นำร่างแนวคิดประเด็นต่างๆเพื่อการวิเคราะห์ในกระบวนการกำกับทิศทางเพื่อสร้างนโยบายสาธารณะด้านการใช้จักรยานและการเดิน เขียนโดย ทพ. อนุศักดิ์ คงมาลัย มาให้อ่านกันก่อนวันงาน เพื่อความเข้าในเรื่องของที่มาที่ไปว่าทำไมเราถึงต้องการขับเคลื่อนเรื่องนโยบายสาธารณะครับ
(ร่าง) แนวคิดประเด็นต่างๆเพื่อการวิเคราะห์ในกระบวนการกำกับทิศทางเพื่อสร้างนโยบายสาธารณะด้านการใช้จักรยานและการเดิน
โดย ทพ. อนุศักดิ์ คงมาลัย ประธานคณะกรรมการกำกับทิศเพื่อการผลักดันการใช้จักรยานและการเดินไปสู่นโยบายสาธารณะ กรรมการอาวุโส ชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย อดีตสมาชิกวุฒิสภาสรรหา 2551-2554
ร้านขายจักรยานในทุกจังหวัดยังขายอยู่ประจำ เป็นจักรยานสำเร็จรูป รวมทั้งที่มีขายในซูเปอ์สโตร์ แต่ไม่มีบริการปะยาง (งานบริการปะยางไปอยู่ในร้านปะยางจักรยานยนต์) ไม่รวมถึงร้านจักรยานสมัยใหม่ที่เปิดในหัวเมืองขนาดใหญ่ [
เข้าใจว่าข้อนี้ พี่หมออยากแสดงให้เห็นว่า ที่ผ่านมาเรามีวิธีการคิดที่ยังไม่เป็นระบบ ไม่ครบถ้วนในทุกด้าน เหมือนมีร้านจักรยาน แต่ไม่มีบริการ ซึ่งก็ไม่ต่างจาก ทำแต่ทางจักรยาน แต่ไม่มีจุดเชื่อมต่อ ไม่มี่สาธารณูปโภคใดๆ ซึ่งเป็นวิธีการคิดที่ในปัจจุบันถือว่า ไม่ยั่งยืนครับ - เสือโก๋หน้าวัง]
ยังคงมีประชาชนกลุ่มต่างๆที่ใช้จักรยานประจำในท้องถนนของทุกจังหวัดอยู่บ้าง ได้แก่กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มข้าราชการเกษียณ แต่จำนวนน้อยลงเรื่อยๆ ส่วนกลุ่มนักเรียนนักศึกษามีจำนวนน้อยมากเมื่อเทียบกับจักรยานยนต์(หรือรถยนต์ในมหาวิทยาลัย)
กลุ่มจักรยาน MTB เพื่อสุขภาพมีจำนวนเพิ่มขึ้นทั่วประเทศอย่างเป็นรูปธรรม ทุกจังหวัดมีการใช้จักรยานเป็นสัญญลักษณ์การรณรงค์หลายๆเรื่อง ได้แก่การรณรงค์กิจกรรมเพื่อสุขภาพ กิจกรรมสิ่งแวดล้อม กิจกรรมการศึกษา แต่ก็เพียงเป็นการรณรงค์เชิงสัญญลักษณ์เท่านั้น
ยังมีการส่งเสริมการใช้จักรยานในโรงเรียนในชนบท จากการที่องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนมีการบริจาคจักรยานให้แก่โรงเรียนในท้องถิ่นห่างไกลอยู่อย่างต่อเนื่องตลอดมา เป็นที่รับรู้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งระดับจังหวัดและระดับตำบลพอสมควร
บริษัทและโรงงานผลิตจักรยานในประเทศไทยยังคงมีการผลิต การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์จักรยานออกมาต่อเนื่องสม่ำเสมอในปริมาณและคุณภาพที่ก้าวหน้าขึ้นกว่าเดิม บางแห่งเป็นฐานการผลิตเพื่อการส่งออกไปยังต่างประเทศในปริมาณที่มีนัยสำคัญ
ในต่างประเทศ เมืองที่เคยได้ชื่อว่าใช้จักรยานมากทีสุดในโลกเช่นในประเทศจีน มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้จักรยานไปอย่างมาก จำนวนจักรยานในท้องถนนลดลงอย่างเห็นได้ชัดโดยเฉพาะในเยาวชนคนรุ่นใหม่
ในประเทศไทยชุมชนที่เคยใช้จักรยานอย่างหนาแน่นเป็นต้นแบบเดิม เช่นมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตไปอย่างมากโดยหันไปใช้จักรยานยนต์และรถยนต์กันมากขึ้นทำให้บรรยากาศส่งเสริมการใช้จักรยานเปลี่ยนแปลง ในชุมชนใหม่เช่นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์รังสิตก็มีกรณีข้อขัดแย้งอย่างรุนแรงจากการที่มหาวิทยาลัยมีนยบายส่งเสริมแต่นักศึกษาบางกลุ่มไม่พอใจ
ชุมชนท้องถิ่นทุกระดับเปลี่ยนแปลงการเดินทางไปใช้จักรยานยนต์มากขึ้นจนกลายเป็นชีวิตประจำวัน และเป็นแรงคุกคามดดยตรงต่อการใช้จักรยานร่วมทางเช่นเดียวกับรถยนต์
ปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนท้องถิ่นทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ต้นไม้ใหญ่ลดจำนวนลงอย่างรวดเร็ว ถนนแผ่รังสีความร้อนทำให้ไม่เอื้อต่อการขี่จักรยานโดยตรง ถนนบางสายมีค่าคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มสูงขึ้นแม้แต่ในหัวเมืองต่างจังหวัดจนเป็นที่น่าวิตกกังวล ชุมชนและผู้บริหารท้องถิ่นบางแห่งเริ่มให้ความสำคัญแต่ยังไม่ถูกจัดเป็นวาระสำคัญของภารกิจที่ต้องเร่งลงมือคิดและทำ
การรณรงค์เพื่อการใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน เริ่มขึ้นมาไม่น้อยกว่า 10 ปี พร้อมไปกับการพัฒนาเทคโนโลยีวิศวกรรมการผลิตจักรยานเพื่อการแข่งขัน จึงมีการนำจักรยาน MTB มาใช้เพื่อการส่งเสริมสุขภาพ โดนเฉพาะในกลุ่มผู้ใหญ่ที่มีฐานะดี เนื่องจากจักรยานประเภทนี้ต้องนำเข้าละมีราคาแพงมาก รวมถึงอุปกรณ์ป้องกันอันตรายที่มีราคาระดับที่ประชาชนธรรมดาเข้าไม่ถึงด้วย
กิจกรรมการรณรงค์เพื่อการขี่จักรยาน ซึ่งดูเหมือนมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่องจึงมีภาพลักษณ์ไปทางด้านกิจกรรมเพื่อสุขภาพ เพื่อการท่องเที่ยว และอยู่จำกัดเฉพาะกลุ่มมากว่าจะแพร่หลายกระจายออกสู่ชุมชนซึ่งกำลังมีลักษณะถดถอยมากกว่า ซึ่งทำให้เห็นความขัดแย้งกับวิถีชีวิตจริงของประชาชนส่วนใหญ่ และยังมาส่งผลดีต่อประเด็นการประหยัดพลังงานและสิ่งแวดล้อมเท่าใดนัก
เคยมีการศึกษาวิจัยและประมวลองค์ความรู้ทั้งระดับท้องถิ่น ระดับประเทศและระดับสากลไว้พอสมควร และขณะนี้กำลังมีความพยายามดำเนินการเพื่อหาข้อสรุปใหม่ๆในสังคมยุคปัจจุบัน แต่องค์ความรู้เหล่านี้ยังมิได้รับการจัดระบบเพื่อนำเสนอต่อสาธารณะ โดยเฉพาะกลุ่มชุมชน กลุ่มผู้ใช้จักรยาน ผู้บริหารทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับราชการ และระดับการเมืองได้รับทราบและนำไปคิดวิเคราะห์เพื่อจัดทำเป็นแผนงานสำคัญขงท้องถิ่นแต่อย่างใด
กทม.มีหน่วยงานที่ให้ความสนใจต่อการผลักดันนโยบายนี้และกำลังแสวงหาหนทางดำเนินการที่เป็นรูปธรรมและมีความเชื่อมโยงต่อเนื่องกับวิถีชีวิตประจำวันของประชาชนในชุมชนให้มากยิ่งขึ้น
องค์กร สสส. สำนักงานคณะกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ ให้ความสำคัญกับการผลักดันนโยบายการสนับสนุนการเดินและการใช้จักรยานไปสู่นโยบายสาธารณะในระดับชาติ
ปัจจุบัน มีกลุ่มบุคคลจำนวนหนึ่งทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคที่กำลังดำเนินการจัดตั้งสมาพันธ์ผู้ใช้จักรยาน ประเทศไทยขึ้น เพื่อการผลักดันสู่วาระแห่งชาติที่สำคัญดดยเน้นเป้าหมายเพื่อสุขภาพ เพื่อการลดอุบัติเหตุในการเดินทาง เพื่อการประหยัดพลังงาน และเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม
การดำเนินการในระยะสั้นที่เป็นรูปธรรมคือการ แสวงหาชุมชนต้นแบบที่จะนำกระบวนการผลักดันการใช้จักรยานในชีวิตประจำวันให้มีจำนวนผู้ใช้จักรยานเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญต่อทุกเป้าหมาย ภายใต้การนำ การผลักดัน การขับเคลื่อนที่เอาจริงเอาจังของผู้บริหารท้องถิ่นหรือผู้นำชุมชน และการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากภาคี
การขับเคลื่อนกิจกรรมทุกรูปแบบที่จะนำไปสู่การรองรับนโยบายดังกล่าว จะถือเป็นภาพต่อที่สำคัญที่จะเติมเต็มช่องว่างของจุดอ่อนด้านทัศนคติ แรงคุกคามด้านโครงสร้างและยวดยานพาหนะ และเสริมจุดแข็งซึ่งมุ่งมั่นสู่เป้าหมาย และโอกาสที่มีอยู่จากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน
เสียดายครับพี่วี ... โครงการดี ๆ อย่างนี้น่าร่วมขบวนแจมอย่างมาก 
เลยพลาดครับพี่ครับผม 
