- cover.jpg (325.12 KiB) เข้าดูแล้ว 16050 ครั้ง
ทำไมการแข่งลู่จึงเป็นการแข่งสนุก? การแข่งจักรยานถนน(เสือหมอบ)ปกติใช้เสลาการแข่งขันนานกว่าจะสิ้นสุดลงได้เพราะระยะทางไกล ผู้ชมที่ชมทางการถ่ายทอดมักจะเบื่อกับความเรื่อยๆของการแข่งขันที่หากไม่ได้อินกับเกมส์ของเสือหมอบก็จะหาความตื่นเต้นได้ยาก ส่วนเสือภูเขาก็ต้องเป็นคนรักการลุย แต่รถลู่ เมื่อชมทางการถ่ายทอด หรือเข้าไปนั่งดูในเวโลโดรมสดๆ การแข่งขันแต่ละประเภทจะมีระยะเวลาไม่นาน แข่งกันเป็นกลุ่มๆ รอบๆ แพ้ชนะตัดสินกันได้อย่างรวดเร็ว และถึงขั้นเป็นเกมส์การพนันให้เดิมพันกันได้ในหลายๆประเทศ สิ่งสำคัญที่จะชม"รถลู่" ให้สนุก ก็ต้องมารู้จักกับประเภทของการแข่งขันชนิดต่างๆให้เข้าใจเสียก่อน ซึ่งมีมากมายหลายรูปแบบ มีกติกา และการหาผู้ชนะที่แตกต่างกันไป
อาจดูยุ่งยากสำหรับมือใหม่ แต่ในส่วนตัวผม มันเรียบง่ายและเข้าใจง่ายกว่ากีฬาอีกหลายๆชนิดที่มีกติกา"จุกจิก" เช่น อเมริกันฟุตบอล, รักบี้, เบสบอล, ฮ็อคกี้ หรือแม้แต่ฟุตบอลที่ดูเรียบง่าย แต่เราอาจรู้สึกคุ้นชินกับมันจนลืมไปว่าแท้ที่จริงมันมีกติการายละเอียดต่างๆมากมาย (ตอนผมเด็กๆผมเคยสงสัยว่าทำไมลูกออกข้างต้องทุ่ม ออกหลังต้องเตะมุม กรอบต่างๆระยะต่างๆมีบ่งบอกอะไร ทั้งยังเรื่องล้ำหน้า เสียบข้างหลัง การเข้าบอล แบบไหนที่ผิดกติกาบ้าง?)
ลองมาทำความรู็จักกับการแข่งรถลู่มาตรฐานสากลกันนะครับ
Elimination
หมายถึงการแข่งขันที่ใช้เกณฑ์ในการคัดนักกีฬาออกไปจากลู่ที่แข่งทีละคน สามารถแข่งแบบเดี่ยวหรือคู่ในลักษณะทีมรีเลย์ก็ได้ จนกว่าจะเหลือนักจักรยานเพียงคนเดียวถือว่าสิ้นสุดการแข่งขัน ซึ่งเกณฑ์ในการแข่งขันแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทได้แก่
Miss And Out
เกณฑ์ในการตัดออกก็คือ คนสุดท้ายที่ผ่านรอบการสปรินท์(ทุกรอบ หรือทุกๆรอบที่ระบุเอาไว้) จะถูกคัดออกจากการแข่งขัน ไปเรื่อยๆ ผู้ที่เหลือคนสุดท้ายคือผุ้ชนะการแข่งขันในครั้งนั้น การแข่งขันอาจจัดแบบครั้งเดียวจบ หรือเป็นระบบฮีทต่างๆแบ่งสายแล้วนำมาหาผู้เข้ารอบต่างๆต่อไป(คล้ายแข่งวิ่งระยะสั้นหรือว่ายน้ำ และกีฬาทางน้ำ) มีชื่อเล่นเรียกว่า "Devil Take" เกมส์การแข่งชนิดนี้คนชนะอาจไม่ใช่คนแข็งแรงที่สุดแต่เป็นคนที่เฉลี่ยแรงและวางตำแหน่งที่อยู่ได้ฉลาดที่สุดในทุกๆรอบ ส่วนมากมักแย่งกันอยู๋ตำแหน่งรองสุดท้าย แทนที่จะออกหน้ากลุ่มและเปลืองแรงไปโดยเปล่าประโยชน์
Win And Out
หลักการง่ายๆสวนทางกับแบบแรก ผู้ที่ผ่านเส้นสปรินท์ตามรอบที่กำหนดเป็นคนแรกของทุกๆครั้งจะถูกคัดออกมาจากกลุ่ม แข่งไปเรื่อยๆจนหมดทุกคน คนแรกที่ถูกคัดออกถือเป็นผู้ชนะการแข่งนั้น คนต่อมาได้อันดับสอง ตามลำดับไปเรื่อยๆ เกมส์การแข่งจึงแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทุกคนจะพยายามสปรินท์เพื่อให้ชนะในทุกๆรอบที่สปรินท์ การแข่งแบบนี้มีความนิยมน้อยกว่าแบบแรก
การแข่งประเภทนี้ไม่มีระบุตำแหน่งแชมป์โลกหรือเหรียญทองโอลิมปิคแต่เป็นหนึ่งในการแข่งขันย่อยในการแข่งแบบ Omnium หรือสะสมคะแนนรวม
Scratch Race
เป็นการแข่งที่เรียบง่ายและเข้าใจง่ายมากๆ ผู้เข้าแข่งขันปล่อยตัวพร้อมกันหดม(หรือแบ่งกลุ่มฮีทการแข่ง) บนระยะทางที่กำหนดใครสิ้นสุดการแข่งขันเป็นคนแรกคือผู้ชนะการแข่งนั่นเอง ระยะทางกำหนด 15 กม. สำหรับประเภทชาย 10 กม. สำหรับประเภทหญิง โดยที่รอบคัดเลือกอาจใช้ระยะทางสั้นลง 10 กม. สำหรับผู้ชายและ 7.5 กม. สำหรับผู้หญิง
แชมป์โลกคนปัจจุบันได้แก่ Martyn Irvine จากไอร์แลนด์ และ Katarzyna Pawłowska จากโปแลนด์
Individual pursuit
"เปอร์ซูท" แปลง่ายๆว่า"การไล่ล่า" นักจักรยาน 2 คนปล่อยตัวคนละฝั่งของเวโลโดรมและทำการขี่ไล่จับอีกฝ่ายหนึ่งให้ได้ในระยะที่กำหนด (4 กม. สำหรับผู้ชาย 3 กม. สำหรับผู้หญิง) ผู้ที่สามารถไล่จับหรือย่นระยะไปหาอีกคนได้ใกล้กว่าจะเป็นผู้ชนะในการแข่งนั้น ในการแข่งขันโดยทั่วไปจะมีรอบคัดเลือกก่อนรอบน็อคเอาท์เสมอ ในรอบคัดเลือกผลแพ้ชนะวัดกันด้วยระยะเวลาที่ทำได้บนระยะทางดังกล่าว จากนั้นคัดเอาผู้ที่ทำเวลาได้ดีที่สุดไปแข่งกันในรอบน็อคเอาท์ต่อไป
ในโอลิมปิคเกมส์ 2 คนที่ได้เวลาดีที่สุดเข้าชิงเหรียญทองและเงิน ส่วนลำดับที่ 3 และ 4 ของผู้ทำเวลาคัดเลือกได้ดีที่สุดชิงเหรียญทองแดง ในการแข่งชิงแชมป์โลก คัดเพียง 2 คนที่ทำเวลาดีที่สุดจากรอบคัดเลือกไปแข่งน็อคเอาท์หาผู้ชนะเพียงคนเดียว
แชมป์โลกคนปัจจุบันได้แก่ Michael Hepburn จากออสเตรเลีย และ Joanna Rowsell จากสหราชอาณาจักร
Team Pursuit
รูปแบบการแข่งขันเหมือนกับ Individual Persiut ทุกอย่างแต่ใช้ระบบทีมสองทีม มีจำนวนผู้แข่งขันทีมละไม่เกิน 4 คนเข้าไล่จับกันจากคนละฝั่งของเวโลโดรม แต่แตกต่างที่การนับเวลาจะนับจากคนที่ 3 ของทีม(ไม่ใช่คนแรก)ที่ผ่านเส้นชัยได้ ดังนั้นในกรณีทีม 4 คน จึงมักจะมีสมาชิกคนหนึ่งของทีมที่ทุ่มกำลังจนสุดเพื่อตั้งความเร็วหรือเพิ่มความเร็ว ก่อนที่จะปล่อยให้เพื่อนอีก 3 คนเข้าเส้นชัยไปได้เร็วที่สุด (หรือไปจนจับอีกฝ่ายได้)
Keirin
競輪 / ケイリン หรือ คีริน เป็นการแข่งขันที่ถูกสร้างมาในประเทศญี่ปุ่นช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อเป็นเกมส์การพนันเป็นหลัก ก่อนที่จะนำมาบรรจุในโอลิมปิคปี 2000 และมีการจัดหาแชมป์โลกของ uci การแข่งขันถูกทำใหตื่นเต้นด้วยความเร็วที่สูงกว่าชนิดอื่นๆด้วยหัวลาก(Pacer) ที่นิยมใช้จักรยานยนต์เป็นตัวตั้งความเร็วจาก 25 กม./ชม. ขึ้นไปที่ 50 กม./ชม. ก่อนที่จะหลีกทางให้นักจักรยานสปรินท์เข้าเส้นหาผู้ชนะที่ระยะ 600-700 เมตรก่อนถึงเส้นชัย (2 รอบสุดท้าย) ระยะทางโดยรวมเพียง 2 กม.
การแข่งขันนิยมจัดหลายๆรอบเพื่อหาผู้ชนะที่เด่นชัดที่สุด มีกระบวนการสะสมคะแนนหรือตัดนักแข่งออก อันดับในการปล่อยตัว(ลำดับจากหัวลาก)ใช้การจับฉลากว่าใครจะได้อยู๋ใกล้หัวลากมากแค่ไหน
แชมป์โลกคนปัจจุบันได้แก่ Jason Kenny และ Becky James จากสหราชอาณาจักร
Time Trial
เรียบ งา่ย และไม่ซับซ้อน เมื่อนักแข่งปล่อยตัวทีละคน บนระยะทางที่กำหนด ใครทำเวลาได้ดีที่สุดบนระยะนั้น ก็ถือเป็นผู้ชนะไปนั่นเอง แต่ระยะที่ใช้แข่งจะแตกต่างจากรถถนน(เสือหมอบ) เพราะใช้ระยะทาง 1,000 เมตรสำหรับประเภทชายและ 500 เมตรสำหรับประเภทหญิง นอกจากนี้ยังมีการปล่อยตัวระยะสั้น Flying 200 ที่จับเวลาที่ระยะ 200 เมตรแต่ผู้เข้าแข่งขันเริ่มขี่มาก่อน(ไม่ได้ออกตัวจากแสตนด์ปล่อยตัว)
แชมป์โลกปัจจุบันได้แก่ François Pervis จากฝรั่งเศสและ Lee Wai Sze จากเขตปกครองพิเศษฮ่องกง
Sprint
สหรับบุคคลทั่วไปการแข่งประเภทนี้ถือว่าชมได้ง่ายที่สุดและไม่ซับซ้อนมากทั้งยังตื่นเต้นด้วยความเร็วและจังหวะที่น่าลุ้น ผู้เข้าแข่งขัน 2 คนเริ่มต้นที่เส้นสตาร์ทเดียวกัน ออกตัวไปด้วยกัน จากนั้นบนระยะทาง 600-1,000 เมตร สผู้ที่เข้าเส้นชัยได้ก่อนคือคนชนะ ดังนั้นที่ระยะเท่านี้มักเป็นรูปแบบการแข่งขันที่ทั้งสองฝ่ายขี่จักรยานไปช้าๆ พยายามเข้าสู่ตำแหน่งที่ดีที่สุด และบีบให้คู่ต่อสู้ต้องออกวงนอกให้ได้ เพื่อบังคับเป็นอีกฝ่ายเป็นฝ่ายเปิดเกมส์สปรินท์ก่อน ตนเองจะได้เกาะด้านหลังและสามารถสวนกลับได้หน้าเส้น บางครั้งพบว่าเมื่อเริ่มปล่อยตัวไปแล้วแต่ทั้งสองฝ่ายจะไม่ยอมออกตัว กลับหยุดนิ่ง(มืออยู๋บนแฮนด์เท้าไม่แตะพื้น)ทำ Track Stand อยู๋บีบให้อีกฝ่ายออกไปก่อน ทั้งนี้กรรมการจะคอยคุมไม่ให้ทั้งสองฝ่ายอยู๋นานเกินไปและไม่สามารถถอยหลังได้ ในขณะที่ต้องอาศัยความได้เปรียบจากการอยู่ขอบนอกของลู่ในช่วงที่ไม่สูงและพุ่งลงมาอาศํยแรงดึงดูดของโลกช่วยออกตัว
การสปรินท์อาจจะใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาทีแต่สิ่งสำคัญคือจังหวะ ตำแหน่งและเทคนิคที่วัดกัน
แชมป์โลกในประเภทนี้ได้แก่ Stefan Bötticher ชางเยอรมัน และ Becky James จากสหราชอาณาจักร
Team Sprint
คล้ายการผสมระหว่าง Sprint และ Team Persuit เนื่องจากทีมที่เข้าแข่งขันจะปล่อยตัวทีมละ 3 คน บนระยะทางประมาณ 1,000 เมตร(4 รอบ) คนแรกจะขี่เพียงรอบเดียว ปล่อยให้คนที่สองเป็นผู้นำอีก 1 รอบ จากนั้นคนที่ 3 จะทำการสปรินท์ใน 2 รอบสุดท้ายเพื่อให้ได้ชัยชนะมาครอง
การแข่งประเภทนี้ปัจจุบันแชมป์โลกถูกครองโดยทีมชาติเยอรมันนีทั้่งประเภทชายและหญิง
Madison
เป็นการแข่งบนระยะทางประมาณ 200 รอบเวโลโดรม หรือเวลา 60-90 นาที มีรอบสปรินท์ต่างๆที่กำหนดเอาไว้สะสมคะแนน โดยที่ผู้เข้าแข่งขันจับคู่เป็นทีม(บางครั้งใช้ 3 คน) โดยที่ทั้งสองคนจะสลับกันขี่ช่วยกันจนครบรอบที่กำหนด การเปลี่ยนตัวทำได้โดยการแตะมือกันหรือดึงมือเพื่อส่งต่อความเร็วให้กัน ทีมไหนที่ทำระยะทาง(จำนวนรอบ)ได้มากกว่าถือเป็นผู้ชนะการแข่งขัน ในกรณีที่มีจำนวนรอบเท่ากันจัดตัดสินกันด้วยแต้มที่สะสมจากรอบสปรินท์ต่างๆที่ทำได้ ถือเป็นการแข่งขันที่ต้องวางแผนและใช้ความสามารถทำงานร่วมกันของนักจักรยานอย่างสูง ต้องมีทั้งความทนทานและพลังสปรินท์เก็บแต้ม ทีมที่หนีไปเพื่อทำรอบก่อนอาจไม่ใช่ผู้ชนะ เพราะเมื่อเวลาผ่านไปทีมต่างๆก็จะค่อยๆไล่ทำรอบตามมา ดังนั้นแต้มสปรินท์จึงสำคัญในการหาผู้ชนะหรือจัดอันดับด้วยเช่นกัน
การแข่งชนิดนี้อาจเรียกได้ว่า "คอร์เซ่ ฟา อเมริกัน" และ "อเมริกาน่า" (ฝรั่งเศส, สเปน และอิตาเลี่ยน)เพราะคิดค้นและกำเนิดที่อเมริกามาก่อนจะแพร่หลายออกไป
แชมป์โลกเจ้าของเสื้อแถบสีรุ้งประเภทนี้คนปัจจุบันได้แก่คู่จากฝรั่งเศส Vivien Brisse และ Morgan Kneisky
Points Race
เป็นชนิดการแข่งที่มีรายละเอียดย่อยเยอะที่สุดในการแข่งรถลู่ก็ว่าได้ แต่พื้นฐานวิธีการตัดสินเข้าใจง่ายๆด้วยการสะสมคะแนนจากการสปรินท์และแต้มพิเศษ นักแข่งที่สะสมคะแนนได้มากที่สุดคือผู้ชนะในการแข่งนั้น ระยะทางที่ใช้อยู๋ระหว่าง 120-160 รอบเวโลโดรม ใช้เวลาประมาณ 40 นาที โดยทุกๆ 10 รอบจะมีการสปรินท์และให้แต้มสะสมจำนวน 5, 3, 2 และ 1 แต้มสำหรับ 4 อันดับแรกที่ผ่านเส้นสปรินท์ได้ แต้มพิเศษ 20 แต้มสามารถทำได้โดยการขี่น็อครอบกลุ่มให้ได้ หากน็อครอบกลุ่มได้นักปั่นคนนั้นจะได้แต้มทันที 20 แต้ม
การแข่งประเภทนี้ปัจจุบัน Simon Yates แห่งสหราชอาณาจักร และ Jarmila Machačová จากสาธารณรัฐเช็ค เป็นผู้ครองตำแหน่งแชมป์โลกอยู่ ในกีฬาโอลิมปิค การแข่งประเภทนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของประเภท Omnium ไม่มีเหรียญทองแยกให้สำหรับประเภทนี้
*มีรูปแบบการให้คะแนนแบบอื่นๆเช่นให้คะแนนทุกรอบแต่ละรอบมากขึ้นเรื่อยๆ หรือให้คะแนนเฉพาะคนแรกของทุกรอบ หรือ สองคนแรกของทุกรอบ แต่ไม่ได้ถือเป็นรูปแบบสากล
Omnium
หมายถึงการแข่งขันจักรยานประเภทลู่ที่นำคะแนนรวมจากชนิดการแข่งต่างๆมารวมกันและหาผู้ชนะรวม เปรียบเทียบคล้ายๆกีฬายิมนาสติคที่มีอุปกรณ์หลายๆชนิด และมีผู้ชนะในประเภทรวมอุปกรณ์นั่นเอง ชนิดของการแข่งที่นำมารวมกันเพื่อหาผู้ชนะในประเภทนี้ได้แก่
1.Scratch race
2.Individual pursuit 4,000 เมตรสำหรับประเภทชายและ 3,000 เมตรสำหรับประเภทหญิง
3.Elimination race
4.Time trial 1,000 เมตรสำหรับผู้ชาย และ 500 เมตรสำหรับผู้หญิง
5.Flying lap
6.Points race 40 กม. สำหรับประเภทชายและ 25 กม. สำหรับประเภทหญิง
แชมป์โลกคนปัจจุบันได้แก่ Aaron Gate จากนิวซีแลนด์ และ Sarah Hammer จากสหรัฐอเมริกา
กีฬาจักรยานประเภทลู่ยังมีรายละเอียด ชนิด ระยะ และการแข่งปลีกย่อยอีกหลายชนิด ซึ่งอาจจะต้องการการติดตามกติกากันสักนิดหน่อย แต่หากสังเกตุดีๆ จักรยานไม่ใช่กีฬาที่ดูแล้วเข้าใจยากอะไรเลยครับ แม้ว่าในบ้านเราการแข่งรถลู่อาจจะยังไม่แพร่หลายในบุคคลทั่วไป มีการจัดการแข่งขันกันในระดับประเทศ กีฬาแห่งชาติ กีฬาเขตุ หรือกีฬาเหล่าทัพ (เยาวชนแห่งชาติและกีฬานักเรียน) ยังไม่มีรายการรถลู่สำหรับนันทนาการ อาจจะเป็นเพราะความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายได้ง่าย และรูปแบบลู่ที่ยังมีเพียงไม่กี่แห่งทั่วประเทศ(บ่อยครั้งแข่งบนลู่ดิน) และ"รถลู่" ดูจะเป็นที่นิยมในฐานะของ"ฟิกซ์เกียร์" เสียมากกว่าในเชิงกีฬา น้อยคนจะขี่ฟิกซ์เกียร์ในลักษณะของ track bike
แต่จักรยานไม่ว่าชนิดไหนก็มีเสน่ห์ในตัวมันเอง ลองทำความรู้จักกับประเภทนี้ดูนะครับ แล้วจะรู็ว่า วนๆไปมันไม่ได้น่าเบื่ออย่างที่คิด[homeimg=300,250]http://www.thaimtb.com/forum/picture_mt ... 260525.jpg[/homeimg]
เป็นจักรยานแข่งพนันที่ดุเดือดเลือดพล่านเลยครับ คนละฟิลกับแข่งตรูเดอฟรองกับจักรยานแข่งแบบอื่น ๆ เลย เพราะมีอัดมีกระแทกกัน (ตัวมาร์กวิ่งพุ่งใส่เพื่อชิงตำแหน่งดูดท้ายตัวนำ) ใส่เกราะกันเต็มยศคล้ายนักกีฬาฟุตบอลอเมริกา เพราะปั่นกันเร็วนรก ล้มกันทีไม่จบแค่แผลถลอก และที่สำคัญคือมันเป็น fixed gear ที่ปั่นกันที่ความเร็วยืนพื้นที่ 70 กิโลแล้วสปรินท์แหลกกันที่ 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (มันทำได้ไงฟะ... แค่ 40 โลแบบไม่มีลมโบกใส่หน้า ให้ได้สัก 20 วิ ผมก็ลิ้นห้อยแทบร่วงแล้ว)
