ถีบเสือพับฉายเดี่ยวเที่ยวตลาดน้ำวัดหัวกระบือ-บ้านคุณกะลา

[oiltrips]

เดินเที่ยวชมของดีในบริเวณวัดหัวกระบือ

[oiltrips]

วัดหัวกระบือ : มีตำนานควาย

...วัดศรีษะกระบือ หรือ ชาวบ้านเรียก "วัดหัวกระบือ" อยู่ในแขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

..โคลงนิราศนรินทร์ และกลอนนิราสสามเณรกลั่น เขียนไว้เกี่ยวกับวัดนี้ มีความหมายสอดคล้องกันว่าเกี่ยวข้องกับรามเกียรติ์ ตอนปราบทรพี โดยพาลีตัดหัวทรพี ขว้างไปตกที่ย่านนี้

แต่ตำนานการสร้างวัดของกรมศาสนาบันทึกเรื่องเล่าของชาวบ้านว่าเกี่ยวข้องกับเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนพระพันวษาโปรดการประพาสล่าควายป่า ขุนไกรบิดาของขุนแผนได้ฆ่าตัดหัวกระบือเป็นจำนวนมาก จึงโปรดให้สร้างวัดขึ้นให้ชื่อว่า วัดหัวกระบือ

ที่วัดหัวกระบือ มีสมุดข่อยโบราณจารึกบอกพุทธศักราช ๒๒๘๖ ตรงกับรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ก่อนกรุงศรีอยุธยาแตกถึง ๒๔ ปี

...ลักษณะของสมุดข่อยมีการระบายสีบางๆด้วยสีน้ำตามเทคนิคของสมัยอยุธยาทำให้ดูสีสดใสมีการใช้สีสดๆ มากกว่าสีในภาพผนัง สีที่สะดุดตา คือสีเหลือง ซึ่งมีหลายโทนสี รูปเทวดามีดอกไม้อันมีกิ่งก้านจากมือดูลอยเด่น สีสันสวยงาม สดใส จัดว่าภาพเขียนจากสมุดข่อยวัดศีรษะกระบือ ทรงคุณค่าทางศิลปะยิ่งนัก

เมื่อ 23 สิงหาคม 2545 ตอนที่ 6051

ที่มาจาก http://www.krungsri.com/KrungsriDocumen ... -aug45.htm

[oiltrips]

ซากสถูปเก่าที่อยู่ข้างโบสถ์เก่า เป็นต้นแบบสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย

[oiltrips]

เข้าไปกราบไหว้หลวงพ่อโต พระพุทธรูปเก่าแก่ที่สุด สร้างมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ไม่ระบุพ.ศ.สร้างไว้เลยค่ะ

[oiltrips]

เดินเที่ยวจนเหนื่อย ร้อนก็ร้อน นั่งพักอยู่สักหน่อยค่ะ

[oiltrips]

การเดินทางไปด้วยรถเมล์สาย ๑๔๗ ๑๗ และสองแถวจากปากซอยห้างโลตัส หรือบิ๊กซี พระราม ๒ สามารถเข้าไปถึงวัดหัวกระบือได้ค่ะ

ถ้าปั่นจักรยานสะดวกก็เล่นอ้อมไกลหน่อยเข้าซอยหลายซอยทะลุออกไปถึงสี่แยกคุณกะลา และออกไปทางถนนชายทะเลบางขุนเทียนได้ทั้งสี่ด้านค่ะ

[oiltrips]

มีศาลาจีนอยู่ในสนามวัดหัวกระบือ

[oiltrips]

มีพิพิธภัณฑ์รถโบราณ ฉันตามไปดูพบว่าเป็นรถรุ่นเก่าๆ มีอายุแปดสิบกว่า ที่มาจากต่างประเทศทั้งหมด สภาพใช้งานไม่ได้แล้ว นำมาเป็นสุสานจอดรถไว้ที่นี่

[oiltrips]

สมุดข่อยวัดศรีษะกระบือ

...สมุดข่อยที่วัดศรีษะกระบือ มีจารึกบอกศักราชว่าจารขึ้นในปี พ.ศ.๒๒๘๖ ก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งสุดท้ายประมาณ ๒๔ ปี ทั้งเส้นสายและการวางองค์ประกอบภาพทำให้สันนิษฐานได้ว่าเขียนขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลาย เกี่ยวกับสมุดข่อยนี้

น. ณ ปากน้ำ ผู้เชี่ยวชาญศิลปะในประเทศไทยเคยเห็นบทความเชิงคำนำเสนอไว้ในหนังสือ “จิตรกรรมสมัยอยุธยาในสมุดข่อย” เอาไว้แล้วอย่างละเอียด ดังจะขอนำมาบันทึกไว้ให้แพร่หลายอีกดังต่อไปนี้ภาพเขียนจากสมุดข่อยที่วัดศรีษะกระบือนั้น ก็มีลักษณะเช่นเดียวกับภาพเขียนบนสมุดข่อยทั้งหลายที่เขียนในหนังสือพระธรรมกับมรภาพระบายสีปิดทองเป็นตัวประกอบ อันเริ่มมีสมัยอยุธยาเป็นต้นมาหรือบางทีอาจจะเก่าแก่ขึ้นไปกว่านั้นก็ได้เรายังไม่อาจจะชี้ลงไปให้เด็ดขาดว่าการทำสมุดกระดาษข่อยของเรามีมาแต่สมัยไหนรู้แต่ว่าถ้าเป็นการเทศนาโดยปกติท่านจะเทศน์จากใบลานที่จารด้วยเหล็กแหลมแล้วทาด้วยเขม่าหรือไม่ก็ลงรักสมุดข่อยของคนไทยนอกจากจะเป็นพระธรรมคัมภีร์ ยังใช้ทำเป็นตำรับตำราต่าง ๆ เช่น วิชาโหรศาสตร์ ตำรายา ใช้จดคาถาอาคมและอุปเทห์ต่าง ๆ รวมทั้งเป็นคัมภีร์ที่ต้องเขียนภาพประกอบ เช่นพระมาลัยและไตรภูมิตำราไตรภูมิกับพระมาลัยดูจะขึ้นชื่อลือชาที่สุด อย่างไตรภูมิพระร่วงนั้น ต้องใช้นายช่างจิตรกรทำการคัดลอกสืบทอดกันมา ตำราจึงไม่สูญหาย ไตรภูมิฉบับสุดท้ายที่มีชื่อเสียงมากคือ สมุดภาพไตรภูมิพระร่วงฉบับกรุงธนบุรี ที่พระมหาช่วย วัดกลางวรวิหารจังหวัดสมุทรปราการ เป็นผู้จารซึ่งเรียกว่าฉบับหอสมุดแห่งชาติ กับไตรภูมิพระร่วงฉบับพิพิธภัณฑ์เบอร์ลินประเทศเยอรมัน ซึ่งน่าจะมีอายุรุ่นราวคราวเดียวกัน หรืออาจจะเป็นฉบับอยุธยาก็ได้ ด้วยในภาพมารพจญยังมีภาพทหารฝรั่งกำลังรากปืนใหญ่เข้ามาสัปะยุทธ์กับพระบรมศาสดา นายช่างจิตรกรเห็นว่าทหารฝรั่งเป็นพวกคริสต์ศาสนิกชน อันเป็นปรปักษ์กับศาสนาพุทธของตน
จึงจัดประเภทให้เป็นมารไปเสียเลย

ในนั้นยังมีรูปจีนแบบสุกรด้วย นั่นก็เพราะคนจีนนับถือผี มีการฆ่าสุกรเซ่นไหว้ภูตผี ก็เลยจัดให้เป็นมารไปด้วย ด้วยอยู่ในฝ่ายมิจฉาทิฐิถ้าเทียบภาพเขียนในสมัยอยุธยา อันปรากฏที่พนังพระอุโบสถจำนวนมาก กับภาพเขียนในสมัยอยุธยาในพระบฏ หรือเขียนบนแผ่นสมุดข่อย เรามีสมุดข่อยที่ขึ้นชื่อลือชาฉบับกรุงธนบุรี เช่น ไตรภูมิพระร่วงหรือไตรภูมิพระร่วงฉบับหอสมุดแห่งชาติดังกล่าวเพียงฉบับเดียวที่พอจะอ้างอิงได้

ส่วนฉบับอื่นที่แม้จะเชื่อว่าเขียนในสมัยอยุธยาก็หามีศักราชอ้างอิงไว้ไม่นอกจากสมุดข่อยจากวัดศรีษะกระบือเท่านั้นในสมุดข่อยวัดศรีษะกระบือ มีจารึกศักราชบ่งว่า พ.ศ.๒๒๘๖ อันตรงกับรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ก่อนกรุงศรีอยุธยาแตกถึง ๒๔ ปีนับว่าเป็นจิตรกรรมบนสมุดข่อยสมัยอยุธยาที่บอกอายุไว้อย่างชัดแจ้ง

ลักษณะสมุดข่อยวัดศรีษะกระบือโดยทั่วไปแล้วขนาดกับกระดาษข่อยก็เป็นลักษณะเดียวกับสมุดข่อยสมัยรัตนโกสินทร์ กระดาษข่อยสีขาวนั้นก็มิได้มัวหรือออกสีเหลืองมากแต่อย่างใด เมื่อระบายด้วยสีบาง ๆ แบบสีน้ำตามเทคนิคการระบายสีของสมัยอยุธยาแล้ว ก็ทำให้ดูสีสดใสมาก ปกหลังและปกหน้าของสมุดลงรักดำเขียนลายประจำยามชนิดลายก้ามปู ตรงกลางเป็นรูปกลมสลับกับรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนอย่างใหญ่ ตัวกนกสะบัดปลายเป็นกนกเปลวมีกรอบเป็นเส้นตรง ๔ ด้าน

เมื่อเทียบกับภาพเขียนสมัยอยุธยาที่วัดช่องนนทรี กรุงเทพฯ หรือผนังที่อุโบสถวัดเกาะ จังหวัดเพชรบุรีแล้ว จิตรกรรมจากทั้ง ๒ แห่งนี้มีลักษณะคล้ายกันมาก คือทารองพื้นสีขาว ศิลปินผู้เขียนจะเขียนเส้นอย่างอิสระ(free hand) และใส่สีขาวเมื่อต้องการให้เป็นสีอ่อนมากหรือกลาง ๆ อันเป็นวิธีการของสีฝุ่นในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์แต่ภาพเขียนในสมุดข่อยที่วัดศรีษะกระบือ มีลักษณะพิเศษผิดกับภาพเขียนบนฝาผนัง ๒ แห่งดังกล่าวข้างต้น กล่าวคือใช้สีสดใสกับมีสีสด ๆ ใช้เพิ่มมากกว่าสีในภาพผนัง สีที่สะดุดตาก็คือสีเหลืองเช่น สีพื้นและสีนกเป็นสีเหลืองแบบ (lemon yewllo) การระบายสีพื้นก็อ่อน เช่น รูปนกบนโขดหิน ๒ ตัว กำลังเดินเหยาะย่างไปมา เขาระบายสีพื้นด้วยสีแดงอ่อนแต่บางตอนก็เป็นสีส้ม พอผ่านโขดหินก็เอาสีน้ำตาลเหลืองระบายลงบนโขดหินมีสีน้ำเงินจาง ๆ ผสมกับน้ำตาลอ่อน และยังมีสีแดงอ่อนส่วนตัวนกกับกวางที่ระบายสีสดใสเขาตัดเส้นด้วยสีดำ ดูเด่นออกมาอย่างไม่รู้สึก ดอกไม้ที่ต้นสีขาวแก่ตัดเส้นด้วยสีแดง ดูรวม ๆ แล้วสีงามซึ้งและผสานกลมกลืนกันมาก เป็นเทคนิคการเขียนสีน้ำที่สะอาดตามาก และดูทันสมัย

แม้ปัจจุบันก็ไม่มีใครทำเทคนิคได้ถึงส่วนรูปเทวดาผู้ทรงมเหสักข์นั้นเล่า ดอกไม้อันมีกิ่งก้านจากมือประนมดูลอยกระจะเด่นเต็มไปทั้งเนื้อที่ มีดอกตูมกับใบแซมบนพื้นสีแดงแสดอันฉ่ำ สดใสยิ่งนัก ภาพเขียนจากสมุดข่อยศรีษะกระบือนั้น จักว่าทรงคุณค่าอันยิ่งใหญ่ทางศิลปะยิ่งนัก

ที่มาจาก http://www.wuthuakrabeu.com/history_wat05.htm

[oiltrips]

ข้างในโบสถ์เก่าจะมีแสดงนิทรรศการบอกเล่าด้วยภาพถ่ายเรื่องประวัติวัดหัวกระบือ

[oiltrips]

มองดูภาพถ่ายย้อนอดีตเมื่อ ๓๖ ปี ที่แล้วจะบอกให้ดูว่า มีอะไรบ้างค่ะ

[oiltrips]

ฉันค้นหาโรงลิเกในภาพนี้แล้ว ตามหาในพื้นที่ปัจจุบันก้อไม่พบแล้ว สงสัยรื้อถอนไปนานแล้วมั้งคะ....

[oiltrips]

เอ้ย...เห็นเครื่องบินเจ๊ตของสายการบิน สปป.ลาว มาอยู่ได้ยังไงหว่า? ของเล่นขนาดใหญ่จริง ที่ไม่ใช้งานแล้ว นำมาถวายให้วัดเป็นที่เก็บพิพิธภัณฑ์ของเก่าค่ะ

เคยได้ยินว่าท่านเจ้าอาวาสวัดหัวกระบือ ชอบสะสมของเก่าไว้เยอะ ฉันไปเห็นของแล้วนึกบางเอ้อได้แค่นี้ค่ะ

[oiltrips]

มาดูสุสานหัวกระบือนับพันกว่าตัวที่ส่งโรงฆ่าสัตว์ตัวกระบือทุกตัวถูกเชือดตายแล้ว นำมาเก็บไว้เป็นสุสาน และที่มาของเรียกชื่อวัดว่า "วัดศรีษะกระบือ" หรือ "วัดหัวกระบือ"

ทางวัดหัวกระบือ ได้จัดมีโครงการทำบุญไถ่ชีวิตควาย กระบือ วัว และสัตว์เลี้ยงทุกตัว ให้ผู้มาทำบุญตรงนี้ค่ะ

[oiltrips]

แถวนี้มีห้องสุขาให้ทั่วบริเวณนี้ได้สะดวกค่ะ