ผมขอเริ่มด้วยบทความจากวารสารสมาคมผู้ฝึกสอนจักรยานสหรัฐฯเลยครับ
เรื่อง"ความสัมพันธ์ของค่ากำลังสูงสุดแต่ละช่วง" หรือ ความสัมพันธ์ของ CP ต่างๆ
...โดยส่วนตัวผมไม่คิดจะทดสอบหาค่า CP หรือ critical power ยาวกว่า 30 นาทีแน่นอนครับ
เพราะมันคงไม่สนุกเหมือนการได้ปั่นปกติแน่ๆ หากเราต้องทนอัดฉีดตัวเองให้ปั่นเต็มเหนี่ยวไม่เหลือซักหยดจนหมด 90 นาที ดังนั้น ส่วนมากจะแนะนำให้ทำการทดสอบที่ CP30 หรือ CP60(FTP) เสียเป็นส่วนมาก และแทบทุกตำราจะไม่แนะนำให้ใช้ค่า CP ของระยะเวลายาวกว่า 90 มาใช้งาน ...... ที่ระดับนี้กำลังวัตต์ไม่ใช่ตัวแปรควบคุมการซ้อมที่เวิร์คนัก(ต่ำจนคุมยาก) แต่ค่าชีพจรคือค่าที่คุมง่ายกว่าในค่านี้
มันมีประโยชน์ยังไง?? มันมีประโยชน์ทางตรงในการออกแบบคอร์สซ้อมแน่นอนครับ เพราะเมื่อท่านรู้ FTP ท่านจะรู้ค่าอื่นๆอีกมากมาย นำไปใช้ระบุโซนซ้อมได้ และยิ่งกว่านั้น หากต้องแข่งไทม์ไทรฯหรือไตรฯ ที่รู้ระยะทางเช่น 40 กม. เราก็จะรู้เวลาคร่าวๆเช่น 1 ชั่วโมง 20 นาที ก็ลองคำนวนหา CP80 แล้วนำมาซ้อมเทียบเคียงดู จะขาดจะเกินก็ปรับใช้งานจนได้ค่าวัตต์ที่เป็น CP สำหรับระยะทางนั้นๆได้
ลองมาดูกราฟนี้กันครับ
เป็นที่น่าเศร้าว่าแนวคิดเรื่อง"critical power"ได้รับการพัฒนามานานมากตั้งแต่ 1965 โน่นนน ต้นกำเนิดมีคำนิยามที่ต่างจากเดี๋ยวนี้ ตอนนั้นนักวิทยาศาสตร์การกีฬาสองท่านนิยามค่านี้ว่า "อัตรากำลังสูงสุดที่สามารถคงได้ในระยะเวลายาวนานโดยปราศจากความล้า" ตัวทฤษฏีความสัมพันธ์ที่ผมยกมานี้ก็เป็นตัวที่ได้รับการพัฒนาบนแนวคิดเดิมเมื่อ 50 ปีก่อน ได้รับการปรับปรุงในช่วงปี 1990-2002 ให้ตรงกับนิยามของคำว่า CP ในยุคใหม่ ซึ่งดูว่าจะไปได้ไม่เลวนักสำหรับการคำนวนเป็นแนวทาง
วิธีการนำการคำนวนนี้ไปใช้ผู้ออกแบบแนะนำให้ทดสอบค่า CP ระยะสั้นๆ 2 ครั้ง แต่่ทางวารสารแนะนำให้ทำ 3 ครั้ง หาค่าเฉลี่ย เมื่อคุณได้ CP1,2,3,6 หรืออะไรก็ตามที่เฉลี่ยแล้ว จะสามารถหา CP30, FTP, CP90 ได้ค่อนข้างแม่นยำ อย่างไรก็ดี มีคำแนะนำเพิ่มอีกว่าให้เลือกทดสอบที่ระยะเวลา 3-20 นาทีจะได้ผลดีกว่า
...เพราะอะไร? เพราะที่ระยะเวลาต่ำกว่า 3 นาที มีโอกาสที่ร่างกายจะระเบิดอะแนโรบิคออกมาเพียวๆเป็น AWC (Anaerobic Work Capacity) ที่เพี้ยน จนทำให้การคำนวนเทียบเคียงเพี้ยนไปด้วย
ก่อนการทดสอบท่านต้องรู้นน้ำหนักตัวที่แน่นอน เพื่อคำนวนวัตต์ที่ได้ออกมาเป้นจูลส์หรือวัตต์ต่อกิโลกรัม และค่า AWC เราลองมาดูตารางตัวอย่างกันนะครับ
สูตรคำนวนคือ
H # AWC + CP x ระยะเวลา
จากตารางตัวอย่าง เราลองมาหา CP30 กันครับ อันดับแรกเราเอาค่า H และ E มาทำเป็นกราฟ ความชันของกราฟนี้คือค่า CP สำหรับการคำนวน จากตารางนี้ได้เท่ากับ 4.1 และค่า AWC ของผู้ทดสอบคือ 321
เข้าสมการนี้ครับ
AWC + CP x ระยะเวลา # งานต่อกิโลกรัมหน่วยเป็นจูลส์
ก็คือ....
321+4.1x1800 = 7667 จูลส์ต่อกิโลกรัม
จากนั้นนำมาเข้าสูตรต่อไปนี้เพื่อเปลี่ยนเป็นวัตต์
กำลังเฉลี่ยของระยะเวลาทีต้องการ # จูลส์ต่อกิโลกรัม x น้ำหนักเป็นกิโลกรัม / เวลาหน่วยวินาที
7667 x 72.7 / 1800 = 310 วัตต์
ดังนั้นค่า CP30 จากการเทียบเคียงนี้คือ 310 วัตต์
ตัวแปรที่มีผลกับการคำนวนอย่างยิ่งยวดคือค่า AWC และ ความชันของกราฟ CP
ยากมั้ยครับ?? ผมอ่านแล้วก็คิดว่า...
..."คว้ารถไปปั่น 30 นาที ไม่ง่ายกว่ารึ?"
...นักวิชาการพวกนี้ให้คำตอบใว้ดังนี้ครับ....สำหรับมือใหม่ การจัดตารางเพื่อทดสอบค่า CP30 หลายๆครั้ง หมายถึงการพักผ่อน การเตรียมตัวที่กินเวลาเยอะ เสียเวลาอันมีค่าสำหรับการซ้อมพื้นฐานที่ขาดช่วงไม่ได้ไปเป็นอันมาก อย่างที่ทราบกันว่าจะหาค่า CP30 ต้องพักผ่อนอย่างดี ต้องสดมาก ยังไม่นับว่าความเครียดจากการทดสอบจะทำให้นักกีฬาหน้าใหม่ขาดความสามารถที่แท้จริงไปได้
.....................................ใครอยากลองเทียบก็ลองได้ครับ เ)็นการทบทวนวิชาคณตศาสตร์มัธยมต้นที่ไม่เลวเลย
