การเลือกอานหนังที่เหมาะสม
[p'LEK แปลจากบทความ "ประสบการณ์จากการใช้อานหนัง โดย W.Scholten (Netherlands)"]
ผม(W.Scholten)รู้สึกรำคาญกับการรีวิวอุปกรณ์จักรยานในนิตยสารที่ทำกันแบบสั่วๆทั้งใน
ดัทช์และเยอรมันรวมถึงทางเน็ตด้วย เป็นเหตุให้ผมทำเวบการทดสอบสูบลมมือและไฟไดนาโม
ขึ้นมาเอง ในส่วนของการทดสอบอานจักรยานนั้น ผมได้ทำมาก่อนแล้วและได้เพิ่มเติมรายละ
เอียดจนครอบคลุมแทบจะครบอานหนังทั้งหมดเท่าที่ผมจะสรรหามาทดลองได้ ฯลฯ
(ขอตัดตอนมาแปลแค่บางส่วนที่เกี่ยวกับการเลือกอานหนัง)
เหตุผลที่ใช้อานหนัง
-มันเจ๋ง มันเท่ห์
-มันเย็น(มันช่วยให้เย็นตูดไม่เหมือนเบาะแบบเจล)
-นั่งสบายมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อ Break in แล้ว มันสบายมากกว่าอานที่ไม่ใช่หนัง
ถ้าใช้อานหนังที่กว้างกว่ากระดูกก้น (sit bone) ก็ค่อนข้างจะเชื่อได้ว่าจะนั่งสบายมากเมื่อ
Break in แล้วเพราะมันจะนุ่มในจุดที่เหมะเจาะจริงๆคือรอบๆกระดูกก้น (sit bone) อาน
พลาสติคนั้นต้องนั่งสบายตั้งแต่แรกลองนั่งถ้านั่งไม่สบายก็ไม่มีทางที่จะสบายขึ้นมาได้
เหตุผลที่ไม่เอาอานหนัง
-มันหนักกว่าอาน ultralight (เบาพิเศษ)
-มันไม่เฉี่ยว แต่ดูโบราณ
-มันต้องดูแลให้แห้งหาถุงมาคลุม (มีอานหนังที่บอกว่ากันน้ำได้ แต่มันจะกันได้จริงๆหรือ)
เหตุผลที่จะควักกระเป๋าจ่าย
โดยปกติผมชอบอุปกรณ์ที่ดีมีความคงทน ผมยอมที่จะจ่ายแพงอีกนิดหากมันมีอายุใช้งานนาน
กว่า อีกประการหนึ่งคุณไม่ได้ซื้ออานบ่อยเพื่อใช้กับจักรยานคันเดียว ถ้าจะพูดให้ถูกก็คือมัน
ไม่ควรจะต้องซื้อกันบ่อยๆ เช่นเดียวกันกับรองเท้าหนังดีๆสักคู่ ราคาไม่ควรเป็นประเด็นที่สำคัญ
ที่สุดในเมื่อมันใช้งานได้ทนทานนานปีก็อย่าตระหนี่ สิ่งที่สำคัญกว่ามากคือความสบาย
ตูดและคุณภาพที่ดีจริงเพราะมันจะถูกใช้งานเยอะมาก
แน่นอนว่าสำหรับบรรดาผู้ที่ใช้จักรยานแค่ครั้งคราวหรือปั่นแค่ช่วงสั้นๆในเมืองก็คงไม่สนใจใน
แง่นี้ ประเด็นดังที่กล่าวมาก็ไม่ใช่ปัญหา พวกเขาอาจเลือกซื้ออานห่วยๆหรืออุปกรณ์จักรยาน
แบบที่แค่พอใช้ได้ก็พอแล้ว และผู้คนเหล่านั้นก็คงไม่มาอ่านบทความแบบนี้หรอก ฉะนั้นคนที่
อ่านบทความนี้ก็คือคนที่อยากหาอานดีๆไว้ใช้
อานแบบไหนเหมาะกับจักรยาน(หรือท่าการนั่งปั่น)แบบไหน
โดยปกติอานยิ่งแคบลักษณะการนั่งปั่นก็ยิ่งบู๊(คือก้มตัวมาก) ดังนั้นสำหรับ Road bike คุณ
ต้องการอานที่แคบกว่า Touring bike (มุมโน้มลำตัวต่างกัน)ดังที่แสดงตามรายการต่อไปนี้
เลือกอานจากตำแหน่งท่านั่ง
-แฮนด์ต่ำกว่าอาน เหมาะกับ TeamPro, Swift, Swallow, B17 Narrow หรือ Imperial, Lepper Voyager, หรือ B17 Imperial ก็พอได้
-แฮนด์สูงเสมอกับอาน (หรือต่างกัน 2-3ซม.) เหมาะกับ B17, B17 Imperial, TeamPro หรือ Lepper Voyager ก็พอได้
-แฮนด์สูงกว่าอาน เหมาะกับ B67 หรือ B68 (โดยเฉพาะ city bike แต่กับ Touring Bike กับตำแหน่งนั่งออกสปอร์ทหน่อย ผมชอบ B68 ด้วยเช่นกัน)
เลือกอานจากกระดูกก้น (sit bone) และการวัดระยะกว้างของ sit bone
อานควรจะกว้างพอให้กระดูกก้น (sit bone) นั่งอยู่บนหนังไม่ใช่นั่งบนขอบเฟรมหรือหมิ่นขอบ
ด้านข้าง (ซึ่งจะทำให้อานเสียทรง) นี่เป็นเหตุหนึ่งที่อานหนังควรจะกว้างกว่าอานพลาสติคอันที่
คุณใช้อยู่สักเล็กน้อย
คุณสามารถรู้สึกถึงความกว้างของกระดูกก้น (sit bone) ด้วยนิ้วมือของคุณ ระยะกว้างของ
sit bone นี้อาจจะเปลี่ยนแปลงไปได้เล็กน้อยขึ้นอยู่กับมุมโน้มตัว ยิ่งอยู่ในท่านั่งปั่นแข่ง(racing)
ที่ก้มมาก ระยะจุดกดของ sit bone ก็ยิ่งแคบ ฉะนั้นในคุณนั่งลงบนเก้าอี้และโน้มตัวในท่าเดียว
กับที่นั่งบนจักรยานใช้นิ้วมือคลำตำแหน่งจุดกดของกระดูกก้นวางนิ้วไว้อย่าให้ขยับ แล้ววัดระยะ
ด้วยไม้บรรทัดก็จะได้ระยะ sit bone ของคุณ อีกวิธีหนึ่งที่หลายแห่งแนะนำไว้คือใช้แผ่นกระดาษ
ลูกฟูก (กระดาษกล่อง) ที่ยุบบุ๋มเมื่อโดนกด มาใช้รองนั่ง ระยะรอยบุ๋มแสดงถึงระยะของ
sit bone แต่ผมคิดว่ามันอาจจะคลาดเคลื่อนได้
อีกวิธีหนึ่งคือวัดจากอานที่คุณใช้จน Break in แล้ว มองหาจุดร่องรอยบุ๋ม 2 รอยที่สองฝั่งบน
อาน ฝั่งละ 1 รอย วัดระยะศูนย์กลางของสองจุดนี้ก็จะได้ระยะกว้างของ sit bone ของคุณ
(หากศูนย์หรือตัวแทนจำหน่ายใกล้บ้านคุณมีเครื่องมือวัด sit bone ไปให้เขาวัดให้ก็จะดี)
ตัวอย่าง :
สมมุติระยะกว้าง sit bone เท่ากับ 13 ซม. ดังนั้น Brooks B17 ก็เหมาะเจาะส่วนTeamPro
กับ Swift หรือ Swallow นั้นแคบเกินไป กับคนที่มี sit bone กว้าง (11 ซม.ขึ้นไป) อานจะ
ยุบตัวลักษณะที่ขอบยวบลงเล็กน้อยตรงแถวๆ sit bone ซึ่งจะทำให้เกิดเป็นสันตรงกลางที่ก่อ
เกิดความระคายเคือง ในกรณีเช่นนี้ผมแนะนำอย่างยิ่งว่าแทนที่จะใช้ B17 ให้เลือกใช้ B17 Imperial
ซึ่งไม่เคยเกิดปัญหาดังกล่าวแทน
ถ้าคุณมีระยะ sit bone แคบ (ที่ 8-9 ซม.) อานของ Brooks ทุกแบบก็มีขนาดกว้างเพียงพอ
ดังนั้นการเลือกใช้คงพิจารณาจากตำแหน่งท่านั่งเพียงอย่างเดียว
จากการวัดความกว้างใต้อานจากจุดกึ่งกลางของเฟรมสองฝั่งแล้วเผื่อระยะยวบห่างเข้าไป
ด้านละ 1 ซม.ให้เป็นตำแหน่ง sit bone ซึ่งถือเป็นจุดที่นั่งสบาย ก็จะได้ผลสรุปออกมาดังตาราง
-จบ-