ปั่น จักรยาน ย้อนอดีตสวนฝั่งธนฯ

[pop2009]

ส้นทางและพื้นที่ปั่นรถจักรยานใน กรุงเทพมหานครมีจำกัด ส่วนใหญ่คนปั่นจักรยานเป็นประจำ มักเลือกเส้นทางชานเมืองเป็นหลัก อาทิ นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ฯลฯ เพราะเส้นทางดังกล่าวมีรถราค่อนข้างน้อย มีแหล่งพักผ่อนที่เป็นธรรมชาติเหลืออยู่มาก และระยะแต่ละช่วงไม่ไกลกันมากนัก

แต่มีเส้นทางหนึ่งที่น่าสนใจ ซึ่งโรงแรมเจดับบลิว แมริออท นำเสนอไว้เป็นเส้นทางแนะนำ เป็นการขี่ผ่านย่านบางกอกน้อย ที่มีความเป็นมามากมาย เห็นวิถีชีวิตทั้งเก่าและใหม่และแบบดั้งเดิมผสมผสานกัน

เริ่มต้นที่ หน้า "วัดอมรินทรารามวรวิหาร" หรือวัดบางหว้าน้อย เป็นวัดโบราณตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ใกล้สถานีรถไฟบางกอก น้อย ซึ่งต่อมาเมื่อมีการสร้างทางรถไฟ ทำให้พระอุโบสถที่มีมาก่อนถูกตัดออกไปส่วนหนึ่ง

เมื่อพระอุโบสถ เล็กลงชาวบ้านจึงเรียกว่า "โบสถ์น้อย" และเรียกพระประธานว่า "หลวงพ่อโบสถ์น้อย" ตามไปด้วย

วัดหว้าน้อยคู่กับวัดบางหว้าใหญ่ หรือวัดระฆังโฆสิตาราม ที่สร้างขึ้นสมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อมาวัดแห่งนี้ต้องมากราบพระที่วิหารสมเด็จพระสังฆราช (สี) พระสังฆราชองค์แรกของกรุงรัตนโกสินทร์ และมาที่วิหารหลัง ที่ประดิษฐานรูปหล่อสมเด็จพระราชาคณะของวัดนี้ไว้ 3 องค์ คือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ม.จ. ทัด เสนีวงศ์) และสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ม.ร.ว.เจริญ อิศรางกูร)

วัดระฆังฯ ยังมีหอพระไตรปิฎกที่เป็นตำหนักไม้แฝด 3 หลัง แต่เดิมเป็นตำหนักและหอประทับของรัชกาลที่ 1 เมื่อตอนที่ยังเป็นพระราชวรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจนอกฝ่ายขวา ในสมเด็จพระเจ้าตากสิน แต่เมื่อต้องเสด็จไปตีเมืองโคราช จึงรื้อตำหนักมาถวายวัดระฆังฯ ซ่อมแซมครั้งใหญ่ เมื่อคราวฉลองกรุงรัตน โกสินทร์ 200 ปี
นอกจากนี้ ที่ระเบียงรอบพระอุโบสถยังมีจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ จิตรกรรมฝาผนังที่ยาวที่สุดในโลก

ล้อจักรยานเริ่มหมุนจากถนนเล็กๆ ข้างวัดอมรินทรารามริมแม่น้ำเจ้าพระยา ผ่านไปประมาณ 500 เมตร ก่อนจะเลี้ยวเข้าชุมชนบ้านบุ ชุมชนเล็กๆ แต่มีชาวบ้านสัญจรไปมาอยู่ตลอดเวลา รอยยิ้มของชาวบ้านยังเห็นได้ง่าย ทักทายคนแปลกหน้าอย่างเป็นกันเอง และมีชีวิตเรียบง่าย บางบ้านเปลี่ยนหน้าบ้านเป็นร้านขายของชำ ขายข้าวแกง และรับจ้างเย็บปะเสื้อผ้า

ชุมชนบ้านบุมีงานหัตถกรรม มรดกที่ทำให้ที่นี่เป็นที่รู้จัก สืบสานกันมานาน นั่นคือ "ขันลงหินบ้านบุ" มาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

ชาวบ้านบุสืบเชื้อ สายจากอยุธยา และเคยทำเครื่องทองลงหิน หรือเครื่องทองสำริด รวมกลุ่มกันตั้งบ้านเรือน บริเวณปากคลองบางกอกน้อย โดยมีวัดบางหว้าน้อยและวัดทอง (วัดสุวรรณาราม) เป็นศูนย์กลาง ชาวบ้านดำรงชีพด้วยการทำภาชนะ เครื่องทองลงหิน และสืบเชื้อสายถ่ายทอดวิชามาหลายชั่วอายุคน

ซึ่งขันลงหินของบ้านบุ เป็นภาชนะที่ใช้กันแพร่หลายในสมัยก่อน บางบ้านใช้เป็นขันใส่น้ำดื่ม ช่วยให้น้ำเย็นกว่าปกติ บางบ้านใช้ใส่ข้าวสำหรับตักบาตร จะทำให้ข้าวหอม

คำ ว่า "บุ" คือ การตีโลหะให้เข้ารูป เป็นงานที่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญและความประณีต และกว่าจะลงแรงจนได้เป็นขันลงหินที่สวยงามนั้น ต้องผ่านขั้นตอนต่างๆ มากมาย

ตั้งแต่ การหลอมทองและแผ่นทอง การตีให้ได้รูป การลายหรือการตกแต่งเพื่อเก็บรอย การกลึงตกแต่งผิวเพื่อให้เห็นเป็นสีทอง การกรอปาก และสุดท้าย การขัดผิว เพื่อให้เกิดความมันวาวก่อนนำไปจำหน่าย

ปั่นจักรยานผ่านไปตามเส้นทาง เดิน เพื่อเยี่ยมชมวัดสำคัญบริเวณชุมชนแห่งนี้ อาทิ วัดสุวรรณารามวรวิหาร หรือวัดทอง แดนประหารชีวิตเชลยศึกพม่านับพันคนในสมัยพระเจ้าตากสิน

พระ อุโบสถเป็นศิลปะสมัยอยุธยาตอนปลาย มีพระพุทธรูปหล่อสำริด ปางมารวิชัยอันงดงาม ฝีมือช่างสุโขทัย เป็นพระประธาน ฝาผนังพระอุโบสถมีภาพจิตรกรรมชั้นครู ฝีมือการวาดภาพประชันกันระหว่างอาจารย์ทองอยู่กับอาจารย์คงแป๊ะ จิตรกรเอกสมัยรัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้มาวาดจิตรกรรมฝาผนัง เมื่อคราวบูรณะวัดแห่งนี้ แม้ปัจจุบันจะลบเลือนไปบ้าง แต่ยังมองเห็นเค้าลางความสวยงามอยู่

ส่วนวัดศรีสุดาราม เดิมชื่อวัดชีปะขาว สร้างมาก่อนกรุงรัตนโกสินทร์ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ พระเจ้าพี่นางเธอในรัชกาลที่ 1 ทรงสถาปนาขึ้น และเชื่อว่าวัดแห่งนี้เคยเป็นที่เรียนหนังสือของสุนทรภู่สมัยเยาว์วัย

ต่อ มารัชกาลที่ 4 โปรดให้ปฏิสังขรณ์และสร้างพระอุโบสถใหม่แทนหลังเก่า และพระราชทานนามว่า วัดศรีสุดาราม ภายในวัดมีศาลาการเปรียญ สร้างตั้งแต่สมัยอยุธยาซึ่งมีสภาพสมบูรณ์มาก

บรรยากาศละแวกนี้ เหมือนย้อนอดีต สมัยฝั่งธนบุรียังเป็นเรือกสวนและยังสัญจรไปมาทางเรือ เพราะมีทั้งกล้วย มะพร้าว อ้อย มะนาว มะกรูด ส้ม และพืชผักอื่นๆ สร้างความร่มรื่นตลอดเส้นทาง

หากใครท้องร้อง ตลอดเส้นทางมีทั้งข้าวแกง ก๋วยเตี๋ยว และอาหารตามสั่ง ให้เลือกมากมาย หรืออยากได้บรรยากาศแบบตลาดน้ำ ต้องแวะวันเสาร์-อาทิตย์ จะได้อิ่มหนำกับตลาดน้ำตลิ่งชัน และตลาดน้ำลัดมะยม ที่มีอาหารหลากหลาย

ถ้าอยากนั่งเรือชมวิถีชีวิตริมน้ำ ให้ฝากจักรยานไว้แถวนั้น ก่อนลงเรือจากตลาดน้ำลัดมะยมไปคลองมหาสวัสดิ์ เรือออกเวลา 08.30 น. กลับประมาณ 16.00 น. จะได้แวะชมสวนผลไม้ กลุ่มแม่บ้านทำขนม นั่งเรือพายชมนาบัว 20 ไร่ โรงงานน้ำลูกยอ คนละ 150 บาท เหมาลำ 2,500 บาท ไม่เกิน 20 คน

ถ้าจะเที่ยวเพียง 1-2 ชั่วโมง จะได้ชมเส้นทางบางระมาด บางไทร บ้านพิพิธภัณฑ์คุณเอนก วัดสะพาน ตลิ่งชัน สวนกล้วยไม้บางพรม คลองทวีวัฒนา บางช้างเผือก คิดค่าบริการชั่วโมงละ 350 บาท นั่งได้ไม่เกิน 10 คน

ใช้เวลาทั้งวันกับกิจกรรมสนุกสนานแบบนี้คงดีไม่น้อย เพราะนอกจากจะได้ท่องเที่ยวแล้ว ยังได้ออกกำลังกายโดยไม่รู้ตัวด้วย

[ชาลาวัน]

ตนบ้านบุหน้ารักทุกคนโดยเฉพาะ ผม

ไม่ช้าขันลงหินหมดแน่ครับเพราะเด็กรุ่นใหม่ไม่ทำแล้ว
ดีผมยังเคยได้ทำตอนซักอายุ 14 ปีเห็นจะได้ครับ
ตอนนี้ครอบครัวก็ยังอยู่ บ้านบุครับ

[เสือเฒ่าเจ้าท่า]

... อยากได้แผนที่จัง เผื่อเพื่อนๆจะได้ย้อนรอยตามไปได้บ้าง เป็นเส้นทางที่น่าไปศึกษาทัศนาจรด้วยจักรยานเป็นอย่างยิ่ง และที่สำคัญอยู่ในกรุงเทพฯเรานี้เอง....

[ย.ยู]

ขอบคุณสำหรับข้อมูล ได้ความรู้เพิ่มอีกมากเลย
ผมก็เคยมาปั่นแถวนี้บ่อยๆ ปั่น มาจากบ้านย่านบางกรวย
บรรยากาศดีมากครับ เชิญพี่ๆน้องๆ หาโอกาสมาแถวนี้กันบ้างนะครับ