ตะคริว คือการหดเกร็งของกล้ามเนื้ออย่างรุนแรงเป็นเวลานาน มักจะเกิดที่บริเวณกล้ามเนื้อแขนและขา ทั่วไปตะคริวมักเกิดกินเวลาประมาณ 2 นาที แต่บางรายรุนแรงอาจกินเวลานาน และในบางรายอาจเกิดบ่อยจนทำให้เกิดการลำคาญและทุกข์ทรมานได้ ทั่วไปตะคริวมักจะเกิดกับนักกีฬา-ผู้สูงอายุ-สตรีมีครรภ์-ผู้สูบบุหรี่จัด-ผู้ป่วยโรคไตวายที่เข้ารับการรักษาด้วยเครื่องไตเทียม และอาจเกิดกับผู้ที่มีอายุน้อยได้เช่นกันและมักเกิดในเวลากลางคืนช่วงที่มีอากาศเย็นกับทั้งยังสามารถเกิดได้ทุกเวลา แม้ว่าอาการจะไม่ส่งผลเสียถึงแก่ชีวิต แต่อาจเป็นสาเหคุให้เสียชีวิตได้ขึ้นอยู่กับกิจกรรมที่กำลังทำอยู่ เช่น ขับรถหรือว่ายน้ำอยู่
สาเหตุของการเกิดตะคริว
หลายทฤษฎี กล่าวว่าอาจเกิดจากการที่เอ็นและกล้ามเนื้อ ไม่มีการยืดตัวบ่อยๆ ทำให้มีการหดตัวและเกร็งได้ง่าย เมื่อมีการใช้เอ็นและกล้ามเนื้อส่วนนั้นๆ มากเกินไป นอกจากนั้นอาจเกิดจากเซลประสาทเส้นประสาท ที่ควบคุมการหดตัวของเอ็นและกล้ามเนื้อทำงานผิดปกติ ประการสุดท้ายอาจเกิดจากกรที่การไหลเวียนของโลหิตไปเลี้ยงกล้ามเนื้อไม่ดีพอ มักพบกับคนที่ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน
แจงสาเหตุของการเกิดตะคริวเป็นข้อๆ ได้ ดังนี้
1.ร่างกายขาดน้ำและเกลือแร่ เช่น ผู้ป่วยท้องร่วงอย่างรุนแรง-ผู้ที่ทานยาขับปัสสาวะ-ผู้ที่เสียเหงื่อมาก
2.การออกกำลังกายมากเกินไป โดยไม่มีการอบอุ่นร่างกายก่อน (วอร์มอัพ)
3.การอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานานๆ เช่น นักเขียนมักจะเกิดะคริวที่มือ
4.กล้ามเนื้อมีเลือดมาเลี้ยงไม่เพียงพอ เพราะกล้ามเนื้อต้องการอ๊อกซิเจนจากเลือดมากขึ้นขณะที่มีการออกกำลังกายหนัก
5.ความผิดปกติของฮอร์โมนบางชนิด เช่น ต่อมไทรอยทำงานน้อย
วิธีการบรรเทาอาการทั่วไป
1.ยืดกล้ามเนื้อส่วนที่เป็นตะคริว เช่น เป็นที่น่อง ให้เหยียดเข่าและกระดกปลายเท้าขึ้น หรือยืนกดปลายเท้ากับพื้นงอเข่าโน้มตัวไปด้านหน้า
2.ทำการคลึงเบาๆ ด้วยยาทาแก้ปวดหลังทำการยืดกล้ามเนื้อแล้ว
3.ทำการประคบด้วยน้ำอุ่น เฉพาะกล้ามเนื้อน่อง
4.ทานยาแก้ปวด
ถ้าเกิดตะคริวบ่อยมากๆ ควรหาสาเหตุดูสำหรับท่านที่ทานยาประจำว่ายาที่ทานอยู่เป็นสาเหตุของการเกิดตะคริวหรือไม่ อาจต้องตรวจหาโรคทางกายด้วย ทั่วไปมักตรวจไม่พบสาเหตุ การรักษาที่ดีคือ การยืดกล้ามเนื้อ ถ้าเกิดที่น่องทำให้เกิดการเกร็งที่ปลายเท้าลงพื้น ก็ให้ทำการจับปลายเท้าใหกระดกขึ้นช้าๆ อย่ากระตุก กระชากอย่างรุนแรงและรวดเร็วเด็ดขาด เพราะจะทำให้กล้ามเนื้อฉีกขาดและเจ็บปวดทรมานมากๆ ในรายที่ต้องใช้ยา มียาบางชนิด เช่น ยาควินิน ยาคลายกล้ามเนื้อ อาจใช้ได้แค่ระยะสั้นๆ 4-6 สัปดาห์ เพราะยาในกลุ่มนี้อาจมีผลข้างเคียงได้ในบางราย เช่น เกล็ดเลือดต่ำ-เม็ดโลหิตต่ำ-ตับอักเสบ-หูอื้อ-เวียนศรีษะ ดังนั้นทั่วไปจึงมักไม่ค่อยใช้กัน และทางที่ดีหากเกิดบ่อยๆ ควรปรึกษาแพทย์
การป้องกันตะคริว
1.สร้างนิสัยอบอุ่นร่างกาย ก่อนการออกกำลังกาย
2.ถ้าออกกำลังกายหนักควรดื่มน้ำและเกลือแร่ให้เพียงพอ
3.ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพราะตะคริวมักเกิดกับผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอ
4.ฝึกการยืดกล้ามเนื้อบ่อยๆ เช่น น่องโดยการยืนบนส้นเท้า ก้มแตะปลายเท้า เป็นต้น
5.ระวังอย่าให้ร่างกายขาดเกลือแร่ โดยการรับประทานผลไม้ที่มีเกลือแร่ เช่น กล้วย และดื่มน้ำให้เพียงพอ
6.ไม่ควรทำกิจกรรมในท่าเดิมนานๆ
7.งดสูบบุหรี่ พักผ่อนให้เพียงพอ ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
8.สวมรองเท้าให้ขนาดพอเหมาะกับเท้า อาจสวมถุงเท้าเวลานอนเพื่อป้องการเกร็งของข้อเท้า
9.ผู้สูงอายุควรฝึกการขยับแขนและขาช้าๆ หลีกเลี่ยงอากาศที่เย็นมากๆ สำหรับในรายที่มีอาการมากควรปรึกษาแพทย์
ห่วงใยในเพื่อน อย่าแชเชือนข้อมูล (ภาษิตกระเหรี่ยง