ข่าวดีก็คือ แม้ว่าสมองจะไม่สามารถเพิ่มจำนวนเซลล์สมอง(NEURON)ได้ แต่สามารถเพิ่มจำนวนของแขนงเซลล์ประสาท(SYNAPSE) ไปได้ตลอดอายุขัยของเรา
โดยการเพิ่มขึ้นของแขนงเซลล์ประสาทนี้จะทำให้มีการเชื่อมโยงของเซลล์ประสาทมากขึ้น ทำให้สมองทำงานได้ดีขึ้น เปรียบเซลล์ประสาทเสมือนต้นไม้ แขนงเซลล์ประสาทก็คือกิ่งก้านสาขา ยิ่งแตกแขนงก้อยิ่งทำให้สมองทำงานดีขึ้น แล้วเราจะทำยังไงให้กิ่งก้านสาขานี้มันเพิ่มขึ้นมาได้
เป็นที่มาของการออกกำลังสมอง(NEUROBIC EXERCISE) ซึ่งค้นพบโดยนักชีวประสาทวิทยาชาวอเมริกันชื่อ Lawrence C. Katz โดยมีหลักการง่ายๆคล้ายการออกกำลังกายที่ใช้กล้ามเนื้อหลายๆส่วน การบริหารสมองก็ให้ใช้ประสาทสัมผัสไปกระตุ้นการทำงานของสมองหลายๆส่วนให้ขยับและตื่นตัว ทำให้เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น วิธีการก็คือ
1. ใช้ประสาทสัมผัสให้มากขึ้น
ดึงความสามารถของประสาทสัมผัสทั้งรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส และอารมณ์มาใช้ให้มากที่สุด ใช้ประสาทสัมผัสหลายๆอย่างในเวลาเดียวกัน โดยงดประสาทสัมผัสที่ใช้บ่อย เช่น ใช้มือคลำหาของแทนการมองหา ดมกลิ่นหอมของดอกไม้ขณะฟังเพลง จุดน้ำมันหอมระเหยขณะนวดตัว หลับตาขณะอาบน้ำ หลับตาขณะปั่นจักรยาน(555อันนี้ล้อเล่น)
2. ท้าทายประสบการณ์ใหม่
การทำสิ่งใหม่ๆ ที่ไม่เคยทำมาก่อนเป็นการกระตุ้นสมองได้อย่างดี เป็นการกระตุ้นอารมณ์พื้นฐาน เช่น ความสุข ความรัก หรือแม้แต่ความโกรธ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อารมณ์สนุกและความสุข ร่างกายจะหลั่งสารแห่งความสุขซึ่งส่งผลดีต่อการทำงานของสมอง โดยทำได้ด้วยการเดินทางท่องเที่ยว การไปในสถานที่ใหม่ๆ การพบปะผู้คนใหม่ๆและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น การทำงานอดิเรกใหม่ๆ การฝึกแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า หมายเหตุ แต่ควรเป็นกิจกรรมใหม่ๆที่ดีงามถูกต้อง ไม่ผิดกฎหมายนะจ๊ะ ตรงข้ามถ้าเรามีอารมณ์ซึมเศร้า หดหู่ เบื่อหน่ายจะกระตุ้นให้เซลล์สมองตายเร็วขึ้นและการสื่อสารระหว่างเซลล์สมองทำได้ไม่ดี
3.เปลี่ยนแปลงชีวิตประจำวัน
การที่เราทำกิจวัตรเหมือนเดิมทุกวัน ทำให้สมองขาดการกระตุ้น นานไปก็สามารถทำได้โดยไม่ต้องคิด(SUBCONSCIOUS) ส่งผลให้สมองทำงานลดลงและฝ่อไป (use it or lose it) ทำได้ง่ายๆ เช่น ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดแปรงฟัน เดินทางไปทำงานด้วยเส้นทางใหม่ๆ เคยกินข้าวหลังอาบน้ำให้เปลี่ยนเป็นกินข้าวก่อนอาบน้ำ จัดโต๊ะทำงานใหม่ ฟังเพลงจากสถานีวิทยุใหม่ที่ต่างจากเดิม
อย่างไรก็ดี เราไม่สามารถทำให้สมองกลับมาเป็นหนุ่มสาวเหมือนอายุ20 แต่สามารถชะลอการเสื่อม ช่วยให้สมองทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น และการออกกำลังกายแบบแอโรบิคเป็นประจำ เช่น การปั่นจักรยานนี่แหละ จะช่วยให้สมองได้รับออกซิเจนมากขึ้นและแข็งแรงขึ้น รู้อย่างนี้แล้ว เรามาออกกำลังสมองกันเต๊อะ
อ้างอิง neurobic exercise, Lawrence C Katz
)
