DIY#15 ติดตั้งปรับแต่งสับจานจักรยานสือหมอบ Shimano

[ตาโจ]

[align=center]

12486065_529078407260781_1262815933337252766_o.jpg (99.7 KiB) เข้าดูแล้ว 26022 ครั้ง

12622127_529079330594022_3443128640744869243_o.jpg (43.63 KiB) เข้าดูแล้ว 26022 ครั้ง

[/align]
หลังจากที่เคยลงกระทู้ DIY เกี่ยวกับการปรับตั้งตีนผีเสือหมอบไปแล้ว คราวนี้ก็มาถึงการปรับตั้งสับจานกันบ้างน่ะครับ ตั้งอย่างไรปรับแต่งอย่างไร ให้ใช้งานได้อย่างแม่นยำ เดี๋ยวมาดูกัน รวมถึงการใช้งานสับจานให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หลายๆท่านอาจจะไม่ทราบว่า สับจานเสือหมบนั้น แม้มีจานแค่สองใบ แต่ตัวมือเกียร์สามารถปรับสับจานได้ถึง 4 ตำแหน่ง รายละเอียดจะเป็นอย่างไร จะใช้งานเป็นอย่างไร ต้องคิดตามอ่านกัน[homeimg=300,250]http://www.thaimtb.com/forum/picture_mt ... 569887.jpg[/homeimg]

[ตาโจ]

ก่อนจะไปดูรายละเอียดสับจานเรามาดูกันก่อนว่า Shimano มีสับจานเสือหมอบรุ่นอะไรบ้าง เริ่มต้นจากรุ่นท็อบไปหารุ่นรองน่ะครับ

1.รุ่น Dura-Ace FD 9000

shimano-dura-ace-fd-9000-front-derailleur_1.jpg (143.14 KiB) เข้าดูแล้ว 30376 ครั้ง

2.รุ่น Ultegra FD 8800

5800.jpg (62.88 KiB) เข้าดูแล้ว 30376 ครั้ง

3.รุ่น 105 FD 5800

SH-FD6800-NCL-SIDE.jpg (35.43 KiB) เข้าดูแล้ว 30376 ครั้ง

4.รุ่น Tiagra FD 4700

shimano-tiagra-4700-front-mech.jpg (38.67 KiB) เข้าดูแล้ว 30376 ครั้ง

[ตาโจ]

สิ่งใหม่สำหรับสับจานเสือหมอบรุ่นใหม่ของ Shimano คือ ต้องมีการปรับตั้งจุดยึดสายเกียร์ให้เหมาะสมกับการดึงสายเกียร์ เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการทำงานของสับจาน ซึ่งจะมีเครื่องมือวัดเพิ่มขึ้น

[align=center]

12507612_529079513927337_7965002084682366528_n.jpg (28.42 KiB) เข้าดูแล้ว 26020 ครั้ง

12508911_529079467260675_7631082399463416505_n.jpg (30.29 KiB) เข้าดูแล้ว 26020 ครั้ง

[/align]

เครื่องมือวัดมุมการตั้งสับจาน ของสับจานรุ่น Dura-Ace (FD-9000) รหัส TL-FD90

[align=center]

12514051_529079270594028_8077495296971806391_o.jpg (54.92 KiB) เข้าดูแล้ว 26019 ครั้ง

[/align]

เครื่องมือวัดมุมการตั้งสับจาน ของสับจานรุ่น Ultegea/105/Tiagra รหัส TL-FD68

อีกอย่างคือจะมีน็อตยันตัวถังเพิ่มขึ้นมาเป็นตัวช่วยให้การปรับตั้งมุมของสับจานครับ

[align=center]

1909814_529079563927332_2192456488329047054_n.jpg (29 KiB) เข้าดูแล้ว 26018 ครั้ง

[/align]

ซึ่งก็จะมีการติดแผ่นโลหะกันรอยที่เฟรมตรงจุดที่น็อตสับจานยันกับเฟรมด้วยครับ

[align=center]

12473762_529079570593998_7292273847748911760_o.jpg (21.87 KiB) เข้าดูแล้ว 26018 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

[align=center]

12493388_529078310594124_9125582247637857262_o.jpg (66.62 KiB) เข้าดูแล้ว 26017 ครั้ง

[/align]

สับจานเสือหมอบจะมีอยู่สองแบบตามรูป คือแบบ Band Type และ แบบ Brazed-on type ซึ่งแบบหลังจะได้รับความนิยมใช้งานกันมากกว่า หรือ เกือบทั้งหมดที่มีใช้ในบ้านเราก็ว่าได้

ซึ่งจะขออธิบายส่วนประกอบของสับจานตามรูปดังนี้
1.น็อตล็อตการเคลื่อนที่ของสับจาน ซึ่งจะมีสองตัวใช้ล็อคการเคลื่อนที่ของสับจานไม่ให้เคลื่อนที่ไปมากกว่าที่ตั้ง จะมีสองตัว ตัวแรกล็อคด้าน Low (จานเล็ก) เพื่อป้องกันไม่ให้โซ่ตกออกจากจานเล็ก อีกตัวแรกล็อคด้าน High (จานใหญ่) เพื่อป้องกันไม่ให้โซ่ตกออกจากจานใหญ่

2.ชุดน็อตล็อคสายเกียร์

3.แหวนรองสายเกียร์

4.น็อตล็อคช่องสับจาน

5.ยางรองโซ่

6.น็อตล็อคสับจานกับตัวถัง

7.อะแด็บเตอร์รองสับจาน

8.น็อตยันตัวถัง และ โลหะปิดกันเฟรมเป็นรอย

9.น็อตล็อตสับจานกับหูยึด

10. น็อตล็อตที่ยึดสับจานสับจาน

11.อะแด็บเตอร์รองที่ยึดสับจาน

12.น็อตยึดสับจานกับที่ยึด

[ตาโจ]

ชั้นตอนการติดตั้งสับจาน

1.ยึดสับจานเข้ากับหูยึดโดยสามารถปรับได้สองอย่างคือ
1.1 ปรับความสูงของสับจาน ให้ขอบนอกของสับจานอยู่สูงกว่าจานหน้าใบใหญ่สุดประมาณ 1-3 มม โดยจะต้องปรับน็อต L(low) ในทิศทางตามเข็มนาฬิกา ดันให้ขอบนอกของสับจานออกมา อยู่ตรงกับใบจานใบใหญ่สุด ตามรูปแรก (ซ้ายมือสุด)

[align=center]

12540872_529079660593989_5843583428743347770_n.jpg (78.1 KiB) เข้าดูแล้ว 26016 ครั้ง

[/align]

1.2 ปรับมุมของขอบนอกสับจานให้เกือบขนานกับใบจานใบใหญ่สุด โดยให้ปลายสุดด้านหลังของสับจานบิดไปในทิศทางตามเข็มนาฬิกาเล็กน้อยประมาณ 0.5-1 มม เข้าด้านในจากแนวของใบจานหน้าใบใหญ่สุด จากนั้นขันล็อคสับจานกับหูยึดให้แน่นหนา

[align=center]

12605282_529078387260783_7702226402208899121_o.jpg (49.4 KiB) เข้าดูแล้ว 26016 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

3.ติดตั้งแผ่นโลหะรองน็อตที่เฟรม แล้วขันน็อตยันเฟรมเพื่อปรับมุมของสับจานด้านนอกให้ขนานกับใบจานใบใหญ่ จากนั้นก็ขันล็อคสับจานเข้ากับหูยึดให้แน่น
[align=center]

859019_529078427260779_8384605038062254939_o.jpg (65.26 KiB) เข้าดูแล้ว 26015 ครั้ง

10275403_529078300594125_7389259224818310013_o.jpg (57.36 KiB) เข้าดูแล้ว 26015 ครั้ง

12604736_529078440594111_1695934744898783953_o.jpg (41.25 KiB) เข้าดูแล้ว 26015 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

เมื่อแน่ใจว่าติดตั้งจานได้ความสูงที่พอดีแล้ว ปรับมุมสับจานได้ขนานกับแนวของใบจานใหญ่สุดแล้ว และ ล็อคสับจานเข้ากับหูยึดแน่นแล้ว พักดูวีดีโอประกอบจากต่างประเทศกันก่อน เพื่อดูแนวทางการปรับตั้งสับจานกันต่อไป

[align=center][/align]

[ตาโจ]

ก่อนจะไปเรื่องการปรับตั้งสับจานมาทบทวนการใช้มือเกียร์เสือหมอบกันก่อน มือเกียร์เสือหมอบที่ควบคุมสับจานจะอยู่ฝั่งซ้ายมือ จะมีก้านควบคุมเกียร์อยู่สองก้านซ้อนกัน คือ ก้านใหญ่ (A) และ ก้านเล็ก (B) ถ้าผลักก้านใหญ่ (A) ไปทางด้านขวา จะเป็นการทำให้สายเกียร์ตึงขึ้น เมื่อสายเกียร์ตึงขึ้นก็จะไปดึงสับจานให้เคลื่อนที่ไปทางขวา ทำให้เปลี่ยนแนวโซ่จากใบจานเล็ก ขึ้นไปใช้ใบจานใหญ่ ในกรณีที่มีการผลักมากกว่า 35 องศา แต่ถ้ามีการผลักก้านใหญ่ (A) เพียงเล็กน้อย จะเป็นการเปลี่ยนแนวโซ่ให้เคลื่อนที่ไปด้านขวาเพียงเล็กน้อย โดยที่โซ่ยังอยู่กับจานเล็ก หรือ บางคนอาจจะเรียกว่าการทริมเกียร์

ถ้าผลักก้านเล็ก (B) ไปทางด้านขวา จะเป็นการทำให้สายเกียร์หย่อนลง เมื่อสายเกียร์หย่อนลงก็จะไปปล่อยสับจานให้เคลื่อนที่ไปทางซ้าย ทำให้เปลี่ยนแนวโซ่จากใบจานใหญ่ ลงไปใช้ใบจานเล็ก ในกรณีที่มีการผลักมากกว่า 35 องศา แต่ถ้ามีการผลักก้านเล็ก (B) เพียงเล็กน้อย จะเป็นการเปลี่ยนแนวโซ่ให้เคลื่อนที่ไปด้านซ้ายเพียงเล็กน้อย โดยที่โซ่ยังอยู่กับจานใหญ่ หรือ จานเล็ก แล้วแต่กรณี

[align=center][/align]

อีกอย่างที่ต้องทำความเข้าใจคือ เสือหมอบแม้จะมีจานหน้าแค่สองจาน แต่มือเกียร์สามารถปรับได้ 4 ตำแหน่งคือ
1.จานใหญ่(บน)
ตำแหน่งนี้ใช้ในกรณีที่ต้องการใช้ความเร็วสูงมากๆ จะเป็นตำแหน่งใช้จานหน้าใหญ่สุด เฟืองหลังเล็กสุด ซึ่งให้กดก้านใหญ่ (A) ไปทางขวามากกว่า 35 องศา สับจานก็จะเปลี่ยนแนวโซ่มาอยู่ที่จานใบใหญ่

[align=center]

12489200_529079617260660_2669660313071884645_o.jpg (104.81 KiB) เข้าดูแล้ว 26009 ครั้ง

[/align]

2.ระหว่างจานใหญ่กับจานเล็ก(ครึ่งจังหว่ะบน)
ในกรณีที่เรายังใช้จานใหญ่อยู่ แต่ใช้เฟืองหลังเริ่มใหญ่ขึ้นด้วยเช่นกัน กรณีนี้จะทำให้แนวโซ่ของจานหน้า กับเฟืองหลังเยื้องกันมากๆ บัญหาที่ตามมาคือโซ่จะเสียดสีกับสับจาน วีธีแก้ไขคือปรับสับจานให้เคลื่อนที่ไปด้านซ้ายเล็กน้อย ด้วยการผลักก้านเล็ก (B) เพียงเล็กน้อย ตัวสับจานก็จะเคลื่อนที่ไปด้านซ้ายเพียงเล็กน้อย โดยที่โซ่ยังคบอยู่บนจานใหญ่(ไม่ตกลงมาจานเล็ก) ซึ่งจะทำให้เสียงโซ่เสียดสีกับสับจานหายไป

[align=center]

2.jpg (56.12 KiB) เข้าดูแล้ว 26005 ครั้ง

[/align]

3.จานเล็ก(ล่าง)
การเปลี่ยนโซ่มาอยู่ตำแหน่งนี้ทำได้โดย การผลักก้านเล็ก (B) มากกว่า 35 องศา โซ่ก็จะตกจากจานใหญ่ มาอยู่จานเล็ก หรือ ใน

10636621_529079417260680_3811225162742603151_o.jpg (143.04 KiB) เข้าดูแล้ว 25999 ครั้ง

4.เลยจานเล็กเข้ามาหาท่อนั่งเล็กน้อย(ครึ่งจังหวะล่าง)
หลายคนคงสงสัยว่าตำแหน่งนี้มีไว้ทำไม ตำแหน่งนี้มีไว้เพื่อในกรณีที่ ใช้จานหน้าเล็ก กับ เฟืองหลังใหญ่สุดแล้วโซ่เสียดสีกับใบจาน สับจานยังสามารถเคลื่อนที่ไปด้านซ้ายอีกเล็กน้อย โดยที่โซ่ไม่ตกจากจานเล็ก เพื่อแก้ปัญหาโซ่สีสับจานนั่นเองครับ ซึ่งก็สามารถทำได้ โดยการผลักก้านเล็ก (B) เพียงเล็กน้อย เมื่อโซ่อยู่ที่จานเล็ก สับจานก็จะเคลื่อนที่ไปด้านซ็ายอีกเล็กน้อย เพื่อแก้ปัญหาโซ่เสียดสีสับจาน ในกรณีใช้เกียร์ที่มีอัตราทดสูงสุดนั่นเองครับ

[align=center]

4.jpg (53.38 KiB) เข้าดูแล้ว 26004 ครั้ง

[/align]

[ตาโจ]

สับจานทำงานด้วยการเคลื่อนที่เข้าออก ตามการบังคับของมือเกียร์ หากเคลื่อนที่เข้ามาด้านในมากเกินไป ก็จะทำให้โซ่ตกจากจานเล็ก หรือ หากเคลื่อนที่ออกมาด้านนอกมากเกินไป ก็จะทำให้โซ่ตกจากจานใหญ่ได้

ดังนั้นจึงต้องมีกลไกลในการกันไม่ให้สับจานเคลื่อนที่มากเกินไป อันจะทำให้เกิดปัญหาโซ่ตก ดังนั้นจึ่งได้มีการคิดค้นน็อตล็อกการเคลื่อนที่ของสับจาน คือ
1.น็อตล็อค Low จะเป็นน็อตที่อยู่ด้านในของสับจานคู่กับน็อต High ทำหน้าที่ล็อคสับขานไม่ให้เคลื่อนที่เข้ามาด้านในมากเกินใบ ด้วยเหตุที่มันล็อคด้านจานเล็ก ความเร็วจึงต่ำ(กว่าจานใหญ่) จึงเรียกกว่าน็อตล็อค Low หรือ L หลักการทำงานของมันก็คือ ถ้าหมุนทวนเข็มนาฬิกาจะเป็นการตั้งให้สับจานเคลื่อนที่เข้ามาด้านใน หากหมุนตามเข็มนาฬิกาก็จะดันให้จับจานออกก้านนอก

2.น็อต High จะเป็นน็อตที่อยู่ด้านนอกขอ3สับจานคู่กับน็อต Low ทำหน้าที่ล็อคสับขานไม่ให้เคลื่อนที่ออกมาด้านนอกมากเกินใบ ด้วยเหตุที่มันล็อคด้านจานใหญ่ ความเร็วจึงสูง(กว่าจานเล็ก) จึงเรียกกว่าน็อตล็อค High หรือ H หลักการทำงานของมันก็คือ ถ้าหมุนทวนเข็มนาฬิกาจะเป็นการตั้งให้สับจานเคลื่อนที่ออกมาด้านนอก หากหมุนตามเข็มนาฬิกาก็จะดันให้จับจานออกด้านใน

[ตาโจ]

เนื่องจากการเดินสายเกียร์ของเสือหมอบรุ่นใหม่ๆบางรุ่นมีการเดินสายเกียร์ ชิดใบจาน(รูปขวา) แทนที่จะเป็นดึงแบบการดึงแบบกลาง Chain stay แบบเสือหมอบทั่วๆไป ดังนั้นเพื่อให้สับจานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด จึงต้องมีการปรับจุดยึดสายเกียร์ให้เหมาะสมกับมุมดึงสับจาน

ดังนั้น Shimano จึงได้ทำเครื่องมือวัดมุมการดึงสับจาน เพื่อจะได้ปรับการยึดสายเกียร์ให้เหมาะสม ซึ่งปกติ สายเกียร์เสือหมอบทั่วๆไปที่ดึงสายเกียร์จากกลาง Chain stay สายเกียร์จะเอียงมากกว่า ให้ปรับไปที่ตำแหน่งปิด หรือ หากเป็นเฟรมรุ่นใหม่ ที่มีการดึงสายเกียร์เอียงน้อยกว่า(จุดดึงสายเกียร์อยู่ใกล้ใบจาน ทำให้สายเกียร์เอียงน้อยกว่า) ให้ปรับไปที่ตำแหน่งเปิด




การตั้งของรุ่น Dura-Ace



การตั้งของรุ่นรองลงมา

[ตาโจ]

การตั้งเปิด-ปิด จุดยึดสายสับจานของ รุ่น Ultegra /105/Tiagra ให้ปรับดังภาพด้านบนครับ

[ตาโจ]

หลังจากศึกษาการล็อคสายสับจาน การตั้งสับจานของเฟรมส่วนใหญ่ในบ้านเราจะใช้การตั้งน็อตยึดสับจานแบบปิด เพราะว่ามุมดึงสายจะเอียงมากกว่า ส่วนในเฟรมที่มุมดึงสายเกียร์มีความชันมาก(เกือบจะตั้งฉาก) ให้ใช้การตั้งน็อตยึดสับจานแบบเปิด

สมมุติฐานนี้ใช้ในกรณีที่ไม่มีเครื่องมือวัดมุมสายเกียร์น่ะครับ แต่ถ้าท่านมีเครื่องมือวัดก็ให้ใช้เครื่องมือวัดมุมสายเกียร์ให้ถูกต้อง



เนื่องจากสับจานไม่มีตัวความตึงสายเกียร์เหมือนตีนผี ดังนั้นการเร่งความตึงของสายเกียร์สับจานจะทำได้โดย หมุนปรับตัวเร่งสายเกียร์ที่ท่อล่าง(รูปซ้าย) หรือ หมุนปรับตั้งตัวเร่งสายเกียร์ที่มีการติดตั้งต่อจากมือเกียร์อีกทอด (รูปขวา)

[ตาโจ]

หลายๆคนอาจจะงงว่าอธิบายให้เวิ่นเว้อเยอะแยะทำไม แต่ถ้าไม่อธิบายให้เข้าใจขนาดนั้น คนที่ทักษะทางช่างไม่มาก หรือไม่มีอาจจะทำไม่ได้ แต่ถ้าอธิบายให้มีความรู้พื้นฐานประกอบก่อน พอมาดูคลิปนี้ก็จะเข้าใจได้ง่ายขึ้นครับ

[align=center][/align]

กรณีสับจานไม่มีสติกเกอร์ให้เทียบให้ตั้งระยะความสูงของสับจานจากจานใบใหญ่ประมาณ 1-3 มม เอา (จริงๆ 1-2 มม ก็พอครับ)

[ตาโจ]

หากไม่เข้าใจ สามารถดาวน์โหลด เอกสารการตั้งสับจาน Shimano ฉบับภาษาไทย มาศึกษาเพิ่มเติมได้ตามลิ้งนี้น่ะครับ

http://si.shimano.com/php/download.php? ... 05-THA.pdf

DM-FD0002-05-THA_Page_01.jpg (57.87 KiB) เข้าดูแล้ว 43263 ครั้ง

[ตาโจ]

ใครมีคำถาม หรือ สงสัยอะไรก็โพสตั้งคำถามไว้ในกระทู้นี้ก็แล้วกันน่ะครับ