โครโมลี่คืออะไรคับ

[Dhanit]

เหล็กรึเปล่า เห็นมีสนิม หรือเหล็กผสมไร ดีมั้ยครับ

[ก้อย]

เหล็กผสมแน่นอนครับ แกร่งประมาณเหล็กกล้า เค้าว่ากันว่าเหมือนเหล็กทำปืนนะแหละครับ แต่ปืนก็มีสนิมครับแต่มันกินไม่เข้าเนื้อลึกนักเหมือนเหล็กทั่วไป ขัดๆก็ออก

[สมชาย สกุล]

โครโมลี่ (Chromoly)

โครโมลี่ (Chromoly) เป็นโลหะผสมระหว่างเหล็กกับโมลิบดีนั่ม (Molybdenum) มีน้ำหนักเบากว่าเหล็ก ท่อโครโมลี่ดี ๆ บางยีห้อมีน้ำหนักไม่ต่างจากไททาเนี่ยมเท่าไหร่นัก จุดเด็นของโครโมลี่ก็ให้ตัวดี ขี่สนุก แต่ข้อเสียคือ ดูแลรักษาค่อนข้างยากพอสมควร เป็นสนิมง่ายเหมือนเหล็กทั่ว ๆ ไป ถึงอย่างไรก็ยังเป็นที่นิยมของบรรดานักจักรยานที่แท้จริง หรือนักแข่งมากพอสมควร ท่อโครโมลี่ที่มีชื่อเสียงได้แก่ Ritchey / Reynolds และ Columbus เฟรมโครโมลี่ ราคาไม่แพงนัก ที่นิยมใช้กัน เห็นจะเป็นรถของ KHS โดยใช้ท่อของ True Temper

[สมชาย สกุล]

ไทยทาเนียม (Titanium)
เมื่อพูดถึง ไททาเนียม นักนักจักรยานน้อยคนนักที่ไม่รู้จักคำนี้ เพราะเฟรมจักรยานที่ผลิตขึ้นมาจากวัสดุประเภทนี้ย่อมเป็นที่ปรารถนาของบรรดา นักนักจักรยานทุกคน จะเป็นเพราะเหตุใดที่หลาย ๆ คนเพ่งสายตาและความรู้สึกมาที่ ไททาเนียม หากจะมองด้วยสายตามันก็ไม่ได้วิเศษไปกว่าเฟรมที่ใช้วัสดุอื่น ๆ ผลิตขึ้นมามากมายนัก

ไททาเนียม Titanium) เป็นธาตุในโลหะที่ถูกค้นพบในปี ค.ศ.1797 โดย William Gregor เป็นโลหะที่มีแสงเป็นประกายขาวคล้ายเงิน มีความทนทานต่อการสุกร่อนเป็นเยี่ยม ดัดโค้งงอได้ตามต้องการ เมื่อทไให้ร้อน มีน้ำหนัดเบา เมื่อทำให้เป็นวัตถุผสม มีความแข็งแรง ทนต่อการบิดดึงได้ดีมาก แต่ขึ้นรูปหรือเชื่อมต่อให้สวยงามได้ยาก ต้องใช้ผู้ชำนาญและอุปกรณ์ในการเชื่อมต่อชนิดพิเศษ ส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้ในการทำชิ้นส่วนของเครื่องบิน ยานอวกาศ เรือดำน้ำ ดาวเทียม รวมถึงรากฟันเทียม และบางส่วนของขีปนาวุธ นอกจากค้นพบได้ในโลกเราแล้ว ยังพบว่ามีอยู่ในดวงอาทิตย์ และดวงดาวต่าง ๆ อีกด้วย

ไททาเนียม เป็นวัตถุต้องห้าม ที่ต้องมีใบอนุญาตในการซื้อขาย มีราคาแพง ไม่มีขายตามร้านค้าวัสดุทั่วไป เหมือนกับเหล็กหรืออลูมิเนียม

เฟรมจักรยานไททาเนียม

เฟรมไททาเนียมนั้นมีอยู่สองเกรดด้วยกัน คือ ท่อที่ผลิตในอเมริกา กับท่อที่ผลิตในประเทศจีนและรัสเซีย ข้อแตกต่างกันที่ต้นทุนการผลิตและคุณภาพ ราจึงแตกต่างกันมาก โดยปกติไททาเนียมจะมีส่วนผสมของโลหะสองชนิตามอัตราส่วนดังนี้ คือ
3AL/2.5V = (Aluminium = 3 % / Vanadium = 2.5 % ) ส่วนที่เหลือเป็น Titanium
4AL/6V = (Aluminium = 4 % / Vanadium = 4 % ) ส่วนที่เหลือเป็น Titaniuam
ท่อไททาเนียมที่ทำจากรัสเซีย มีทั้งสองชนิดเหมือนกัน แต่เมื่อทดสอบคุณภาพแล้วพบว่าท่อของรัสเซียมีคุณภาพด้วยกว่าที่ทำในอเาริกาถึง 40 % ในด้านความทนทานต่อแรงบิดดึง ส่วนท่อไททาเนียมที่ผลิตในประเทศจีนนั้น ใช้สวนผสม 3AL/2.5V ถึงแม้จะมีส่วนผสมทางเคมีอยู่ในระดับเดียวกัน กับมาตรฐานทั่วไป แต่พบว่าของจีนยังมีส่วนผสมอื่น ๆ ปนอยู่ ทำให้ความแข็งแรงด้อยไปกว่าที่ผลิตในรัสเซียเสียอีก จึงลงความเห็นว่า ท่อไททาเนียมทั้งที่ผลิตในรัสเซียและผลิตในประเทศจีน ยังมีคุณภาพและน้ำหนักไม่ดีเท่ากับที่ผลิตในอเมริกา

ผู้ผลิตเฟรมจักรยานหลายรายที่ใช้ท่อไททาเนียม ที่ทำในประเทศรัสเซียและจีน ต้องใช้กลยุทธ์ในการขายสินค้าของตนโดย "รับประกันคุณภาพตลอดอายุการใช้งาน" แต่ถ้าผู้ซื้อมีปัญหาได้รับการเปลี่ยนเฟรมไปแล้ว ปัญเดิมก็จะตามาอีก

ในสหรัฐอเมริกา Sandvik คือผู้ผลิตท่อไททาเนียม ที่มีชื่อเสียงที่สุดรายหนึ่ง และเป็นที่นิยมสำหรับการนำมาทำเฟรมจักรยาน จึงมีการประมูลสิทธิ์ในการซื้อท่อ เพื่อไปใช้ในการทำจักรยานของตนแต่เพียงผู้เดียว อย่างไรก็ตาม Sandvik ไม่ใช่ผู้ผลิตท่อไททาเนียมรายเดียวในอเมริกา เช่น เฟรมชั้นยอดของ Merlin กลับไปใช้ท่อไททาเนียมของ Haynes ที่ผลิตในเมือง Arcadia รัฐ Louisiana ซึ่งเป็นแหล่งผลิตท่อไททาเนียมระดับท๊อป ราคาแพง คุณภาพเยี่ยมอีกยีห้อหนึ่ง

บทความจาก : Internet.Mountain bike magazine

[สมชาย สกุล]

เหล็ก Steel


เหล็ก (Steel) เหล็กเป็นวัสดุดั้งเดิมในการใช้ทำตัวถังจักรยาน ให้ความรู้สึกที่ดีในการขับขี่ ควบคุมง่าย ขี่สนุก ให้ตัวดี ไม่แข็งกระด้าง แข็งแรง ทนทาน รับน้ำหนักได้ดี แต่ข้อเสียคือ มีน้ำหนักมาก ลำบากในการดูแลรักษา เพราะเป็นสนิมง่าย แต่ก็ยังมีผู้ผลิตที่ใช้เหล็กคุณภาพดี ทำรถจักรยานออกมาวางจำหน่ายไปไม่น้อยดีเดียว เช่น Breezer และ Voodoo และมีนักแข่ง และผู้ที่นิยมจักรยานไม่น้อยทีเดียวที่นิยมชมชอบ กับตัวถังจักรยานที่ผลิตจากเหล็ก แต่ด้วยคุณสมบัติของเหล็กตามที่ได้กล่าวไว้ว่า มีน้ำหนักมาก จึงไม่ค่อยมีนักแข่งนิยมใช้กันมากนัก เพราะยังมีวัสดุประเภทอื่นที่มีคุณภาพใกล้เคียง หรือดีกว่า ใช้ในการทำตังถังจักรยาน ประกอบกับข้อได้เปรีบยที่มีน้ำหนักน้อยกว่าตัวถังที่ทำด้วยเหล็ก ด้วยเหตุผลนี้ เหล็กจึงไม่ค่อยจะเป็นที่นิยมนำมาใช้เป็นวัสดุสำหรับผลิตจักรยานในเชิงการกีฬา เหล็กจึงเป็นที่นิยมในการผลิตตัวถังจักรยานในเชิงพาณิชย์โดยทั่วไปเสียมากกว่า ด้วยคุณสมบัติที่แข็งแกร่งของมัน เหล็กจึงยังสามารถครองตลาดจักรยาน ได้มาตั้งแแต่อตีดกาลจนถึงปัจจุบัน

[สมชาย สกุล]

อลูมิเนียม (Aluminium)


อลูมิเนียม (Aluminium) เป็นเฟรมยอดนิยมของบรรดานักจักรยานทั้งหลายแหล่ เพราะมีน้ำหนัดเบา ดูแลรักษาง่าย ไม่เป็นสนิม (แต่เกิดการผุกร่อนได้ อันเกิดจากอลูมิเนียมอ๊อกไซด์) มีให้เลือกหลายเกรด เช่น 6061 / 7005 / หรือ Elan3. / Elite สูตรผสมของท่อ Easton รถเฟรมอลูมิเนียมขี่ไม่ค่อยนิ่มนวลเหมือนเฟรมชนิดอื่น ค่อนข้างแข็งกระด้างเมื่อขับขี่ในทางวิบาก แต่กลับตรงกันข้ามขี่ได้ดีในทางเรียบและทางสูงชัน ราคาไม่แพง มีให้เลือกมากมายในท้องตลาด รูปร่างและสีสรรคสวยงามสดุดตาผู้พบเห็น

*** ข้อควรพึงระวังในการดูแลรักษา สำหรับผู้ใช้เฟรมที่ผลิตด้วยอลูมิเนียม เนื่องจากอลูมิเนียมสามารถเกิดการผุกร่อนได้ด้วยหลาย ๆ สาเหตุ แต่สาเหตุที่สำคัญที่สุดมักจะพบบ่อย ๆ คือไอน้ำจากน้ำเค็ม สำหรับผู้ที่อยู่ติดทะเล ควรหมั่นรักษาเช็ดทำความสะอาดด้วยทุกครั้งหลังจากการใช้งาน และที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้คือ เหงื่อจากตัวเราในระหว่างการขับขี่ หยดเหงื่อที่ไปโดยเฟรมอลูมิเนียมนั้น หากเราละเลยก็อาจจะทำให้เฟรมของเราเกิดการผุกร่อนได้เช่นกัน...

[สมชาย สกุล]

คาร์บอนไฟเบอร์ (Carbon Fiber)


คาร์บอนไพเบอร์ (Carbon Fiber) เป็นอีกเทคโนโลยี่หนึ่ง ที่คิดค้นมาเพื่อทำเฟรมจักรยาน และประสบความสำเร็จมานานแล้ว และเป็นที่นิยมชื่นชอบของบรรดานักจักรยานโดยทั่วไปเช่นกัน เพราะมีข้อดีของวัสดุชนิดนี้คือ มันสามารถทำให้แข็งกระด้างมากหรือน้อย ทำให้เบามาก หรือนำไปเสริมในบางจุดที่ต้องรับแรงกระแทกมาก ๆ ได้ นอกจากนั้น ยังทนต่อการกัดกร่อนสูง ส่วนข้อเสียก็คือ มีราคารแพง เชื่อมต่อยาก ดังนั้น ตามข้อต่อที่รับแรงกระแทกสูง ๆ จะเกิดปัญหาได้ง่าย เขาจึงเลือกที่จะนำคาร์บอนไฟเบอร์ไปทำตัวถังประเภท โมโนค็อด (monocogne) หรือเฟรมชิ้นเดียวแทน ดังที่เห็นกันมากในรถฟูลซัสเพนชั่นโดยทั่ว ๆ ไป

[LUFT_KUNG]

ความรู้เพียบเลย ขอบคุณ ท่าน สมชายครับ

[sas22th]

-_____- แจ่มมากมายครับท่าน

[เต]

เยี่ยมเลย

[Dhanit]

สุดๆครับ แจ๋วไปเลย

[coolpopstick]

จะมาบอกว่าเมกาก็ซื้อไทเทเนี่ยมจากจีนและรัซเซีย ความแข็งแรงของไทเทเนี่ยมอัลลอย์มาจากกระบวนการที่เกิดหลังจากการผลิตที่เรียกว่า age hardening ถ้าอยากรู้เพิ่มเติมหาได้จากวีกี้พีเดีย ไม่ได้จากอย่างอื่น และไทเทเนี่ยมแท้ๆเกรดที่ว่านี้ 3Al2.5Vตอนก่อนจะทำเอจฮาร์ดเดนนิ่งมันจะอยู่ในรูปซ๊อฟแอนนิลมีค่ายีลสเตรงอยู่ที่ 500เมกกะปาสคาล ถ้าทำการเอจฮาร์ดเดนนิ่งแล้วจะมียีลสเตรงอยู่ที่ 830เมกะปาสคาล นั่น60%ทีเดียว ไม่ได้มากวนส้นโอ้ยนะครับแต่อยากจะบอกว่าอย่าเพิ่งไปเหมาว่าประเทศไหนๆก็ห่วยกว่าเมกา ทั้งๆที่พี่ท่านก็ซื้อจากคนทั่วไปเช่นกัน แซนวิกเองก็ยังมีโรงงานที่จีนเลยครับ

กระบวนการหลังจากขึ้นฟอร์มแล้วต่างหากครับที่เป็นตัวกำหนดมาตรฐานทีนี้โนฮาวใครนฮาวมันครับ ไม่ได้เกี่ยวกับคุณภาพท่อตอนรีดออกมาใหม่ๆ

[coolpopstick]

เรียนคุณก้อยและเพื่อนในบอร์ด

ความรู้สมัยยังอยู่กะบริษัทผลิตเครื่องยนต์เครื่องบินที่เมกากั๊บ ผ่านมาเล่าให้ฟังเฉยๆครับเพราะว่าเห็นเป็นคำถามยอดฮิทว่าโครโมลี่คืออะไร สตีลคืออะไร เหล็กกล้าคืออะไร เหล็กกล้าบ้านเราก็คือSteelนั่นแหละครับ และคนส่วนมากคิดว่าโครโมลี่เบากว่าเหล็กทั้งๆที่โครเมี่ยมมากเท่าไหร่มันยิ่งหนักอ่ะครับ แต่ที่ว่าเบาก็เพราะว่ามันมีความแข็งแกร่งมียีลสเตรงที่สูงกว่าเหล็กที่มีคารบอนต่ำๆ ทำให้มันสามารถผลิโดยที่มีผนังที่บางกว่าแต่ยังมีความแข็งแรงสูงเพียงพอต่อการใช้งาน ด้วยความที่ผนังของท่อบางกว่าก็เลยเบากว่าไปด้วยมันก็แค่นั้น คนมั๊กเข้าใจผิดๆอ่ะครับ

ประเทศไทยค่อนข้างล้าหลังเรื่องโลหะวิทยาและวัสดุศาสตร วัสดุบางตัวไม่มีคนกล้าบอกว่ามันทำมาจากอะไร คงกลัวว่าคนจะเอาไปทำปืนคุณภาพดีๆขายเป็นปืนเถื่อนกระมัง ปืนหรือFire Arm ที่มีแรงขับดินปืนสูงๆส่วนใหญ่ทำมาจากวัสดุที่เรียกว่า มาริเอเบิ้ลคาสครับไม่ใช่พวกโครโมลี่ครับ มันเกิดจากการหล่อด้วยเปอร์เซ็นต์คารบอนในเนื้อเหล็กที่สูงกว่า5% ทำให้ตอนแรกออกมาจะได้เหล็กที่อยู่ในรูปเหล็กคารไบด์ทั้งแท่งภาษาโลหะวิทยาเรียกว่าเหล็กหล่อขาว เมืองไทยเราทำกันได้ครับแต่เราเอามาทำเป็นแผ่นใช้ขัดเจียรนัยเพชรซะงั้นขายถูกๆอีกต่างหาก

เมื่อได้เหล็กหล่อขาวมาแล้วเค้าเอามาอบที่ความร้อนสูงเกิน950องศาเพื่อทำให้คาร์บอนจำนวนมากแยกตัวออกมาจากเหล็กก่อให้เกิดเกล็ดกาไฟท์รูปแผ่นกระจายอยู่ทั่วไปในเนื้อเหล็ก แต่ตัวเหล็กเองจะกลายสภาพมาเป็นเหล็กเหนียวครับ กราไฟท์ที่เกิดขึ้นจะทำให้เหล็กลื่นและทนต่อแรงเสียดสีของกระสุนที่ความเร็วสูง โครงสร้างเหล็กที่เป็นแบบเหล็กเหนียวทำให้สามารถทนต่อแรงอัดของดินปืนโดยไม่แตกร้าวแบบเหล็กหล่อ สุดท้ายหลังจากทำการผลิตเป็นลำกล้องแล้วก็เอามาอัดด้วยเครื่องอัดออโต้ฟริททาจเพื่อสร้างความทนทานต่อการใช้งานที่เรียกว่า Fatigue resistance ครับ กระบวนการดังกล่าวและส่วนผสมทางเคมีของเหล็กทำให้เหล็กมีความหนาแน่นที่ผิวสูงมากและส่วนผิวโลหะอยู่ในรูปผลึกแม๊กนิไทล์Fe3O5(สนิมดำ)ทำให้สนิมเหล็กFe2O3 (สนิมแดง)ไม่สามารถเจาะเข้าไปได้เร็วนัก อาการก็เลยเป็นแบบที่คุณก้อยบอกว่าขัดๆก็ออก แต่เมื่อชั้นแม๊กนิไทหายไปมันก็ผุเหมือนๆกันนะครับ

โครโมลี่นี่เหล็กธรรมดาครับมีส่วนผสมของโครเมี่ยม โมลิบดินั่ม ไม่ได้พิเศษอะไรหรอกครับ มีการใช้อย่างแพร่หลายในรถยนต์แต่เพียงค่เค้าไม่เรียกว่าโครโมลี่เค้ารียกเป็นมาตรฐาน ตามเกรดAISI หรือ JIS หรือ DIN ครับ

ไปแระ แว๊บ............

[giro]

เพิ่มอีกสองประเด็นให้ครับ

ถ้าไปเมืองนอกเมืองนา ไปพูดกับนักปั่นว่า "Cromyly" เค้าจะทำหน้างงๆครับ แต่ถ้าเรียกมันว่า "steel" เค้าจะเข้าใจทันทีครับ เพราะอะไร??

เพราะ เหล็ก+โมลิบดินั่ม เรียกเต็มๆว่า cromolibdinum alloy steel มันคือ steel (เหล็กกล้า)ชนิดหนึ่งที่ใช้เทคนิกการผสมโลหะ(อัลลอย)เข้ามา ดังนั้นคนจะเรียกกันว่า "steel"แทนที่เรียก"โครโมลี่"แบบบ้านเราครับ ดังนั้นอย่าตกใจเมื่อเข้าเนทแล้วเจอ steel bike ราคาแพงๆน้ำหนักเบาๆ มันไม่ใช่เหล็กครับ มันคือ โครโมลี่นั่นเอง ในอดีตก่อนที่อลูมินั่มจะเฟื่องฟู รถเสือหมอบแข่งจำนวนมากก็เป็นโครโมลี่ครับ

ส่วนเทคนิก"โมโนค็อก" หรือ monocoque นั้น ไม่จำเป็นต้องเป็น"ชิ้นเดียว"อย่างแท้จริงเสมอไป หลายตัวเลยครับที่เป็นการผสมชิ้นส่วน monocoque สองชั้นขึ้นไปเข้าหากัน เช่นหางและตะเกียบโซ่เป็นชิ้นนึง สามเหลี่ยมหน้าเป็นอีกชิ้นนึง รอยต่ออยู่ตรงกลางท่อแทนที่ข้อต่อ แบบนี้ก็นับว่าเป็น"โมโนค็อก"ได้ครับ เพราะมันไม่ได้ใช้การขึ้นรูปแบบรอยต่อหรือ "ลัก" ยึดท่อคาร์บอนเข้าหากัน เทคนิกแบบนี้ที่ลือเลื่องที่สุดก็คือ FACT Tripple Monocoque ของค่าย specialized ที่ประกอบกันด้วยสามชิ้นส่วนหลักๆมารวมกันเป็นเฟรม การต่อไม่ได้อยู่ที่ข้อต่อปลายๆโดยตรงแต่ใช้การกระจายแรงลงไปที่ผนังวัสดุแทน จึงนับเป็นโมโนค็อกแบบหนึ่ง อีกเทคนึกที่ดัดแปลงมาก็คือ Tube-to-Tube ของ Bianchi เป็นคล้ายแนวคิดของโมโนคอ็กครับ เพราะชิ้นที่เป็นจุดต่อของท่อทั้งหมดถูกขึ้นรูปมาแบบชิ้นเดียวไม่มีรอยต่อ แต่เอาท่อมาสวมเข้าไปทับด้วยการเสริมแรงรอบนอกเป็นการรับแรงด้วยผนังเช่นกันแต่ใช้แนวคิดการออกแบบของท่อคาร์บอนแบบเดิมมาประยุกต์อาจเรียกได้ว่า multi-monocoque ก็ได้ครับ

ผลที่ได้ของโมโนค็อกทุกแบบก็คือความ stiff ที่สูง ยิ่งร่วมกับเกรดของคาร์บอนไฟเบอร์ที่แข็งมากๆทำให้ในขณะนี้ ในจุดที่ได้รับการออกแบบเสริมเข้าไป ค่าความแข็งของคาร์บอนเข้าใกล้อลูมินั่มมากๆ เรียกได้ว่าเฟรมคาร์บอนระดับแข่งขันในตอนนี้กระด้างกว่าไทเทเนียมและเหล็กไปแล้ว.........

ดังนั้นจึงยังมีผู้ที่หลงใหลรักเฟรมเหล็ก(โครโมลี่)อยู่มากครับเพราะฟิลลิ่งของมันไม่สามารถหาได้ในเฟรมคาร์บอนระดับแข่งขัน ในทางกลับกัน ในเฟรมคาร์บอนระดับขี่สบายก็พยายามจำลองฟิลลิ่งของเฟรมนุ่มๆมาให้ได้จับจองกันหลายตัวตรับ

[สมชาย สกุล]

ได้รับความรู้เพิ่มขึ้นอีกมากนะครับ ช่วยกันแสดงความคิดเห็น
เพื่อเป็นวิทยาทานพวกเราชาวเสือหมอบด้วยกันครับ