เรื่องเล่าชุมชนคนใช้จักรยาน"บ้านบางกระสอบ"

[veenono]

สวัสดีครับเพื่อนๆชาวจักรยานทุกท่าน ขออนุญาตเปิดกระทู้เกี่ยวกับชุมชนจักรยานตัวอย่าง
สักหนึ่งกระทู้นะครับ ไม่ใช่สรุปทริปนะครับแต่ก็จะมีภาพมาแบ่งกันชมเรื่อยๆตามการอัพเดด
ข้อมูล และก็ไม่เชิงเสวนานักปั่นเพราะเจ้าของชุมชนฯไม่ได้มาเขียนตอบโต้ จึงเป็นเรื่องที่พวก
เราจะพูดคุยแลกเปลี่ยนเล่าสู่กันฟังในเรื่องเชิงแวดวงจักรยานนะครับ
.

.
เป็นเวลา 4 ปีแล้วที่พี่โปษัณต์ได้ทุ่มเท(ไม่ได้เททิ้งนะ)เวลาว่างหรือเกือบทุกเวลาเพื่อคิดและ
ริเริ่มก่อตั้งชุมชนจักรยานขึ้นมาทุกวันก็ถือว่ายังไม่เป็นรูปเป็นร่างแต่ก็มีความคืบหน้าไปมากๆ
พี่พี่โปษัณย์เล่าว่าการพัฒนาหรือรณรงค์เรื่องจักรยานต่างคนต่างแนวความคิดกันไปแต่ในแนว
คิดของพี่โปษัณย์นั้นพี่พี่โปษัณต์บอกว่า เราควรค่อยๆทำให้อยู่ในวิถีชีวิตชาวบ้านคือให้อยู่ใน
สำนึกของชุมชนและชุมชนมีส่วนร่วม นั่นคือที่มาของแนวคิดชุมชนคนใช้จักรยานบ้านบางกระ
สอบที่พี่พี่โปษัณต์สื่อออกมา วันนี้เรามาทำความรู้จักพี่โปษัณต์และแนวคิดชุมชนคนใช้จักรยาน
บ้านบางกระสอบกันครับ
.

.
อ.โปษัณต์ โพธิ์ทอง คืออดีตอ.ภาควิชาหนึ่งวิทยาเขตปทุมวันซึ่งเคยสอนที่นั่นมา 25 ปีก่อน
ที่จะใช้คำพูดว่า"เสียดายที่ผมเพิ่งค้นหาชีวิตเจอ"พี่โปษัณย์เป็นนักคิดนักดัดแปลงชอบคิดโน่น
ทำนี่อยู่ประจำ เช่นการทำจักรยานปั่นไฟ จักรยานปั่นน้ำ จักรยานสูบน้ำ ฯลฯ.ชีวิตส่วนตัวใน
ทุกวันนี้พี่พี่โปษัณย์ใช้ชีวิตแบบพอเพียงพระราชดำรัสพ่อหลวงของไทยเรา พี่พี่โปษัณย์ใช้
ชีวิตกับครอบครัวอบอุ่นร่วมด้วยพี่ปิ๋ม อ.ปารณีย์ โพธิ์ทอง และลูกๆอีกสองคนซึ่งทั้งคู่ก็เรียน
จบกันหมดแล้วน้องมินคนโตจบปริญญาโทจากเยอรมันทุกวันสอนอยู่ที่ ม.เอแบค
.
การได้พูดคุยสัมภาษณ์พี่โปษัณต์ครั้งแรกก็ทำให้ผมค่อยๆรวบรวมข้อมูลต่างๆเพื่อจะนัดพูดคุย
กับพี่โปษัณต์อีกครั้ง
[youtube]jSDRMdINfM4&feature=player_embedded[/youtube]

.

[veenono]

โลโก้ชุมชนคนใช้จักรยานบ้านบางกระสอบ พี่โปษัณต์เล่าว่าด้วยการเป็นเครื่อข่าย
ชุมชนคนใช้จักรยานแห่งชาติทำให้เลือกที่จะใช้โลโก้เดียวกับน้าเป็ดแต่เอาธงออก
เพื่อให้เกียรติผู้นำเครือข่าย และยังบอกว่าหากชุมชนใดจะจัดตั้งชุมชนคนใช้จักรยาน
ขึ้นมาก็มาใช้โลโก้เดียวกันแต่เปลี่ยนเฉพาะชื่อแบบนี้ก็น่าจะดีครับ





ในวัย 56 ปีพี่โปษัณต์บอกว่าไม่ต้องการอะไรเท่ากับการต้องการให้ ให้ชุมชนที่เค้าถือกำเนิดซึ่งเป็นถิ่น
กำเหนิดเดิมของคุณพ่อของพี่โปษัณต์ด้วย พี่โปษัณต์จึงคิดค้นสิ่งต่างๆที่จะเอามาประยุกต์เข้ากับจักรยาน
และวิถีชาวบ้าน เพื่อให้ชุมชนดูแลตัวเองได้เพราะพื้นที่กระเพาะหมูในส่วนของตำบลบางกระสอบร่วม70%
ที่ถนนรถยนต์เข้าไม่ถึงและทางผังเมืองกำลังขยายเส้นทางใยแมงมุมให้ครอบคลุมทุกบริเวณ

[veenono]

ในพื้นที่สวนของพี่โปษัณต์ พี่โปษัณต์จะทำเป็นสภากาแฟชุมชนเพื่อแลกเปลี่ยน
ความคิดเห็นถ่ายทอดข่าวสารสู่ชุมชนโดยค่อยๆพัฒนาให้เด็กๆสนใจรักในจักรยาน
และให้เด็กๆได้เรียนรู้บ้านตัวเองว่ามีอะไรบ้างเช่น การชมหิ่งห้อย ก็ต้องรู้ว่าหิ่งห้อย
มีกี่ชนิด สืบพันธุ์อย่างไร วัดบ้านบางกระสอบมีโบสถ์สวยงามสมัยต้นรัตนโกสินทร์
ไว้ให้ศึกษาเป็นต้น โดยเริ่มจากการให้ชุมชนเรียนรู้ตัวเองก่อน ก่อนที่จะแนะนำให้
นักท่องเที่ยวได้รับรู้

[veenono]

คุณสุรเชษฐ์ โพธิ์อ่อน ประธานชมรมจักรยานสะพานเขียว(และชมรมจักรยานโบราณ)ผู้จะเข้าร่วมจัด
ตั้งชุมชนจักรยานฝั่งพระประแดงครับ


สิ่งหนึ่งที่เอามาเสริมการณรงค์ของพี่โปษัณต์ก็คือการบริการนำจักรยานเก่าในชุมชนมาเซอร์วิส
ต่างๆให้ใช้งานได้โดยไม่คิดค่าแรงจะมีก็แต่ค่าของเพียงเล้กน้อย เพราะเป็นเหมือนการสอนเทคนิค
ให้เด็กๆที่รักจักรยานในชุมชนได้เรียนรู้การซ่อมบำรุงจักรยานและทำให้เจ้าของจักรยานสนใจและ
หันมาปั่นจักรยานในชีวิตประจำวันมากขึ้น จะจัดให้มีร้านจักรยานที่นำอะไหล่เก่ามาซ่อมในชุมชน
จะจัดให้มีจุดพักจักรยานเมื่อปั่นเที่ยว โดยจุดพักจะมีน้ำมะพร้าวอ่อน และผลไม้ต่างๆราคาชาวชุม
ชนจริงๆไว้บริการ ถนนที่เชื่มโยงในแบบใยแมงมุมของภาครัฐพี่โปษัณต์ก็เสนอให้มีจุดจอดปลอดภัย
ซึ่งเป็นรายได้ชุมชนแบบพอเพียงเพื่อให้ผู้ปั่นมั่นใจว่ารถจะยังอยู่เมื่อกลับมา

[veenono]

ความคิดในการสร้างและปรับปรุงทางสัญจรและทางจักรยานใยแมงมุมในกระเพาะหมูพี่โปษัณต์
บอกว่าควรที่จะเอื้อประโยชน์ต่อชุมชนเป็นอันดับต้นๆเป็นหลักก่อน ซึ่งนักท่องเที่ยวเป็นผลรองลง
มาดังนั้นเมื่อชาวชุมชนหันมาใช้จักรยานมากขึ้นการเดินทางและการใช้ชีวิตก็จะช้าลงนั่นหมายถึง
การจะได้สัมผัสและเรียนรู้ธรรมชาติในบ้านตนพร้อมทั้งรู้ถึงประโยชน์เพื่อจะได้อนุรักษ์ไว้ด้วยความ
หวงแหนและยังจะอธิบายแก่นักท่องเที่ยวได้

[veenono]

ในเรื่องของการสอนการซ่อมทางชุมชนก็ยังต้องการวิทยากรและอุปกรณ์การซ่อม
พร้อมทั้งอะไหล่ต่างๆอยู่นะครับหากชาวจักรยานท่านใดสนใจก็ไปร่วมโครงการได้ครับ
หรือใครมีชิ้นส่วนไหนของจักรยานที่ไม่ได้ใช้ก็แจ้งมาทางผมได้นะครับ หลายๆกลุ่ม
ก็ได้แวะไปเยี่ยมเยือนและสนับสนุนทางความคิดและกิจกรรมเช่น น้าเป็ดThaincc.
Coffee bike ซึ่งก็อยากเชิญชวนเพื่อนๆนะครับนอกจากจะได้ท่องเที่ยวแล้วยังได้
มีส่วนร่วมในการสร้างชุมชนจักรยานด้วย

[veenono]

น้องโย น้องว่าน คือกำลังสำคัญในตอนนี้ที่พี่โปษัณต์กำลังใส่ใจให้ความรู้
เพื่อจะเป็นแบบอย่างหรือวิทยากรน้อยให้พื้นที่ และจะค่อยๆรวบรวมกำลังพล
ให้เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆเป็นเครือข่ายที่จะห่างไกลยาเสพติดต่างๆ

[piakpongpetII]

ขอบคุณมากๆครับ สำหรับเรื่องราวดีๆ

[pookhem]

ขอบคุณครับ

[I'm クワン虎 *__'']

เยี่ยมมากครับ อยากให้มีแบบนี้ในหลายๆชุมชนจัง เด็กๆจะได้มีโอกาสห่างไกลยาเสพติด ทั้งยังได้เรียนรู้จากผู้ใหญ่ด้วย
เด็กๆคืออนาคตของชาติ มีผู้ใหญ่ดีๆคอยชี้นำ คอยสั่งสอนสนับสนุน วันข้างหน้าเราก็จะมีเยาวชน จะมีผู้ใหญ่ที่มีจิตสำนึกดีๆมากขึ้น

[bikeblur]

อ่านแล้ว ชวนให้อยากไปนั่งดู "หิ่งห้อย" เงียบ ๆ ตอนมืด ๆ ซักหนึ่งคืน

ไม่ทราบว่า ในสวนของอาจารย์ทำเป็นที่พักแบบโฮมสเตย์ ด้วยหรือเปล่าครับ

[veenono]

อ่านแล้ว ชวนให้อยากไปนั่งดู "หิ่งห้อย" เงียบ ๆ ตอนมืด ๆ ซักหนึ่งคืน

ไม่ทราบว่า ในสวนของอาจารย์ทำเป็นที่พักแบบโฮมสเตย์ ด้วยหรือเปล่าครับ

ขอบคุณทุกความเห็นนะครับ ผมถามคำถามเดียวกันนี้พี่โปษัณต์บอกว่าตอกเสาเข็มไว้แล้วครับ
จะปลูกสัก 3 หลังแต่ไม่ได้ทำเป็นธุระกิจ จะทำไว้สำหรับชาวจักรยานหรือผู้สนใจเรียนรู้วิถีชุมชน
แบบแบ่งปันครับ คงจะมีบ้างก็ค่าน้ำค่าไฟ พี่โปษัณต์บอกว่ามีไมโครเวฟ ตู้เย็น เพื่อให้ช่วยตัวเองได้
ยามที่พี่เค้าไม่อยู่แต่ขอบอกก่อนนะครับว่าไม่ได้สะดวกสบายอะไรมากนักยังเป็นสวนแบบพอเพียง
โดยมีลุงชาลีเพื่อนบ้านชาวจักรยานวัย 62 คอยช่วยดูแลพูดคุย ส่วนพื้นที่ชมหิ่งห้อยที่วัดบางกระสอบ
จะมีต้นลำพูใหญ่ๆอยู่ประมาณ 3-4 ต้นครับพี่โปษัณต์แนะนำว่าไม่ควรมาดึกเกิน2ทุ่มครึ่งเพราะหมา
จะเห่ารบกวนพระและชาวบ้าน

.

ประวัติความเป็นมา :
ตำบลบางกระสอบ อ.พระประแดง เป็นเขตพื้นที่สีเขียวบริเวณบางกระเจ้า ตามภูมิประเทศแนวขอบเขต
แดนตำบลมีลักษณะสอบ หรือกระบุ้งกระสอบ มีวัดบางกระสอบเป็นวัดโบราณที่เล่าขานต่อกันมาแต่
โบราณกาล และมีโอ่งสังคโลก หรือโอ่งสุโขทัย อายุ 700 กว่าปี ซึ่งเป็นโอ่งโบราณอยู่คู่วัดบางกระสอบ
มาจนถึงปัจจุบัน




สภาพทั่วไปของตำบล :
ที่ตั้ง อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอพระประแดง และอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอพระประแดง
ประมาณ 6 กิโลเมตร เนื้อที่ 2.36 ตารางกิโลเมตร ตำบลบางกระสอบเป็นพื้นที่ราบลุ่ม เป็นที่รักจืดรักเค็ม
อาณาเขตติดต่อตำบลทรงคนอง ตำบลบางยอ ตำบลบางน้ำผึ้ง จรดริมแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้ปากอ่าว
ปากน้ำ ที่ติดกับทะเลได้ชื่อว่า “สวนป่าบางกระสอบ” ศัพท์ศาสตร์เรียกว่า วนอุทยานบางกระสอบ
ซึ่งยังสะพรั่งพร้อมสมบูรณ์ไปด้วย พฤกษชาติ ติณชาติ แมกไม้ พรรณไม้น้อยใหญ่หลากหลาย อเนกประการ
ล้วนเขียวขจี บางกระสอบหนึ่งในหกกระเพาะหมูอันเป็นเขตรอบปริมณฑล ที่ยังหลงเหลืออยู่ให้เห็นเวลานี้
ร่มรื่นสราญใจปกคลุมแวดล้อมไปด้วยป่าไม้ชายเลน ลำพู ลำแพน โพทะเล ตีนเป็ด(พญาสัตบรรณ)
เต่าร้าง จิก กรวย ทองหลาง (โกวิฬาร) หูกวาง จากเหงือกปลาหมอ สะเดา ขี้เหล็ก ข่อย ขลู่ ฯลฯ
เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติ
อาณาเขตตำบล :
ทิศเหนือ ติดกับ ต.บางน้ำผึ้ง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ
ทิศใต้ ติดกับ ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ และ แม่น้ำเจ้าพระยา
ทิศตะวันออก ติดกับ แม่น้ำเจ้าพระยา
ทิศตะวันตก ติดกับ ต.บางยอ อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ
จำนวนประชากรของตำบล :
จำนวนประชากรในเขต อบต. 2,401 คน และจำนวนหลังคาเรือน 468 หลังคาเรือน
ข้อมูลอาชีพของตำบล :
อาชีพหลัก รับจ้างในโรงงานอุตสาหกรรม รับราชการ ค้าขายและเกษตรกรรม
ข้อมูลสถานที่สำคัญของตำบล :
1) วัดบางกระสอบ
2) ที่ทำการบริหารส่วนตำบลบางกระสอบ
3) สถานีอนามัย ตำบลบางกระสอบ จำนวน 1 แห่ง
4) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จำนวน 1 แห่ง
5) ศูนย์ประสานงานองค์กรชุมชนตำบลบางกระสอบ จำนวน 1 แห่ง
(เครดิตข้อมูลจาก ไทยตำบลดอทคอม)

[veenono]

ลุงกุล ซึ่งทำชุมชนจักรยานท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ในตำบลบางยอ(1 ในกระเพาะหมู)พาสมาชิกมาร่วมงานเรียลลี่สีเขียว


6 สีแบ่งตำบล 6 ตำบลในกระเพาะหมูชัดเจนครับ



ศูนย์กลางพื้นที่สีเขยวของกระเพาะหมูก็คือสวนศรีนครเขื่อนขันธ์ซึ่งเป็นพื้นที่โครงการพระราชดำริสมเด็จพระเทพฯ
เมื่อวานได้ความรู้มาจากเรียลลี่จักรยานว่า ศรีนครเขื่อนขันธ์ก็คือความเป็นศรีต่อนครเขื่อนขันธ์(พระประแดงเมืองหน้าด่าน)
ผู้สนองโครงการพระราชดำริก็คือกรมป่าไม้ครับ สวนพฤษชาติศรีนครเขื่อนขันธ์ตำบลบางกระเจ้าซึ่งพวกเราชาวจักรยาน
ต่างรู้และเคยไปสัมผัสกันมาแทบจะทุกกลุ่ม
.
พี่โปษัณต์เล่าว่าปัญหาในพื้นที่ที่น่ารณรงค์มากๆก็คือการรณรงค์ไม่ให้ตัดต้นไม้ซึ่งทุกวันคนนอกพื้นที่มาซื้อต้นมะพร้าว
เพื่อเอาไปแปรรูปเพียงต้นละ 200-250.-ซึ่งกว่าจะโตพอตัดได้ใช้เวลานานมากๆทางชุมชนคนใช้จักรยานจึงมีความ
เห็นว่าจะรณรงค์ชาวบ้านไม่ให้ขายต้นมะพร้าวโดยการริเริ่มการผลิตน้ำมันมะพร้าวซึ่งใช้ประโยชน์ได้หลายอย่างและหาก
ใครสนใจพี่โปษัณต์จะแนะนำและสอนให้ฟรีๆ
น้ำมันมะพร้าว : ใช้มะพร้าวที่หล่นที่งอกทำก็ได้ มะพร้าว 10 ลุกจะสกัดน้ำมันมะพร้าวได้ถึง 4-5 ขวดขั้นตอนไม่ยุ่งยาก
ประโยชน์ :
-ใช้เป็นน้ำมันปรุงอาหาร ทอดไข่ ทอดเสต็ก ฯ.
-ใช้ทาผิวเหมือนน้ำมันมะกอก
-ใช้กลั้วคอบ้วนปากลดหินปูนเพียง 1 ช้อนโต๊ะทุกวัน
-ใช้กิน(ดื่ม)เพียง 1 ช้อนโต๊ะจะช่วยดีท๊อกระบบลำใส้
(ข้อมูลจากพี่โปษัณต์นะครับ)
ชุมชนยังมีแผนที่จะนำกะลามะพร้าวไปสร้างประโยชน์ต่างๆ และใช้ทางมะพร้าวมาเหลาทำไม้กวาดเป็นสินค้าภูมิปัญญา
ชาวบ้านได้อีกทาง
อีกทางที่ชุมชนคนใช้จักรยานบ้านบางกระสอบรณรงค์ก็คือการปลูกอัญชันเพื่อเก็บดอกมาทำแชมพู มาทำน้ำดื่มโดยเป็น
ของขึ้นชื่อในกระเพาะหมูเลยทีเดียว อัญชันไม่มีรสไม่มีกลิ่นอยากเปรี้ยวก็ผสมมะนาว หรือเสาวรส หวานก็น้ำตาล

[veenono]

ห้องน้ำที่กั้นเพียงไหล่ยังไม่สมบูรณ์นัก มองเห็นทิวทัศน์ในสวนแบบชุ่มชื่น



ข้างบนนั้นเจ้าพิชบูตัวเขื่องชื่อเจ้าซอมบี้อาศัยอยู่ โดยชั้นล่างเป็นพื้นที่ของเจ้าลิ้นจี่ผู้น้อง

เมื่อวานพี่โปษัณต์ให้อยู่ทานมื้อเย็นด้วยกันโดยทำเมนูแกงกะทิกล้วยดิบ และไข่เจียวน้ำมันมะพร้าว
ต้องยอมรับว่าอร่อยมากๆผมนั่งดูเหมือนได้เรียนรู้วิถีท้องถิ่นจริงๆ ลุงชาลีขูดมะพร้าวพี่โปษัณต์ปอก
กล้วยดิบๆต้นที่โดนลมล้มเมื่อวันก่อน และเก็บฟักทองมาปอกเปลือกและซอยเป็นชิ้นสามเหลี่ยม
พร้อมทั้งเจียวไข่โดยน้ำมันมะพร้าวหอมกรุ่นไม่หืน ทุกขั้นตอนเป็นกิจกรรมที่ดูมีความสุขมากๆในการ
พอเพียงของชีวิต พอขูดมะพร้าวเสร็จลุงชาลีก็คั้นกะทิต่อผมก็ได้แต่เคอะเขินเดินไปมาเก็บภาพบ้าง
แต่แย่มากๆที่ข้อมูลภาพจากกล้องเล็กผมโดนฝนหายหมดเลย มื้อนี้ผมเลยได้ฝากท้องที่บ้านกลางสวน
ของพี่โปษัณต์โดยไม่ได้ช่วยอะไร ขอล้างจานก็ไม่ยอม ปิดท้ายด้วยน้ำอัญชันสีม่วงผสมเสาวรสเปรี้ยว
อมหวานเย็นชื่นใจจริงๆ

[veenono]

พื้นที่ของป่าเกด



วันที่ไปตัวผมเองก็ไปในนามตัวแทนน้าเป็ดThaincc. และพี่กวินจาก TCC.ส่วนตัวก็ได้เก็บเกี่ยว
ข้อมูลชุมชนคนใช้จักรยานบ้านบางกระสอบมากๆเลย ถ้าโครงการนี้สำเร็จก็สามารถจะเป็นโครงการ
ตัวอย่างที่มีรูปแบบชัดเจนสามารถที่จะเป็นต้นแบบชุมชนจักรยานได้เลยครับ ผมจะติดตามนำข้อมูล
ความคืบหน้าโครงการนี้มานำเสนอเรื่อยๆนะครับ ส่วนมากวันที่ไปข้อมูลจากกล้องใหญ่จะเป็นคลิ๊บ
ซะส่วนมากนะครับ เดี๋ยวจะตัดต่อมาแบ่งกันชมครับผม