้บนทางเท้าหรือไม่ อาทิเช่น ทางเท้าบริเวณนั้นมีคนเดินเท้ากันมากน้อยแค่ไหน ลักษณะการปั่นจักรยานของเราปั่นช้าปั่นเร็วอย่างไร เป็นอันตรายต่อคนเดินเท้าหรือเปล่า จะปั่นบนทางเท้าก็ปั่นได้ แต่ช่วยคำนึงถึงส่วนรวม ความเหมาะสมกันด้วย หากต้องปั่นบนทางเท้าก็ปั่นแบบให้เกียรติคนเดินเท้าค่อยๆไปค่อยๆขอทางกันไป...
นอกจากนี้ หากว่ากันตามกฎหมายแล้ว มาตรา 80 ยังกำหนดให้จักรยานต้องมีอุปกรณ์ที่จำเป็น อย่างกระดิ่ง เบรก ไฟหน้าจักรยานสีขาว และไฟท้ายจักรยานหรือแผ่นสะท้อนแสงสีแดงด้วย หากไม่ติดตั้ง หรือใช้สีอื่นผิดแผกไปจากนี้มีโทษปรับ 200 บาทเช่นกัน และหากยังห้าวขี่โดยประมาท ปล่อยแฮนโชว์สาว ขี่กันเป็นฝูง (กฎหมายให้ขี่ขนานกันได้ไม่เกิน 2 คัน) หรือไม่ยอมนั่งบนอาน หรือแม้กระทั่งเกาะเอวขี่ซ้อนกันหวานซึ้งแบบหนังญี่ปุ่นก็ตาม มีโทษปรับ 500 บาทเลยทีเดียว !!! จึงขอแนะนำให้ไปขี่จู๋จี๋กันในถนนหมู่บ้านหรือในสวนรถไฟแทนจะดีกว่านะ...
หลักๆก็คงมีเพียงเท่านี้.... ใครอยากตามไปอ่านแบบละเอียดๆ ตามลิงค์นี้ไปนะฮะ
- พรบ.จราจรทางบก
http://web.krisdika.go.th/data/law/law2 ... update.pdf
- ข้อบังคับพนักงานจราจร ว่าด้วยการกำหนดช่องทางเดินรถสำหรับจักรยาน
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/ ... 38/105.PDF
ทั้งหมดนี้ตีความกันตามตัวบทกฎหมายในฐานะประชาชนคนหนึ่ง หากพบข้อผิดพลาด หรือมีความเห็นต่างอย่างไร รบกวนเพื่อนๆแลกเปลี่ยนพูดคุยกันได้ เพื่อให้เกิดความชัดเจนถูกต้องยิ่งๆขึ้นไป
สุดท้ายนี้ ขับขี่ปลอดภัย เคารพกฎจราจร คำนึงถึงส่วนรวมกันนะครับ
