DIY # 30 ติดตั้งสับจาน Shimano 9100/8000/5810

[ตาโจ]

disc.jpg (64.3 KiB) เข้าดูแล้ว 40915 ครั้ง

rim.jpg (63.09 KiB) เข้าดูแล้ว 40915 ครั้ง

หลังจากที่ Shimano ได้ออกอะไหล่เสือหมอบ Shimano Dura-Ace รุ่น 9100 ที่เป็นอะไหล่เสือหมอบที่รองรับทั้งเบรกจับขอบล้อ และ ดีสเบรกในปีที่แล้ว(2016) ในอะไหล่รุ่นนี้ Shimano ได้เปลี่ยนรูบแบบการทำงานของสับจานใหม่จากรุ่นก่อนๆ ทั้งนี้เป็นผลมาจากการรองรับดุมหลังกว้างมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ดุมหลังแกนปลด 130 ม.ม. สำหรับล้อเสือหมอบแบบเบรกจับขอบล้อ ดุมหลัง 135 ม.ม. สำหรับล้อเสือหมอบดีสแกนปลด และ 142 ม.ม. สำหรับล้อเสือหมอบดีสแบบแกนสอด[homeimg=300,250]http://www.thaimtb.com/forum/picture_mt ... 386125.jpg[/homeimg]

[ตาโจ]

[align=center]

19221693_10155389233761639_1221246380870884926_o.jpg (39.49 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

5_1cf362a5d8.jpg (38.03 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

Crank-Qfactor-comparo.jpg (61 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

[/align]

อย่างที่ทราบกันว่าเสือหมอบนั้น มีกะโหลกที่แคบเพียงประมาณ 68 มม (เสือภูเขา 73 มม) และ ระยะความกว้างระหว่างขาจานด้านนอกของเสือหมอบ (Q-Factor) จะแคบกว่าของขาจานเสือภูเขา การขยายดุมหลังของเสือหมอบให้กว้างขึ้น เพื่อรองรับการใช้งานแบบดีสเบรก ย่อมจะทำให้เกิดปัญหาโซ่สีสับจาน ในการใช้งานบางเกียร์

135mm-road-bike-chainline-moots-cyclocross-disc-bike02.jpg (92.83 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

135mm-road-bike-chainline-moots-cyclocross-disc-bike05.jpg (46.13 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

จากรูปข้างบนจะเห็นว่า ในกรณีที่ใช้งานจานหน้าเล็กสุด-เฟืองหลังเล็กสุด จะทำให้เกิดปัญหาโซ่สีสับจาน

FSA-tech-bulletin-chainline-issues-135mm-spacing.gif (43.4 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

ตารางด้านบนแสดงการทดลอง ใช้ชุดขับเคลื่อนเสือหมอบ กับดุมหลัง 130 และ 135 มม ที่ระยะห่างระหว่างกะโหลกกับดุมหลังที่ต่างกัน OK คือโซ่ไม่สีสับจาน M คือมีสีบ้างนิดๆ R คือสีเต็มๆ

19237849_10155389234901639_5190598399247911178_o.jpg (74.44 KiB) เข้าดูแล้ว 40909 ครั้ง

จากตารางจะเห็นว่าถ้ามีหากยืดหางกลังให้ยาวขึ้นก็จะลดอาการโซ่ติดสับจานได้ แต่ในทางปฎิบัติรถเสือหมอบจะมีเฟรมที่หางหลังสั่น เพื่อให้การขี่ที่พุ่ง ดังนั้นการที่จะใช้ระบบขับเคลื่อนกับเสือหมอบดีสเบรกให้ราบรื่น จึงจำเป้นต้องมีการออกแบบจานหน้าใหม่ เพื่อรองรับดุมหลังที่กว้างมากขึ้น ในหางหลังที่สั้นแบบเสือหมอบ เมื่อออกแบบจานหน้าใหม่ ก็ต้องมีการออกแบบสับจานใหม่เช่นกัน

ข้อมูลอ้างอิงจาก https://goo.gl/wZ3ZBa

[ตาโจ]

เรามาดูหน้าตาของสับจาน Shimano รุ่นปัจจุบัน FD-R9100 กับ รุ่นก่อนหน้านี้ FD-9000 ซึ่งทั้งคู่เป็นสับจานชั้น Dura-Ace เหมือนกัน แต่ต่างรุ่นปีเท่านั้นเอง

รูปแรกมองจากด้านขวารถ ซ้ายมือคือ สับจาน Dura-Ace รุ่นที่แล้ว FD-9000 และ ด้านขวามือคือสับจาน Dura-Ace รุ่นปัจจุบัน FD-9100 จะเห็นว่า FD-9000 จะมีส่วนบนสูงยาวกว่า FD-R91000

_D3_9275.jpg (382.28 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

หากมองมุมบนจะเห็นความยาวของ FD-900 ชัดยิ่งขึ้น

_D3_9280.jpg (329.54 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

หากมองม้านหลังจะพบว่า จุดหมุนของ FD-R9100 (ซ้ายมือ) จะมีความกว้างมากกว่า จุดหมุนของ FD-9000 (ซ้ายมือ)

_D3_9281.jpg (370.97 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

มองด้านหลังจะเห็นกลไกลการทำงานที่เปลี่ยนไป -R9100 (ซ้ายมือ) จะมีกลไกลกระเดืองทดแรงในการดึงสับจานให้เคลื่อนที่ ส่วน FD-9000 (ซ้ายมือ) จะใช้คานงัดให้สับจานเคลื่อนที่ตรงๆ

_D3_9284.jpg (295.19 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

_D3_9286.jpg (321.03 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

รูน็อตล็อค H-L ของ FD-9000 จะอยู่ด้านบนของสับจาน

[align=center]

_D3_9287.jpg (274.86 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

[/align]

รูน็อตล็อค H-L ของ FD-R9100 จะอยู่ด้านข้างขวาของสับจาน ซึ่งเป็นด้านนอก

_D3_9290.jpg (380.26 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

น็อตยันตัวถังเพื่อปรับมุมสับจานของ FD-9000

_D3_9288.jpg (329.31 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

น็อตยันตัวถังเพื่อปรับมุมสับจานของ FD-R9100

_D3_9291.jpg (374.27 KiB) เข้าดูแล้ว 40907 ครั้ง

ชิ้นส่วนของสับจาน FD-9000

FD-R9000.jpg (128.02 KiB) เข้าดูแล้ว 40899 ครั้ง

ชิ้นส่วนของสับจาน FD-R9100

FD-R9100.jpg (103.92 KiB) เข้าดูแล้ว 40899 ครั้ง

[ตาโจ]

_D3_9294.jpg (271.71 KiB) เข้าดูแล้ว 40906 ครั้ง

_D3_9297.jpg (239.46 KiB) เข้าดูแล้ว 40906 ครั้ง

จุดต่างของสับจาน FD-R9100 กับสับจานรุ่นก่อนๆก็คือ การมีตัวเร่งความตึงสายเกียร์อยู่ในตัวสับจาน ตั่งเร่งสายนี้จะทำงานด้วยหลักการที่ว่า เมื่อเราล็อคสายเกียร์ ไว้กับน็อตหกเหลี่ยมสีเงินแล้ว เราสามารถขันน็อตหกเหลี่ยมสีดำแนวตั้ง เพื่อยันให้จุดที่ยึดสายหมุนในทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ซึ่งนั่นจะทำให้สายเกียร์ตึงขึ้น
[align=center]

_D3_9322.jpg (427.28 KiB) เข้าดูแล้ว 40906 ครั้ง

[/align]

014.jpg (192.39 KiB) เข้าดูแล้ว 40906 ครั้ง

นอกจากจะใช้วิธีการการรั้งสายเกียร์จากกะโหลกมาดึงสับจานแบบเสือหมอบทั่วไปแล้ว FD-R9100 ยังมีจุดหยุดปลอกสายเกียร์อยู่ในตัว สำหรับเสือหมอบสายลุย ที่ต้องการจะใช้ปลอกสายเกียร์เต็มเส้น เพื่อป้องกันฝุ่น โคลน มาลดประสิทธิภาพการทำงานของสายเกียร์

[ตาโจ]

ก่อนจะลงมือติดตั้ง มาทำความเข้าใจกันก่อนว่า แม้จานหน้าของเสือหมอบจะมีแค่ 2 ใบ แต่มือเกียร์ Shimano สามารถปรับตำแหน่งสับจานได้ 4 ตำแหน่ง จะเป็นสองตำแหน่งหลักในใบจาน คือ จานเล็ก และ จานใหญ่ นอกจากนั้นยังมีสองตำแหน่งสำหรับการใช้โซ่เยื้องกันมากๆ (Trim) ซึ่งจะมีอยู่สองตำแหน่งคือ

1.ทริมจานใหญ่ (X) กล่าวคือ หากมีการใช้จานหน้าใหญ่ แล้วเปลี่ยนเฟืองหลังให้มีขนาดใหญ่ขึ้นจนถึงใหญ่สุด อาจทำให้โซ่สีกับสับจานได้ Shimano จึ่งออกแบบตำแหน่งเกียร์ทริมจานใหญ่มาให้เพื่อ สับจานได้เลื่อนไปด้านซ้ายเล็กน้อย เพื่อไม่สีกับโซ่ โดยโซ่ยังคงอยู่บนจานใหญ่ ไม่ตกลงมาจานเล็ก

การเปลี่ยนตำแหน่งสับจานจากจานใหญ่ มาที่ตำแหน่งทริมจานใหญ่ ทำได้โดยการกดก้านลดเกียร์ที่มือเกียร์ด้านซ้ายเพียงเล็กน้อย เพื่อเป็นการทริมเกียร์ สับจานก็จะเลื่อนมาด้านซ็ายเล็กน้อย โดยที่โซ่ยังคงอยู่บนจานใหญ่ ไม่ตกลงมาจานเล็ก

แต่ถ้าหากกดก้านลดเกียร์ที่มือเกียร์ด้านซ้ายมาก จะเป็นการเปลี่ยนแนวโซ่ จากใช้จานหน้า มาใช้จานเล็ก

2.ทริมจานเล็ก (V) หากมีการใช้จานหน้าเล็ก แล้วเปลี่ยนเฟืองหลังให้มีขนาดใหญ่ขึ้นจนถึงใหญ่สุด อาจทำให้โซ่สีกับสับจานได้ Shimano จึ่งออกแบบตำแหน่งเกียร์ทริมจานเล็ดมาให้เพื่อ สับจานได้เลื่อนไปด้านซ้ายเล็กน้อย เพื่อไม่สีกับโซ่ โดยโซ่ยังคงอยู่บนจานเล็ก

การเปลี่ยนตำแหน่งสับจานจากจานเล็ก มาที่ตำแหน่งทริมจานเล็กเล็ก ทำได้โดยการกดก้านลดเกียร์ที่มือเกียร์ด้านซ้ายเพียงเล็กน้อย เพื่อเป็นการทริมเกียร์ สับจานก็จะเลื่อนมาด้านซ็ายเล็กน้อย โดยที่โซ่ยังคงอยู่บนจานเล็ก และ ไม่สีกับสับจาน

019.jpg (70.54 KiB) เข้าดูแล้ว 40905 ครั้ง

V คือ ตำแหน่งทริมจานเล็ก
W คือ ตำแหน่งจากเล็ก
X คือ ตำแหน่งทริมจานใหญ่
ํY คือ ตำแหน่งจานใหญ่

[ตาโจ]

ในปีนี้ นอกจาก Shimano ได้ออกอะไหล่ Ultegra 8000 แล้ว ยังได้ออกสับจาน 105 ตัวใหม่ รหัส FD-5801 ที่ใช้ระบบการทำงานแบบเดียวกับ Dura-Ace 9100 และ Ultegra 8000 อีกด้วย ดังนั้น Shimano จึงมีสับจานระบบใหม่นี้ครบทั้ง 3 รุ่น

[align=center]

9100.jpg (76.05 KiB) เข้าดูแล้ว 40902 ครั้ง

Dura-Ace FD-R9100

FD-R8000.png (364.99 KiB) เข้าดูแล้ว 40902 ครั้ง

Ultegra FD-R8000

5801.JPG (113.84 KiB) เข้าดูแล้ว 40902 ครั้ง

New 105 FD-5801[/align]

[ตาโจ]

ก่อนจะลงมือติดตั้งสับจาน ขอทำความเข้าใจขั้นตอนในการติดตั้งสับจาน เสือหมอบรุ่นใหม่ซึ่งจะมีดังนี้

1.ยึดสับจานกับหูยึดสับจานพอหลวมๆ
2.ขันน็อตล็อค L ของสับจาน เพื่อดันขอบสับจานให้ออกมาเสมอขนานกันกับใบจานใหญ่
3.ปรับระดับความสูงของสับจานให้ได้ตำแหน่งที่เหมาะสม สูงกว่าใบจาน 1-3 มม เพื่อกะระยะการติดแผ่นรองน็อตยัน
4.ติดแผ่นรองน็อตยัน
5.ปรับสับจานไปอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ทั้งความสูง และ มุมให้ปลายงุ้มเข้าด้านใน 0.1-0.5 มม
6.ยึดสับจานเข้ากับหูยึดสับจานให้แน่นหนา
7.ขันน็อตยันสับจานให้สันสับจานขนนานกับใบจานใหญ่
8.เช็คตำแหน่งตัวเร่งสายในสับจานให้อยู่ในตำแหน่งที่พร้อมยัน
9.ปรับตำแหน่งมือเกียร์ไปที่ ทริมจานใหญ่ และ ตีนผีไปที่เฟืองหลังใหญ่สุด
10.เช็ความตึงสายเกียร์จากมือเกียร์ให้เรียบร้อบ
11.ยึดสายเกียร์เข้ากับสับจาน โดยร้อยสายเกียร์ให้ถูกต้องเรียบร้อย
12.หมุนน็อตตัวเร่งสายให้เครื่องหมายด้านหลังสับจานตรงกัน
13.ตั้งน็อตล็อค H
14.ปรับสับจานไปที่ตำแหน่งทริมจานเล็ก
15.ตั้งน็อตล็อค L ให้สับจานสีโซ่
16.ใส่ที่ฝาครอบปิดสับจาน
17.ตัดสายเกียร์ และ ใส่ตัวปิดปลายสายเกียร์ให้เรียบร้อย

[ตาโจ]

1.ยึดสับจานกับหูยึดสับจานพอหลวมๆ

_D3_9301.jpg (444.24 KiB) เข้าดูแล้ว 40896 ครั้ง

[ตาโจ]

2.ขันน็อตล็อค L ของสับจาน เพื่อดันขอบสับจานให้ออกมาเสมอขนานกันกับใบจานใหญ่

_D3_9304.jpg (328.84 KiB) เข้าดูแล้ว 40895 ครั้ง

_D3_9309.jpg (375.46 KiB) เข้าดูแล้ว 40895 ครั้ง

003.jpg (60.36 KiB) เข้าดูแล้ว 40895 ครั้ง

[ตาโจ]

3.ปรับระดับความสูงของสับจานให้ได้ตำแหน่งที่เหมาะสม สูงกว่าใบจาน 1-3 มม เพื่อกะระยะการติดแผ่นรองน็อตยัน

_D3_9302.jpg (479.62 KiB) เข้าดูแล้ว 40894 ครั้ง

[ตาโจ]

4.ติดแผ่นรองน็อตยัน
[align=center]

001.jpg (60.72 KiB) เข้าดูแล้ว 40894 ครั้ง

002.jpg (58.04 KiB) เข้าดูแล้ว 40894 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

5.ปรับสับจานไปอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ทั้งความสูง และ มุมให้ปลายงุ้มเข้าด้านใน 0.5 - 1 มม

[align=center]

_D3_9303.jpg (421.64 KiB) เข้าดูแล้ว 40892 ครั้ง

_D3_9313.jpg (573.08 KiB) เข้าดูแล้ว 40891 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

7.ขันน็อตยันสับจานให้สันสับจานขนนานกับใบจานใหญ่

[align=center]

006.jpg (154.23 KiB) เข้าดูแล้ว 40889 ครั้ง

007.jpg (126.38 KiB) เข้าดูแล้ว 40889 ครั้ง

_D3_9316.jpg (563.95 KiB) เข้าดูแล้ว 40889 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

8.เช็คตำแหน่งตัวเร่งสายในสับจานให้อยู่ในตำแหน่งที่พร้อมยัน

[align=center]

_D3_9318.jpg (556.73 KiB) เข้าดูแล้ว 40888 ครั้ง

_D3_9297.jpg (239.46 KiB) เข้าดูแล้ว 40888 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

9.ปรับตำแหน่งมือเกียร์ไปที่ ทริมจานใหญ่ และ ตีนผีไปที่เฟืองหลังใหญ่สุด

017.jpg (54.34 KiB) เข้าดูแล้ว 40888 ครั้ง