คลีท ตะกร้อ บันไดธรรมดา มีข้อดี เด่น ด้อย อย่างไรบ้างครับ

[Paxxa]

กำลังจะประกอบรถครับ อยากรู้ว่าจำเป็นต้องบันไดคลีท หรือ ตะกร้อ หรือ ธรรมดา จะดีกว่ากันครับ

ขอบคุณครับ

[Tdf]

เอาจากประสบการณ์ที่เคยใช้นะครับ บันไดธรรมดาเอาไว้ขี่เล่นๆเน้นแรงกดไม่ต้องการแรงดึงขาช่วย หรือตอนขี่ MTB ลงแทร็คก็เลิกใช้คลีตแล้วเพราะเวลาล้มปลดไม่ทันและส่วนใหญ่ใช้แต่แรงกดขา

ตะกร้อ ข้อดีติดตั้งง่ายใช้รองเท้าอะไรก็ได้ ข้อด้อยมันจะรัดเท้าไม่แน่น ถ้ารัดแน่นก็เท้าชาอีก พอรัดไม่แน่นเวลาดึงเท้าขึ้นมันจะมีช่วงวืดที่ส่งแรงยกไปไม่ถึงบันได เลยไม่ค่อยได้ประโยชน์ และเวลาล้มฉุกเฉินมักจะถอดเท้าไม่ทันเพราะมันต้องสะบัดเท้าไปด้านหลังซึ่งผิดธรรมชาติเวลาล้ม ดังนั้นมักจะเจ็บตัวกว่า

คลีต ข้อด้อยคือต้องซื้อรองเท้าเฉพาะให้ตรงชนิดของบันได ข้อดีมีเยอะแยะมากมาย รองเท้าใส่ปั่นสบาย เวลายกเท้าแรงส่งไปช่วยดึงที่บันไดได้เต็มที่ ทำให้เวลาปั่นควงขาส่งแรงไปที่บันไดได้เกือบหมด และเวลาล้มมันจะปลดล๊อคฉุกเฉินได้ดีกว่าถ้าตั้งตัวล๊อกไม่แน่นเกินไป ฯลฯ

[tarin]

ถ้าจะประกอบรถ แสดงว่าจริงจังกับการปั่นพอประมาณแล้ว ใส่คลีทดีกว่าครับ

[peep_bmw]

ความเห็นผมนะ ปั่นในเมือง ใช้ถนนร่วมกับรถยนต์ก็อย่าใส่คลีตเลยครับ อันตรายต่อทั้งเราเองและผู้อื่นด้วย

เช่น ปั่นๆ จอดๆ แบบ Car free day ที่ผ่านมา ลองคิดดูถ้าใส่คลีตนี่ นรกชัดๆ

แต่ถ้าปั่นทางตรงๆ ไกลๆ ไม่ใช้สภาพการจราจรที่ต้องติดไฟแดง เจอทางแยก รถเมล์จอด ฯลฯ ใส่ไปเลยครับ ลองพิจารณาดูนะครับ

[luciana]

ปั่นๆหยุดๆแบบงาน cfd นี่ใส่ผ้าใบแทนรองเท้าคลีตเลยครับ

[Toshi]

ปั่นในเมือง ไกล้ๆ ไม่เกิน 20 โล => บันใดธรรมดา / บันได + ตะกร้อแบบไม่ต้องใช้สายรัด รองเท้าผ้าใบ แตะยางแบบหุ้มนิ้วเท้า
ปั่นทางไกล ออกนอกเมือง => บันใด + ตะกร้อแบบไม่ต้องใช้สายรัด / บันไดไฮบริด
ปั่นแข่งขัน ปั่นเน้นทำความเร็ว => บันใดคลีท

[FinalB]

พูดให้เห็นภาพง่ายๆเลย เวลาใส่คลีทแล้วความเร็วจาก 20 เพิ่มเป็น 30 ได้สบายๆ เลยไม่ได้โม้
ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว ปั่นสปริ้นเตอร์ระยะทางตรงเร่งได้ถึง 50 กม.ต่อ ชม.
ในขณะที่บันไดธรรมดาทำไม่ได้ ถึงทำได้ก็ใช้แรงเยอะมาก แถมตะคริวจะกินขาอีกต่างหาก
ใช้ง่ายครับจากคนที่เพิ่งใส่ได้ไม่กี่ครั้ง ไม่เคยล้มปลดง่ายไม่เหมือนที่เค้าพูดๆ กันว่าปลดยาก ไม่จริงครับฟันธง
ใส่ตระกร้อปั่นปวดน่องครับ มันเกร็งแบบผิดวิสัยทัศน์ในการขี่พอสมควร

อีกอย่างทิ้งท้ายผมก็ปั่นในเมืองรถเยอะๆ ไม่มีปัญหาเวลาปลดคลีทเลย
บางทีก็มีลืมปลด แต่มันก็หลุดออกมาอัตโนมัติตอนที่ล้มเริ่มเอียง คนที่ล้มความคิดส่วนตัวผมคิดว่านะ
สมองสั่งการไม่ทัน (ไม่ได้ว่าใครนะครับ แต่เป็นเรื่องจริง) เวลาใส่มันก็เหมือนมีอะไรหน่วงๆอยู่ที่เท้าอยู๋แล้ว
ไม่รู้ว่าลืมปลดกันได้ไง

ปั่นช้าก็สบาย ปั่นเร็วก็ยิ่งดี ได้ทุกแบบจริงๆ แถมมันล๊อคเท้าไว้ให้อยู่ท่าปั่นที่ถูกต้องด้วย

[lucifer]

กำลังจะประกอบรถครับ อยากรู้ว่าจำเป็นต้องบันไดคลีท หรือ ตะกร้อ หรือ ธรรมดา จะดีกว่ากันครับ

ขอบคุณครับ

จะใช้อะไร ก็ขึ้นกับว่าต้องการอะไรจากสิ่งที่เราจะใช้

จักรยานเป็นจักรกลที่ถ้าหากสามารถออกแรงกระทำกับขาจานได้ทุกๆองศาของรอบการหมุนได้ ก็เท่ากับว่าเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพได้สูงที่สุด

บันไดธรรมดา คนทั่วไปจะถีบได้อย่างเดียว คนที่ควงบันไดเป็นก็ยังสามารถป้ายและไสบันไดได้แรงเพิ่มขึ้นมาอีกนิดหนึ่ง ดึงไม่ได้แน่นอนครับ เพราะมันไม่สามารถส่งแรงใส่บันไดในลักษณะดึงได้ เลยต้องใช้ขาอีกข้างหนึ่งช่วยถีบแทน
ดังนั้นเราจึงไม่สามารถปั่นจักรยานแบบราบรื่นหรือต่อเนื่องด้วยการใช้ขาเพียงข้างเดียวได้กับบันไดธรรมดา

บันไดตะกร้อ ( clip ) มันคือ ความคิดต่อยอดมาจากความต้องการที่จะส่งแรงกระทำกับบันไดให้ได้ครบทุกๆองศาของรอบการหมุน เอาเข้าจริงๆแล้ว บันไดตะกร้อเองก็ยังมีทั้งแบบที่มี cleat และแบบไม่มีcleat แบบไม่มีcleat ก็จะเป็นแบบที่เราเห็นกันทั่วไปนั่นแหละครับ ใช้แค่สายตะกร้อรัดเท้าไว้กับบันได ทำให้เราสามารถออกแรงดึงบันไดได้ อาจจะสามารถออกไสบันไดไปข้างหน้าได้ แต่จังหวะป้ายบันไดถอยหลังนั้นก็ต้องอาศัยความชำนาญบ้าง แต่การออกแรงป้าย กับ ไส ก็ยังไม่ได้ประสิทธิภาพเต็มร้อย ก็เลยมีบันไดตะกร้อแบบมี cleat ซึ่งจะใช้ cleat ที่มีหน้าตาเฉพาะกับบันไดนั้น แต่cleatตัวนี้ไม่ได้lock ติดกับบันไดเอง แต่จะบังคับรองเท้าให้ตรงกับตำแหน่งเดิม รวมถึงcleatเองยังช่วยให้สามารถออกแรงป้ายและไสได้อย่างมีประสิทธิภาพเต็มร้อย เพราะสายตะกร้อจะรัดเท้าไว้ ส่วน cleat จะกันไม่ให้รองเท้าขยับเดินหน้าหรือถอยหลังได้

บันได clipless หรือ ที่หลายคนเรียกผิดๆจนติดปากไปว่าเป็น คลีท หรือ บันไดคลีทบ้าง คลิทเลสบ้าง รากศัพท์มันมาจาก clipless ซึ่งหมายถึงไม่มีสายตะกร้อ บันไดแบบนี้จะมี cleatเฉพาะของมัน และcleat ของมันจะถูกลอคด้วยบันได ทำให้สามารถออกแรงกระทำกับบันไดได้ทุกองศาของรอบการปั่น ซึ่งนั่นแปลว่ามันทำให้เราสามารถเรียกประสิทธิภาพสูงสุดของการออกแรงกระทำจักรยานออกมาได้


ปัญหาปลีกย่อยของแต่ละแบบนั้น ก็แยกย่อยกันไป เช่น

1. บันไดธรรมดา ดีตรงที่ว่า อยากจะยกเท้าออกจากบันไดเมื่อไหร่ก็ได้ ลงเมื่อไหร่ก็ได้ สลัดยานเมื่อไหร่ก็ได้ แต่ข้อเสียที่หลายคนนึกไม่ถึงก็คือ เท้าหลุดออกจากบันได แล้วบันไดตีหน้าแข้งตัวเอง หรือ เท้าหลุดออกจากบันได แล้วทำให้เราหลุดออกจากจักรยาน โดยเฉพาะเสือภูเขา ปกติเราจะมีจุดสัมผัสกับจักรยานอยู่ 5 จุด คือ มือสองข้างที่จับแฮนด์ ก้นที่นั่งบนอาน และเท้าที่วางบนบันได สำหรับบันไดธรรมดาแล้ว จุดสัมผัสที่มั่นคงที่สุดก็คือ มือ2 ข้างที่จับแฮนด์ เมื่อ 3 จุดขยับออกมาพ้นจักรยานก็จะเหลือเพียงแค่มือ 2 ข้างที่จับแฮนด์ และพร้อมจะดึงแฮนด์ให้รถเสียหลักล้มได้ ครับ มันเหมาะสำหรับการใช้งานทั่วไปก็จริง อาจจะดูว่าปลอดภัยก็จริง แต่มันก็มีข้อจำกัดในการใช้งาน เมื่อไรก็เลยข้อจำกัดของมันไป มันก็จะไม่ใช่สิ่งที่ปลอดภัย

2. บันไดตะกร้อม ดีตรงที่ว่าเราเลือกได้ว่าจะเหยียบบันไดด้านที่ไม่มีสายตะกร้อ ให้มันเหมือนกับบันไดธรรมดาก็ได้ หรือ จะเลือกเสียบเข้าไปด้านที่มีสายตะกร้อก็ได้ และเช่นกัน ก็ยังเลือกที่จะรัดสายตะกร้อให้แน่นหรือหลวมๆก็ได้ ข้อดีของบันไดตะกร้อก็ดังที่บอกไปแล้ว นอกจากนี้มันก็ยังยึดเราไว้กับบันไดจักรยานตลอดเวลาอีกด้วย จะมีเพียงก้นที่เราสามารถยกย้ายได้ แต่มือและเท้าก็ยังคงอยู่กับรถ และสามารถควบคุมรถได้ตลอดเวลา เสือภูเขาในยุคก่อนก็ยังใช้ตะกร้อกันเลย ปัญหาของบันไดตะกร้อก็คือ "ทักษะ" โดยเฉพาะทักษะในการถอดเท้า เป็นเรื่องที่ต้องฝึกฝนพอสมควร เพราะวิธีการถอดเท้าออกจากบันไดตะกร้อ จะฝืนความรู้สึกของคนทั่วไป เพราะคนทั่วไปจะยกเท้าออกจากบันได แต่บันไดตะกร้อต้องถอยเท้าออกจากบันได เพื่อให้เท้าหลุดออกมา

3. บันไดclipless มันคือบันไดที่รวบรวมข้อดีของบันไดตะกร้อไว้หมด และพัฒนาให้การถอด การใส่ การยึด เป็นเรื่องง่ายๆสั้นๆ สอดคล้องกับความรู้สึกของคนทั่วไป คือ บิดแล้วยกเท้าออก และแน่นอนปัญหาของบันไดclipless ก็ยังเหมือนกับบันไดตะกร้อคือ "ทักษะ" ถึงมันจะไม่ต้องฝืนความรู้สึกในการต้องดึงเท้าออก หรือ ไสเท้าเข้า หรือ ไม่ต้องมาคอยรัดสายตะกร้อ หรือ ไม่ต้องมาชะลอยกขาเพื่อคลายสายรัดแบบบันไดตะกร้อก็ตาม แต่ทักษะในเรื่องการใส่ และการถอดนั้นก็ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญมากๆอยู่ดี เพราะมันก็ยังฝืนธรรมชาติของความรู้สึกพื้นฐานที่ว่า ยกเท้าออกก็หลุด


คราวนี้คำถามยอดฮิตที่ถามกันมาช้านานแล้วว่า เมื่อไหร่ ควรใช้ เมื่อไหร่ไม่ควรใช้ คำตอบของผู้ตอบแต่ละคนจะสะท้อนถึงทักษะและความชำนาญของผู้ตอบท่านนั้นเอง
ในกลุ่ม BPMTB ซึ่งเรารวมตัวกันปั่นเสือภูเขากันมาตั้งแต่สมัยเริ่มต้นกันที่ pantip.com ก่อนเวป ThaiMTB.comจะจดdomain name กันนนั้น พวกเราทุกคนในยุคนั้น ไม่มีใครไม่ใช้ clipless ไม่ว่าจะเป็นการปั่นในเมือง ปั่นในแทรค ปั่นขึ้นเขา ปั่นลงเขา ทุกคนใช้หมด แล้วจะรู้สึกไม่มั่นใจในทันทีที่ไม่สามารถลอครองเท้าเข้ากับบันไดได้ เพราะมันหมายถึงข้อจำกัดในการควบคุมรถ เช่น ลงเขายาวๆลงมา เราก็จะไม่นั่งอานกัน แต่จะต้องยืน เลี้ยงน้ำหนักกันลงมา (​ MTB สมัยนั้น ชอคยุบกันแค่ 80mm ก็ถือว่ายุบเยอะแล้วครับ ส่วน Full susp ในยุคนั้นก็แทบจะนับตัวกันได้ ) ถ้าไม่ใส่ clipless ก็จะโหนรถกันไม่อยู่ เดี๋ยวก็จะกระเด็นออกมาจากรถเอาเสียง่ายๆ

คราวนี้ถ้าจะให้ผมตอบว่า ปั่นที่ไหนๆ จะใช้บันไดclipless ก็ได้ จะปั่นในเมือง ปั่นเลียบคลอง ปั่นบนทางแคบๆ ถ้าตอบแบบนี้ ก็เท่ากับเป็นการวางยาสมาชิกใหม่ๆอย่างแน่นอน

ส่วนตัวผมนั้น ถ้าปั่นจักรยานโดยไม่มี clipless จะเป็นความรู้สึกที่แปลกมากๆ
เรื่องล้มเพราะลืมปลดเท้าออกจากบันไดนั้น เป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาเลยแม้แต่ครั้งเดียว เรื่องปลดไม่ทันก็ยังไม่ใช่ปัญหา ปัญหามีเรื่องเดียวคือ "ปลดไม่ออก" เพราะกลไกมันขัดข้องจากโคลน จากทรายไปขัดขวาง หรือ หล่อลื่นไม่ดีพอ ( บันได SPD-R รุ่นก่อนของShimano )
ดังนั้น ผมสามารถปั่นเสือหมอบในเมืองโดยใช้บันไดclipless ได้ไม่แตกต่างจากที่คนที่เริ่มใหม่ใช้บันไดธรรมดาๆ ผมสามารถเบรคจนรถหยุดแล้วค่อยปลดเท้าออกจากบันได ในขณะทีอีกหลายๆคนเลือกที่จะปลดก่อนแล้วค่อยหยุดรถ ทั้งหมดนี้จึงเป็นเรื่องของทักษะเท่านั้น ครับ มันเป็นเรื่องของทักษะเท่านั้น เท่านั้นเองจริงๆ

ดังนั้น หากใครก็ตามที่ต้องการจะใช้บันได clipless ผมแนะนำว่า ควรจะถามตัวเองก่อนว่า ท่านจริงจังกับการปั่นจักรยานมากน้อยแค่ไหน ทักษะนั้น แต่ละคนพัฒนาได้ไม่เท่ากัน เพื่อนผมปั่นมาตั้งนานแล้ว ก็ยังเคยล้มโชว์สาว เพราะปลดบันไดด้านซ้าย แต่รถเอียงไปทางด้านขวา แล้วก็ลืมปลด ล้มซะอย่างนั้นแหละ

การพัฒนาทักษะนั้น อาจจะต้องแลกด้วยเลือดตกยางออกบ้าง อาจจะต้องล้มเพราะลืมปลดบ้าง ปลดไม่ออกบ้าง ปลดไม่ทันบ้าง แต่พอหลังจากมันซึมเข้าเส้นไปแล้ว ความรู้สึกเดิมที่ว่า บันไดคลิปเลสอันตราย ไม่ควรใช้ในเมือง ก็จะมลายหายไป เปลี่ยนเป็นความรู้สึกแบบผมว่า บันไดclipless จะใช้ปั่นที่ไหนก็ได้ ไม่เห็นมีอะไรน่าตกใจ น่ากลัว หรือ น่าห่วงเลย

[prateppmc17]

บันไดครีทถ้าฝึกใช้ให้คล่องผมว่าขี่ในเมืองก็ไม่อันตรายนะ....

ไม่ต่างจากบันไดธรรมดา

ส่วนเรื่องล้มตอนแรกเริ่มมีครับ....เนื่องจากลืมปลดครีทเป็นปกติครับ

ต้องมีสติตลอดครับ อย่างเช่นผมถนัดขวาก่อนรถจะติดไปแดงก็เตรียมปลดครีทเท้าซ้ายรอไว้ก่อน....พอรถใกล้ๆจะหยุดสนิทก็เอาเท้าซ้ายยันพื้น

ฝึกบ่อยๆคุณจะคล่องไปเองและรู้ว่ามันไม่ได้ยากอะไร

[Paxxa]

ขอบคุณครับ

[umbabab]

ผมใช้ตะกร้อ ผมเชือกรัดพอหลวม เข้าด้วยกันยัด ถอดด้วยการรกระชากไปข้างหลัง
ข้อดี ใช้กับรองเท้าแฟชั่นได้ ยกเว้นรองเท้าแตะนะ ยัดไม่เข้า ถึงเข้าก็ไม่เหมาะกับการกระชากขึ้นรองเท้าจะขาด เพิ่มแรงปั่นขึ้นมาก ล้าน้อยลง ไม่เจ็บเข่าที่รอบขาสุง จะหวะกระชากไปหลังถ้าเงยส้นขึ้นเล็กน้อยเท้าจะไม่หลุดครับ
ข้อเสียคือ มันทำลายรองเท้าคู่เก่งของคุณตามแรงกระชากแหละครับ ที่ไปก่อนเลยคือพื้นรองเท้าที่โดนล๊อกไว้กับเขี้ยวบันได นานๆเข้าทะลุเป็นรู

ถ้ารู้ว่าเข้าจุดเสี่ยง ต้องปลดล่วงหน้านะครับ ถ้ารถใหญ่เบรคไม่ทันถึงตาย
พวกพื้นทราย ทางขรุขระ หลุมบ่อ ไฟแดง เนิน รางรถไฟ ทางโค้งมากๆ อย่าห้าวโดยป่าวประโยชน์ ผ่านได้ทั้งปี ล้มวันเดียว จบ

[tupped]

ต้องหัดปั่นขาเดียวให้ได้ด้วยครับสำคัญมาก บางทีเราจอดเราปลดคลีทจากนั้นเริ่มออกตัวบางทีต้องปั่นขาเดียวไปก่อนให้แน่ใจว่ารถจะไม่หยุดอีก ค่อยกดคลีทอีกข้างลงล็อค
ผมเคยจอดพอเริ่มออกตัวปั๊ปใส่คลีทปุ๊ป หลังจากนั้นไม่เกิน 2-3 วินาทีรถข้างหน้าเบรคกระทันหัน เราเบรคทันแต่ปลดไม่ทันล้มสิครับ

[OuiAh]

ผมเลิกใช้บันไดคลิปแล้วครับ

เหตุผลก็แค่บันไดคลิปต้องใช้กับรองเท้าที่ติดคลิปเท่านั้นครับ ไม่สามารถใช้กับรองเท้าอื่นได้สะดวกมากนักครับ

ในความคิดผมจากที่เคยใช้บันไดคลิปคือ คลิปเลสมันไม่อันตรายเลยครับถ้าท่านชินแล้ว เวลาใช้รอบขาที่สูง เวลายืนปั่นมันจะทำให้ท่านรู้สึกมั่นใจว่าเท้าท่านมันจะไม่หลุดจากบันไดแน่ครับ ตอนที่เริ่มใช้ใหม่ก็ไม่เคยล้มซักทีนะครับ เคยแต่เกือบๆแต่ถ้าตั้งสปริงดีๆเท้ามันก็จะหลุดก่อนที่จะล้มนะครับ

ส่วนบันไดตะกร้อ ผมว่ามันอันตรายครับ คือท่านต้องรัดตะกร้อให้แน่นมันถึงจะเกิดประโยชน์ แต่มันก็จะทำให้ปลดเท้ายากครับ