ศาลเจ้าพ่อปลัดจ่าง
...ชื่อเดิมจากเจ้าพ่อเขาใหญ่ เป็นสิ่งสักการะศักดิ์สิทธิ์ของชาวบ้านแถวใกล้เขื่อน ซึ่งมีประวัติบอกเล่าตำนานของเจ้าหน้าที่กรมอุทยานฯ ได้ความว่า...
...ที่เดิมเขาใหญ่ มิได้เป็นอุทยานแห่งชาติเหมือนในปัจจุบัน เมื่อประมาณ 66 กว่าปีที่ผ่านมา มีราษฎรจาก
บ้านท่าด่าน และ
บ้านท่าชัย จังหวัดนครนายก ได้พากันอพยพมาตั้งบ้านเรือนบนเขาใหญ่เพื่อล่าสัตว์และเก็บหาของป่าขายเป็นอาชีพ นอกจากนี้เขาใหญ่ยังเป็นที่หลบซ่อนกำบังของพวกโจรผู้ร้ายในคดีสำคัญ ๆ ต่าง ๆ โดยโจรเหล่านี้ได้แบ่งเป็นก๊กเป็นเหล่า ปกครองกันเอง ทำให้ชาวบ้านทั้งที่อาศัยอยู่บนพื้นราบและบนภูเขาได้รับความเดือดร้อนจากพวกมิจฉาชีพอยู่เป็นนิจ
...ในสมัยนั้น
ปลัดจ่าง นิสัยซื่อสัตย์ ซึ่งเป็นชาวอำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก เข้ารับราชการดำรงตำแหน่งเป็นปลัดกองทัพ ดูแลหัวเมืองด้านบูรพาทิศ อันได้แก่ ปราจีนบุรี นครนายก
...ปลัดจ่าง เป็นผู้ที่มีความสามารถในการปราบปรามโจรผู้ร้าย และรู้จักภูมิประเทศในแถบนี้เป็นอย่างดี เมื่อท่านเกษียณอายุราชการ ทางการจึงได้ขอความร่วมมือให้ท่านช่วยบ้านเมือง ในการทำลายล้างซ่องโจรบนเขาใหญ่ ซึ่งมีอยู่ 5 ก๊กสำคัญ คือ เสือจัน เสือไทร เสือบุญมี เสือสำอางค์ และเสือสองพี่น้อง คือเสือเย็น กับเสือหล้า อีกทั้งยังเป็นคนที่ชักชวนชาวบ้านให้ลงจากเขาใหญ่เมื่อมีการประกาศให้พื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ
...ในการการปราบปรามโจรผู้ร้าย ปลัดจ่าง นับเป็นผู้ที่มีวิธีการและนโยบายที่แยบยล จนทำให้หัวหน้าซ่องโจรต่าง ๆ ยอมรับนับถือ และปฏิบัติตามแนวคิดของท่าน เลิกราการเป็นโจรกลับลงสู่พื้นราบ มีอยู่คราวหนึ่งโจรสองพี่น้อง เพียงพอพบหน้าท่านครั้งแรก ก็ลงจากหลังม้ามากราบ และพูดคุยกับท่านถึงกับยอมบวชเรียนพระ ซึ่งต่อมาได้มีอาชีพเป็นครู นับว่าปลัดจ่างเป็นบุคคลที่มีคุณค่าต่อสังคมเป็นอย่างยิ่ง
...เมื่อปลัดจ่างถึงแก่กรรมด้วยไข้ป่าเมื่อวัย 75 ปี ชาวบ้าน และหน่วยราชการได้ตั้งศาลให้ท่านที่ต้นกะบกใหญ่บนเขา ใกล้โรงเรียนวัดหนองเคี่ยม อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก และขนานนามศาลนี้ว่า
ศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่ท่านเป็นเจ้าพ่อที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเจ้าพ่อรอบ ๆ เขาใหญ่ และเป็นนักอนุรักษ์ธรรมชาติที่ยิ่งใหญ่ เพราะท่านทำให้เขาใหญ่เป็นป่าใหญ่จนถึงทุกวันนี้
...ต่อมาเมื่อมีการสร้างเขื่อนขุนด่านปราการชลขึ้นมาใหม่ๆ เจ้าหน้าที่อุทยานฯ จึงได้อัญเชิญท่านมาอยู่ศาลใหม่เพิ่ม ใกล้สันเขื่อนทางขึ้น-ลง เพื่อจะได้ให้ผู้คนที่เดินทางผ่านไปมาได้กราบไหว้เพื่อความเป็นศิริมงคล และในวันที่ 26 มกราคมของทุกปี จะมีการบวงสรวงระลึกถึงพระคุณท่าน ชาวบ้านแถบเขาใหญ่ยังติดปากเรียกศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่ว่า “
ศาลปลัดจ่าง”
อยู่ทางขึ้นเขื่อนราว ๒๐๐ เมตร ส่วนใหญ่แวะมาไหว้ขอพรด้วยนำของถวายเจ้าพ่อปลัดจ่างก่อนขึ้นเขื่อนทุกครั้งด้วยค่ะ
ตอนเย็นราวหกโมงกว่า จัดการธุระส่วนตัวเปลี่ยนชุดแบบสบายๆ ให้เสร็จแล้ว เดินลงมาข้ามถนนไปฝั่งร้านขายของผลิตภัณฑ์ของใช้ของกินของฝากกลับบ้าน ฉันได้ซื้อลูกสมหวัง (แห้ว) ที่ปลอกเปลือกแล้ว ๑ ถุง ๒๐ บาท กับถั่วสลิงต้ม ๑ ถุง ๒๐ บาท และดื่มน้ำดำเย็น ๒ กระป๋อง เดินชมของ บังเอิญมีสองเสือหมอบที่มาจากกรุงเทพน่ะ ผ่านต่อหน้าฉันด้วยเลยถ่ายเก็บตกมาให้ดูว่าใครเนอะ...ไม่เคยรู้ว่าอยู่ทีมพระราม ๔ มาเที่ยวแถวนี้ด้วย 
"พรุ่งนี้เช้า ๐๖.๓๐ น. เสือเอ๋จะมารับที่นี่ตรงนี้นะครับ" ข้อความแมสบนมือถือ ทำให้ฉันส่ายหน้า 
โอย...ตื่นไม่ไหวสิ แต่ว่าจำใจต้องรับปากให้สัญญากับเสือเอ๋ทำได้ ฉันพยายามจะตื่นให้ทันเสือเอ๋จะมาแน่..........เฮ้อๆ เหนื่อย รู้สึกไม่หนักใจหรอก บอกว่าวันนั้นเที่ยวกับพวกเพื่อนสนุกดีค่ะ 
ตื่นเช้าวันอาทิตย์ ๓๐ ส.ค.๕๒ ท้องฟ้าเบิกบานกำลังแดดแรงดี เสือเอ๋ตน ครนายก ขับรถมารับฉันโดยไม่ต้องปั่นจักรยานไป เพื่อพาไปดูงานโฮมสเตย์ที่บ้านเดิมของเสือเอ๋ และกินข้าวกับเกาเหลาที่ร้านอาหารของสมาชิกเสือเจ้าถิ่น แล้วมารับลูกสาวและภรรยาเสือเอ๋ไปส่งที่ทำงานใกล้ๆ กัน แปลกวันอาทิตย์มีทำงานด้วยเหรอ ภรรยาเป็นครูสอนหนังสือให้นักศึกษาอยู่ด้วย ส่วนเสือเอ๋ติดธุระไม่ได้ปั่นจักรยานทั้งวันเลย ปล่อยให้ฉันถีบเจ้ามดแดง ๒ เที่ยวคนเดียวสบาย ไร้เงาลุงหวัดไปด้วย 
เห้อๆ น้องบาร์บี้จริงๆ มาอ่านเที่ยวด้วย ต้องขอขอบคุณแวะมาตรงนี้ค่ะ 
ที่นี่มีคิวท่ารถตู้ไปกรุงเทพ-เขื่อนขุนด่านปราการชล นครนายก ฉันจดไว้เป็นข้อมูลสำหรับคนที่ไม่ได้ขี่จักรยานมาน่ะ สามารถเดินไปเที่ยวใกล้ๆ ไม่ไกลมาก แถวนี้มีเช่าจักรยาน พายเรือ และห่วงยางล่องน้ำให้เลือกหลายร้านทุกหลังค่ะ
เอาล่ะ เริ่มเปิดไล่ตามไปทันกับพวกเสือเจ้าถิ่น ฉันแอบสะกดรอยตามวัดใจสู้ความอึดกับจักรยานคันนี้ ว่าจะทันหรือเปล่า? 
เจอทางเนินขึ้นเขื่อน ต้องใช้ออมแรงถีบจักรยานเสือพับ (ขาสั้นน่ะ) ขึ้นเป็นงูเลื้อยไปตลอดทาง ๓๐๐ เมตร ก็ถึงสันเขื่อนแล้ว เล่นเหงื่อแตกออกมาเห็นได้ชัดเจน เพราะอากาศร้อนอบอ้าวจริงๆ