นนทบุรีถิ่นนี้ยังมีมนต์เสน่ห์ 30 พ.ย.51

ผู้พันป๊อก

ปั่น ชิว ชิว 100 โล รอบเกาะเกร็ด และสวนเมืองนนท์ ชมวิถีชาวบ้านที่เกาะเกร็ด และ ชมวัดรอบสวนเมืองนนทบุรี วันที่ 30 พ.ย.51 ถ่ายภาพโดย ผู้พันป๊อก
http://picasaweb.google.com/PHUPANPOK/301152# ข้อมูลรายละเอียดคอยติดตามจาก โก๋หลังวัง

parn-design

เกาะเกร็ดปั่นได้รอบเลยครับ..ขอบอก

เสือโก๋หน้าวัง

นนทบุรี เป็นชื่อของจังหวัดที่เรียกได้ว่ามีพรมแดนอยู่ติดกับกรุงเทพมหานครหรือ ”บางกอก” ในอดีตจนแยกกันไม่ออก ถ้าตั้งคำถามกับคนทั่วไปว่ารู้จักจังหวัดนนทบุรีขนาดไหน ก็อาจได้รับคำตอบที่แตกต่างกันออกไป บางคนรู้จักนนทบุรีในฐานะของที่อยู่อาศัยชั้นดีเพราะปราศจากโรงงานอุตสาหกรรมเหมือนดังเช่นแถวจังหวัดสมุทรปราการ บางคนรู้จักนนทบุรีในฐานะของที่ตั้งของศูนย์ราชการแห่งใหม่ที่ทยอยผุดขึ้นเต็มถนนแจ้งวัฒนะและถนนสนามบินน้ำ ทั้งหมดเป็นภาพของจังหวัดนนทบุรีที่ปรากฏขึ้นท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสภาพพื้นที่ การเพิ่มขึ้นของถนนหนทางและสภาพของสังคมสมัยใหม่ ซึ่งบางครั้งก็อดที่จะทำให้คิดไม่ได้ว่า สิ่งที่เรียกว่า “การพัฒนา” เหล่านั้นกำลังคุกคามอดีตอันรุ่งเรืองของจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานกว่า ๔๐๐ ปี แห่งนี้

ในฐานะที่เป็นกลุ่มจักรยานที่ได้อาศัยหาความสำราญกับอดีตอันรุ่งเรืองของนนทบุรีมาเป็นระยะเวลายาวนาน
วันนี้จึงขออาสาพาไปเที่ยวชมวัดวาอารามและสวนอันร่มรื่นของนนทบุรี ขอเกริ่นอย่างภาคภูมิใจไว้ก่อนว่าวัดบางวัดที่จะพาไปเยี่ยมชมนั้น บางท่านที่เป็นคนนนทบุรีและอยู่อาศัยที่จังหวัดนี้มาตั้งแต่เกิดอาจจะไม่เคยได้ยินชื่อหรือไม่นึกว่าจะมีวัดอย่างนี้อยู่ในจังหวัดที่เป็นบ้านเกิดเมืองนอนของตนเองก็เป็นได้

การปั่นจักรยานท่องเที่ยวจังหวัดนนทบุรีของพวกเราเริ่มต้นที่ “เกาะเกร็ด” ซึ่งอันที่จริงถ้าจะพูดให้ถูก จะต้องเรียกว่า “เกาะเตร็จ” มากกว่า ทั้งนี้เพราะ คำว่า เกร็ด หรือ เตร็จ นั้น เป็นภาษามอญหมายความถึงลำน้ำขนาดเล็กที่ขุดขึ้นเป็นทางลัดเพื่อเชื่อมลำน้ำใหญ่ ทั้งนี้มีประโยชน์คือเพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลาในการเดินทางสัญจรทางน้ำ
ไหนๆเมื่อพูดถึงเรื่องนี้ก็อยากจะเล่าให้ฟังอีกนิดหนึ่งว่าตลอดลำน้ำเจ้าพระยาจากปทุมธานีถึงสมุทรปราการนั้น ถ้ามองตามแผนที่แล้ว จะมีลักษณะของแม่น้ำอ้อมคดเคี้ยวที่เห็นได้อย่างชัดเจนอยู่สองแห่ง คือกระเพาะหมูตรงที่เป็นเกาะเกร็ด ถือว่าเป็นกระเพราะเล็ก และมีกระเพาะใหญ่มากกว่าคือส่วนที่เรียกว่า “บางกระเจ้า” หรือที่หลายคนรู้จักในนามของ บางน้ำผึ้งนั่นเอง ที่น่าสนใจก็คือทั้งสองกระเพราะของแม่น้ำเจ้าพระยานั้นเป็นแหล่งวัฒนธรรมของมอญรามัญทั้งคู่ และขอเล่าเอาใจนักกินมะม่วงอีกนิดก็คือ นนทบุรีและบนเกาะเกร็ดนั้นมีมะม่วงชนิดหนึ่งชื่อว่า “มะม่วงยายกล่ำ” มะม่วงชนิดนี้เป็นมะม่วงโบราณที่ปลูกทั่วไปในจังหวัดนนทบุรี ทานอร่อย เนื้อแน่น หอมหวาน ยิ่งได้ทานกับข้าวเหนียวของแม่สมใจหรือแม่ประไพศรีที่ขายอยู่ที่ตรงตลาดขวัญ นนทบุรี แล้วท่านจะลืมมะม่วงน้ำดอกไม้ที่ขายกันลูกโตๆตามข้างทางไปเลยครับ แต่เหนือฟ้าก็ยังมีฟ้าครับ คู่ปรับที่คู่ควรกับมะม่วงยายกล่ำของนนทบุรี ก็คือ มะม่วงน้ำดอกไม้ของบางกระเจ้านั่นเองครับ มันหอมหวานมากจริงๆ ไม่เชื่อ ถ้าถึงฤดูมะม่วงก็ลองไปซื้อมาทานดูซิครับ แล้วจะรู้ว่าผมพูดจริงหรือไม่ ไอ้เรื่องแหล่งของดีของอร่อยเหล่านี้คนโบราณนั้นรู้ดีครับ แต่คนสมัยนี้ส่วนใหญ่จะไม่รู้ว่าของดีอยู่ที่ไหนเพราะมัวแต่ทำมาหากินจนลืมศึกษาถึงความเป็นมาของท้องถิ่นไป แหม พูดถึงเรื่องมะม่วงซะยึดยาว ขอยุติไว้ก่อนดีกว่า เดี๋ยวจะเบื่อกันเสียก่อน เอาไว้วันหลังจะกลับมาเล่าให้ฟังอย่างละเอียดเลยถึงเรื่องมะม่วงพันธุ์โบราณชื่อแปลกๆพร้อมทั้งแหล่งปลูกครับ หรือจะให้ ส.กวง จัดทริปตะลุยกินมะม่วงก็คงเข้าท่าดีนะครับ แค่จากเมืองนนทบุรีถึงนครปฐมก็น่าจะได้สัก ๒๐ ชนิดกระมังครับ

เสือโก๋หน้าวัง

กลับมาที่เกาะเกร็ดกันดีกว่าครับ เมื่อท่านมาถึงท่าเรือวัดสนามเหนือเพื่อที่จะข้ามเรือไปเกาะเกร็ด มองข้ามไปอีกฟากหนึ่งสิ่งที่ท่านจะเห็นเป็นจุดสะดุดสายตาก็คือ วัดปรมัยยิกาวาส และเจดีย์เอียงสีขาวข้างวัดที่มีอายุราว ๒๐๐ ปี วัดปรมัยยิกาวาส เป็นวัดราษฎ์ของชาวรามัญที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารตั้งแต่สมัยก่อนสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ เดิมทีนั้นชาวมอญเรียก วัดหัวแหลม ชาวไทยเรียก วัดปากอ่าว ถือว่าเป็นวัดที่มีความสำคัญที่สุดของชาวรามัญบนเกาะเกร็ดครับ และวัดปากอ่าวนี่แหละครับ เมื่อ วันเสาร์ ขึ้น ๖ ค่ำ เดือน ๑๒ พ.ศ. ๒๔๑๗ หรือราวๆ ๑๐๔ ปีที่ผ่านมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินเพื่อทอดผ้าพระกฐิน ณ พระอารามรามัญเมืองนนทบุรี ๔ อาราม (วัดปากอ่าว วัดเกาะพญาเจ่ง วัดบางพัง วัดสนาม) เมื่อมาถึงวัดปากอ่าว ก็ทรงเห็นว่าวัดนี้ตั้งอยู่ในทำเลที่ดีแต่ทรุดโทรมกว่าอารามอื่นๆ จึงทรงมีพระราชศรัทธาที่จะสถาปนาให้ดีขึ้นเพื่อสนองพระเดชพระคุณพระบรมมหัยยิกาเธอ กรมสมเด็จพระสุดารัตนราชประยูร (พระองค์เจ้าหญิงละม่อม)ผู้ทรงอภิบาลเลี้ยงดูพระราชมารดาและพระองค์ดั้งแต่ยังทรงพระเยาว์

มาถึงตรงนี้ หลายท่านอาจสงสัยว่าแล้วพระองค์เจ้าหญิงละม่อมเป็นใคร ก็ขอตอบว่าทรงเป็นพระราชธิดาองค์ที่ ๒๖ ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและเจ้าจอมมารดาทรัพย์ จะเล่าต่ออีกนิดหนึ่งว่า เจ้าจอมมารดาทรัพย์ท่านเป็นธิดาของพระยารัตนจักร จักรีมอญ ซึ่งเป็นชาวมอญและมีถิ่นฐานที่นนทบุรีนี่แหละครับ เอาหละ ไหนๆก็ไหนๆแล้ว ผมขอเล่าย้อนไปอีกนิดหนึ่งครับว่า หลายท่านอาจทราบแล้วว่าพระมารดาของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้นก็คือ กรมสมเด็จพระศรีสุลาลัย แต่หลายท่านรู้หรือไม่ครับว่า พระนามเดิมของท่านก็คือ คุณเรียม ซึ่งก่อนที่ท่านจะเข้าวังนั้น ท่านเป็นสาวชาวสวนนนทบุรี ซึ่งมีถิ่นฐานเดิมอยู่ตรงบริเวณ วัดเฉลิมพระเกียรติ นั่นแหละครับ เรื่องขององค์รัชกาลที่ ๓ นี่ คนไม่ค่อยรู้กันสักเท่าไหร่ แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่าถ้าไม่ได้พระองค์ท่าน ป่านนี้เราอาจเสียดินแดนให้กับฝรั่งเศสไปมากกว่านี้ก็ได้ครับ เรื่องนี้เอาไว้เมื่อถึงวัดเฉลิมพระเกียรติ ผมจะเล่าเรื่องของพระองค์ท่านให้ฟังอีกครั้งหนึ่งครับ

สำหรับพระองค์เจ้าหญิงละม่อมนั้น เรียกง่ายๆว่า แม่ท่านก็เป็นคนนนท์ ย่าของท่านก็เป็นคนนนท์ ดังนั้นท่านก็เป็นคนนนท์อย่างไม่ต้องสงสัยเลยครับ และต่อมา พระองค์เจ้าหญิงละม่อม ก็ทรงมีพระโอรสและพระธิดาถึง ๗ พระองค์ หนึ่งในนั้นคือ ม.จ. หญิงรำเพย หรือ สมเด็จพระนางเจ้ารำเพยภมราภิรมย์ ทรงเป็นพระอัครชายาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาได้ทรงมีพระราชโอรสและธิดา ๔ พระองค์ และหนึ่งในนั้นคือ สมเด็จพระเจ้าฟ้าชายจุฬาลงกรณ์ หรือ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ครับ กล่าวง่ายๆว่า พระองค์เจ้าหญิงละม่อมนั้น ทรงเป็นสมเด็จยายของรัชกาลที่ ๕ นั่นเอง ดังนั้นเมื่อบูรณะวัดปากอ่าวเสร็จ จึงทรงพระราชทานนามพระอารามหลวงแห่งนี้ว่า “วัดปรมัยยิกาวาศ” ซึ่งแปลว่า วัดของยาย เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติ พระเจ้าบรมมหัยยิกาเธอกรมสมเด็จพระสุดาราชประยูร นั่นเอง

ทีนี้หายสงสัยหรือยังครับว่าทำไมที่วัดปรมัยยิกาวาศแห่งนี้จึงมีสิ่งที่เกี่ยวข้องกับองค์รัชกาลที่๕ เต็มไปหมด ส่วนจะเป็นอะไรนั้น ต้องลองปั่นจักรยานเข้าไปดูครับ แต่ขอแนะนำว่าให้ไปเช้าๆนะครับ เพราะท่านจะได้เห็นความงามท่ามกลางความเงียบสงบของเกาะเกร็ดซึ่งมีเสน่ห์เย้ายวนยิ่งโดยเฉพาะช่วงหน้าหนาวแบบนี้ ลองปั่นไป

อ้อ ที่ลืมไม่ได้อีกอย่างหนึ่งก็คือ ท่านรู้หรือไม่ครับว่าบนเกาะเกร็ดตรงวัดประมัยยิกาวาศแห่งนี้แหละครับ เป็นที่ประดิษฐานพระคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดนนทบุรี คือ พระนนทมุนินท์ ครับ พระพุทธรูปองค์นี้หล่อในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวหล่อด้วยโลหะผสม ทำพิธีที่หน้าวัดด้านลัดเกร็ด ใต้ร่มพระศรีมหาโพธิ์กลางลานข้างพระเจดีย์ร่างกุ้ง อย่าไปหานะครับ เพราะปัจจุบันได้พังลงน้ำไปหมดแล้ว

สมัยก่อนนั้นเหล่าเจ้าเมืองและข้าราชการที่เข้ามารับราชการที่นนทบุรี เป็นธรรมเนียมเลยว่าจะต้องเข้ามานมัสการพระนนทมุนินท์ก่อนที่จะรับหน้าที่เสมอ ต่อมาเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองและสภาพทางสังคม ทำให้ธรรมเนียมนี้จึงถูกทอดทิ้งไปอย่างน่าเสียดาย แต่ก็ยังน่าดีใจที่ได้ยินข่าวมาว่าจะได้รับการฟื้นฟูอีกครั้งหนึ่ง และได้มีการหล่อองค์จำลองขึ้นมา ถ้าใครอยากเช่าบูชา ก็ต้องลองเข้าไปถามท่านเจ้าอาวาสวัดปรมัยยิกาวาศดูนะครับ น่าจะยังมีเหลือให้บูชาอยู่บ้าง

เสือโก๋หน้าวัง

พวกเราปั่นจักรยานเที่ยวกันไปเรื่อยๆจนถึงท้ายเกาะ ผ่านวัดเสาธงทอง วัดศาลากุล ผ่านท่าน้ำหลักๆสามท่าคือ ท่าน้ำตรงข้ามวัดบางจาก ท่าน้ำตรงข้ามวัดใหญ่สว่างอารมณ์ ท่าน้ำตรงข้ามวัดท่าอิฐ แม้จะเป็นทางปูนที่ไม่กว้างมากแต่ธรรมชาติที่อยู่สองข้างทางนั้นสุดที่จะบรรยายจริงๆครับ พวกเราได้เห็นต้นไม้และผลไม้หลากหลายชนิดอาทิเช่น ชมพู่สาแหรก มะม่วงยายกล่ำ ส้มโอทองดี กล้วยนาค กล้วยน้ำไท ทุเรียน และที่จะพลาดไม่ได้คือหน่อกะลาอันลือชื่อที่ขึ้นอยู่อย่างมากมายบนเกาะแห่งนี้ ท่านสามารถปั่นจักรยานได้รอบเกาะเกร็ดได้ครับ ระยะทางโดยรวมนั้นไม่ถึง ๑๐ กิโลเมตร แต่เป็นเส้นทางที่ร่มรื่นและปราศจากรถยนต์อย่างสิ้นเชิง อีกทั้งเป็นเส้นทางที่เต็มไปด้วยศิลปะวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี วิถีชีวิตที่เรียบง่าย ซึ่งถูกถ่ายทอดออกมาในรูปแบบของวัดวาอาราม เคื่องปั้นดินเผา และอาหารการกิน และอัธยาศัยใจคอของผู้คนที่อาศัยร่วมกันบนเกาะแห่งนี้

เมื่อปั่นเรียกน้ำย่อยบนเกาะเกร็ดแล้ว ท่านสามารถหาขนมหวานแบบไทยๆทานกันที่บ้านป้าสุน หรือจะไปกินขนมจีนร้านป้าอ้วน กินข้าวแช่ร้านลุงแดง แล้วตบท้ายด้วยทอดมันหน่อกะลาของน้องแฝดตรงหน้าวัดปรมัยตรงหอนาฬิกาก็ยังได้ครับ ครับ....เหล่านี้แหละทำให้พวกเราทุกคนอยากมาเยี่ยมเยือน “เกาะเกร็ด ถิ่นรามัญ ช่างปั้นดิน” แห่งนี้อีกครั้งหนึ่งในอนาคต

หลังจากเที่ยวไปกินไปเกาะเกร็ดจนหนำใจแล้ว พวกเราก็ข้ามไปอีกฝั่งของแม่น้ำเจ้าพระยาที่บริเวณท่าน้ำวัดเสาธงทองข้ามไปอีกฝั่งตรงวัดบางจากเพื่อเริ่มต้นการบุกตะลุยสวนนนท์ในช่วงที่ ๒ ต่อไป..........