เฟืองหลังหลวมเหมือนฝาปิดชอบคลายตัว ใครเป็นแบบผม และทราบวิธีแก้บ้างครับ

[Rookie]

ผมใช้ล้อ Zonda โม่ชิมาโน่ 11 (มีแหวนรองโม่) เฟืองหลัง 105 10 สปีด 11-32
ขี่ไปซัก สองสามร้อยโล เฟืองหลังจะเริ่มขยับตัวได้ จะต้องถอดมาขันให้แน่นตลอด
ตอนขันผมกวดจนมีเสียงแก๊ก แล้วต่ออีกนิด เพื่อความมั่นใจ น่าจะใกล้เคียง 40 N.M
ตาม spec ระบุมั้ง 555 (ไม่มี torque wrench) แต่ก่อนขี่คันอื่นทำแบบเดียวกัน
ก้อไม่เคยมีปัญหาเลยอยากทราบว่า มันน่าจะมีสาเหตุจากอะไรบ้างครับ รบกวนผู้รู้ที
เป็นที่ล้อชุดนี้คู่เดียวเลยงงๆๆ



ขอบคุณครับ

[น้องหนึ่ง]

ขันให้ได้ตามเสป็คสิครับ เท่าที่เคยถอดรถที่ลูกค้า ส่วนมากขันไว้ประมาณ 15-20 นิวตันเมตรเท่านั้น

รักจะทำเองแล้ว หาประแจปอนด์ซักตัวเอาแบบเข็มก็ได้ ตรงนั้นไม่ต้องใช้ค่าแม่นยำมากนัก ราคาคงไม่เกิน 1% ของราคารถ

[lucifer]

ทอร์ค 40 Nm นี่ ไม่ใช่น้อยๆนะครับ นึกถึงเวลาถอดบ้างนะครัชชชชชช

ทอร์ค 40 Nm มีค่าราวๆ น้ำหนัก 4 กก กดผ่านประแจก้านยาว 1 เมตร ถ้าเปลี่ยนเป็นประแจด้ามยาว 12นิ้ว ก็จะมีค่าประมาณ 13.3 กก.

อยากทราบว่าแรงประมาณ 13.3 กก. มันแค่ไหน ง่ายๆก็เอาน้ำขวด 6ลิตร 2 ขวด มาร้อยเชือก แล้วออกแรงยกดูครับ

ดีที่สุดสำหรับการขันฝาปิดเฟือง คือ ใช้ประแจด้าม 12นิ้ว ออกแรงดึงจนดังคลิก แล้วออกแรงไปเรื่อยๆมันจะดึงได้อีกไม่กี่คลิก ก็จะรู้สึกว่าเริ่มตึงมือแล้ว ก็พอครับ

ในอดีต เคยต้องช่วยกันถอดเฟืองด้วยประแจต่อด้ามกันมาแล้ว

ร้านที่เคยถอดเฟืองที่คุณลูกค้าขันด้วยประแจทอร์ค40Nm ก็เคยร้องจ๊ากตอนถอดเฟืองมาแล้วเช่นกัน

วิธีของผม ไม่เกิน 40 Nm แน่นอนครับ ( ยกเว้น คุณจะเป็นนักกล้าม ที่ Biceps แข็งแกร่งที่สุดในปฐพี อันนี้ก็ไม่ทราบเหมือนกัน ) แต่เท่าที่ทำรถมานับ 10ปี ยังไม่เคยคลายออกมาเลยสักครั้ง ก็มันทำคลิกกันคลายให้อยู่แล้ว

ดีสุด คือ ลงทุนซื้อประแจทอร์คไว้ใช้ครับ

[sakuzy]

ใช้น้ำยากันคลายแบบนี้ช่วยได้ไหมครับ

[ลมรำเพย]

ใช้น้ำยากันคลายแบบนี้ช่วยได้ไหมครับ

ช่วยได้มากเลยครับ ช่วยให้ถอดออกยากมากขึ้นกว่าเดิมครับ

[Rookie]

ทอร์ค 40 Nm นี่ ไม่ใช่น้อยๆนะครับ นึกถึงเวลาถอดบ้างนะครัชชชชชช

ทอร์ค 40 Nm มีค่าราวๆ น้ำหนัก 4 กก กดผ่านประแจก้านยาว 1 เมตร ถ้าเปลี่ยนเป็นประแจด้ามยาว 12นิ้ว ก็จะมีค่าประมาณ 13.3 กก.

อยากทราบว่าแรงประมาณ 13.3 กก. มันแค่ไหน ง่ายๆก็เอาน้ำขวด 6ลิตร 2 ขวด มาร้อยเชือก แล้วออกแรงยกดูครับ

ดีที่สุดสำหรับการขันฝาปิดเฟือง คือ ใช้ประแจด้าม 12นิ้ว ออกแรงดึงจนดังคลิก แล้วออกแรงไปเรื่อยๆมันจะดึงได้อีกไม่กี่คลิก ก็จะรู้สึกว่าเริ่มตึงมือแล้ว ก็พอครับ

ในอดีต เคยต้องช่วยกันถอดเฟืองด้วยประแจต่อด้ามกันมาแล้ว

ร้านที่เคยถอดเฟืองที่คุณลูกค้าขันด้วยประแจทอร์ค40Nm ก็เคยร้องจ๊ากตอนถอดเฟืองมาแล้วเช่นกัน

วิธีของผม ไม่เกิน 40 Nm แน่นอนครับ ( ยกเว้น คุณจะเป็นนักกล้าม ที่ Biceps แข็งแกร่งที่สุดในปฐพี อันนี้ก็ไม่ทราบเหมือนกัน ) แต่เท่าที่ทำรถมานับ 10ปี ยังไม่เคยคลายออกมาเลยสักครั้ง ก็มันทำคลิกกันคลายให้อยู่แล้ว

ดีสุด คือ ลงทุนซื้อประแจทอร์คไว้ใช้ครับ

ขอบคุณครับ อ.ลู ถ้าอธิบายแบบนี้ผมเข้าใจดีครับ เข้าใจอย่างยิ่งด้วยว่ามันไม่น่าจะคลายได้ง่ายๆเนื่องจากมีคลิกกันคลายที่ฝาปิด

"ออกแรงดึงจนดังคลิก แล้วออกแรงไปเรื่อยๆมันจะดึงได้อีกไม่กี่คลิก ก็จะรู้สึกว่าเริ่มตึงมือแล้ว" ผมทำแบบนี้มาตลอด
ไม่เคยคลายซักคันยกเว้นคันนี้

เรื่องขันตึงไม่พอ น่าจะตัดออกไปได้เลยครับ ล่าสุดหลังจากคลายมาสอง สาม ครั้ง ผมใช้ประแจ 12 นิ้ว วางขนานพื้น แล้วทิ้ง นน
ตัวลงแขนกดไปอีกหลายแก๊ก (จนกลัวเกลียวโม่รูด) มันก้อยังจะคลายอีก สงสัยคงต้องหาน้ำยากันคลายมาหยดแล้วมั้งครับ

ที่สงสัยอีกอย่างคือตอนแต่ก่อนผมขันเฟือง XT ฝาจะมีแผ่นสเตนเลสบางๆรอง เหนือคลิกที่ฝา แต่อันนี้ไม่มี หรือว่ามีมาแต่เจ้าของเก่า
ทำหายไม่แน่ใจ (รถซื้อต่อมา) แต่ก้อไม่แน่ใจว่าเกี่ยวรึป่าว

[lucifer]

ถามคำถามเดียวครับ เฟืองตัวนี้ มีแหวนรองเฟืองบางๆมาด้วยหรือเปล่า

ตอนประกอบเฟือง 10 เข้ากับโม่ 11 จะต้องมีแหวน 1.8mm ของโม่ 1วง และจะมีแหวนรองเฟืองหนา 1mm อีก 1วง ถ้าขาดวงนี้ไป เป็นไปได้ว่าอาจจะขันฝาปิดเฟืองจนยันกับโม่พอดี ซึ่งมันก็คือแน่นไม่คลาย แต่เฟืองขยับตัวได้ เพราะยังกดได้ไม่สุดมากกว่าครับ

[Rookie]

ถามคำถามเดียวครับ เฟืองตัวนี้ มีแหวนรองเฟืองบางๆมาด้วยหรือเปล่า

ตอนประกอบเฟือง 10 เข้ากับโม่ 11 จะต้องมีแหวน 1.8mm ของโม่ 1วง และจะมีแหวนรองเฟืองหนา 1mm อีก 1วง ถ้าขาดวงนี้ไป เป็นไปได้ว่าอาจจะขันฝาปิดเฟืองจนยันกับโม่พอดี ซึ่งมันก็คือแน่นไม่คลาย แต่เฟืองขยับตัวได้ เพราะยังกดได้ไม่สุดมากกว่าครับ

"มีแหวนรองเฟืองหนา1mm อีก 1วง ถ้าขาดวงนี้ไป เป็นไปได้ว่าอาจจะขันฝาปิดเฟืองจนยันกับโม่พอดี" อันนี้เดี๋ยวคืนนี้ลองไปแงะดูอีกทีครับ น่าจะมีคุ้นๆว่าเป็นแหวนพลาสติก
ไนลอนสีดำๆ ขอบคุณครับ

[lucifer]

แหวงบางๆวงนี้เป็นโลหะครับ โลหะจำพวกสเตนเลส

ส่วนแหวนไนลอนสีดำๆ อันนั้นคือแหวนรองระหว่างชั้นของเฟือง โดยทั่วไปจะมีอยู่ 3-4 วง ขึ้นกับรุ่น และชุดเฟืองครับ แต่แหวนดำๆนี้ จะมีร่องมีสันให้ยึดพอดีกับร่องโม่ ส่วนแหวน 1mm ที่ว่าถึงนี้ จะเป็นวงแหวนกลมๆ เรียบๆ

[Rookie]

แหวงบางๆวงนี้เป็นโลหะครับ โลหะจำพวกสเตนเลส

ส่วนแหวนไนลอนสีดำๆ อันนั้นคือแหวนรองระหว่างชั้นของเฟือง โดยทั่วไปจะมีอยู่ 3-4 วง ขึ้นกับรุ่น และชุดเฟืองครับ แต่แหวนดำๆนี้ จะมีร่องมีสันให้ยึดพอดีกับร่องโม่ ส่วนแหวน 1mm ที่ว่าถึงนี้ จะเป็นวงแหวนกลมๆ เรียบๆ

งานงอกแล้วซิมั้งครับเนี่ย ไม่คุ้นเลย คุ้นแค่ แหวน 1.8 mm ที่มากะโม่ กับ แหวนรองเฟืองดำๆที่มากับเฟือง
รบกวนอีกซักครั้งครับ ไอ้แหวนที่ว่า มันต้องรองตรงไหนครับของชั้นเฟืองครับ อ.ลู

เป็นไปได้ว่ามันอาจจะปริ่มมากถ้าไม่มีแหวนตัวนี้รอง ยันเท่าไหร่เลยไม่แน่นซะที

ขอบพระคุณอีกครั้งครับ

[ลมรำเพย]

เป็นไปได้ไหมครับว่า อาการนี้ อาจจะเกิดจาก "น๊อตล๊อคโม่ คลายตัว" ผมไม่แน่ใจว่า โม่ล้อ zonda ใช้อะไรล๊อคโม่กับดุม
.....เดานะครับ....

[waranon1974]

เช็คส่วนประกอบของอุปกรณ์ให้ถุกต้องตาม Link นี้ครับ
http://techdocs.shimano.com/techdocs/index.jsp

แนะนำว่าควรใช้ประแจทอร์คเพื่อให้ได้ค่าตามกำหนด หรือหากไม่สามารถจัดหาได้จริงๆ แต่ยังอยากจะทำเอง พยายามหาโอกาสลองประแจทอร์คของเพื่อนๆ หรือตามร้านซ่อมเพื่อทำความรู้จักสร้างความคุ้นเคยกับแรงบิดระดับต่างๆ แล้วมาประยุกต์ใช้กับประแจธรรมดา จะลดความเสี่ยงการเสียหายลงได้ครับ

บางทีความเผลอเรอ ผิดพลาด เล็กๆน้อยๆ ทำให้ เกิดปัญหาใหญ่ที่ไม่คาดคิดได้

ต.ย.เพื่อนผมที่ไม่ได้ใช้ประแจทอร์คจนเกือบจะเกิดปัญหากับล้อ Durace C-35 คู่ละเกือบ 40K
http://www.thaimtb.com/forum/viewtopic. ... 0&t=933545

[lucifer]

แหวงบางๆวงนี้เป็นโลหะครับ โลหะจำพวกสเตนเลส

ส่วนแหวนไนลอนสีดำๆ อันนั้นคือแหวนรองระหว่างชั้นของเฟือง โดยทั่วไปจะมีอยู่ 3-4 วง ขึ้นกับรุ่น และชุดเฟืองครับ แต่แหวนดำๆนี้ จะมีร่องมีสันให้ยึดพอดีกับร่องโม่ ส่วนแหวน 1mm ที่ว่าถึงนี้ จะเป็นวงแหวนกลมๆ เรียบๆ

งานงอกแล้วซิมั้งครับเนี่ย ไม่คุ้นเลย คุ้นแค่ แหวน 1.8 mm ที่มากะโม่ กับ แหวนรองเฟืองดำๆที่มากับเฟือง
รบกวนอีกซักครั้งครับ ไอ้แหวนที่ว่า มันต้องรองตรงไหนครับของชั้นเฟืองครับ อ.ลู

เป็นไปได้ว่ามันอาจจะปริ่มมากถ้าไม่มีแหวนตัวนี้รอง ยันเท่าไหร่เลยไม่แน่นซะที

ขอบพระคุณอีกครั้งครับ

แหวนวงนี้ ปกติจะรองไว้ระหว่างโม่ กับเฟืองตัวล่างสุด ถ้าเป็นโม่ 11 ก็จะรองระหว่าง แหวน 1.8mm กับ เฟืองตัวล่างสุดครับ

ยังโชคดีนะครับที่ขันแบบแน่นกำลังดี เคยมีคนลืมใส่แหวนตวนี้ แล้วขันจนโม่ร้าว เพราะขันแน่นแล้ว เฟืองยังขยับตัวได้ เลยคิดว่าไม่แน่น เลยจัดต่อจนล้น

[Rookie]

ขอบคุณท่านทั้งสองมากครับ กระจ่างแล้ว ผมไม่มีแหวน Lower spacer 1.0 mm
ทนขี่มาได้ไงตั้งนานเนี่ยยยย

ต่อไป หาที่ซื้อ ....

[lucifer]

สำหรับเรื่องประแจทอร์คนี่ มันก็พูดยากเหมือนกันนะครับว่า มัน"คุ้ม"หรือ"ไม่คุ้ม" เพราะตัวหนึ่งก็ราคาไม่ใช่น้อยๆเหมือนกัน ซื้อมาแล้วก็อาจจะเกิดความเคลือบแคลงใจอีกว่า ที่บอกว่า 5Nm นั้น มันเป๊ะจริงๆหรือเปล่า ตัวประแจทอร์คนั้นถูก Calibrate มาถูกต้องหรือเปล่า ปัญหานี้ยังไม่จบนะครับ ปัญหาที่สองคือ มีประแจทอร์ค แต่สเปคที่อะไหล่หรืออุปกรณ์กำหนดไว้นั้น มันแม่นยำจริงหรือ? เรื่องจริงเรื่องหนึ่งคือ สกรูTi ในสเตมยี่ห้อที่เอ่ยชื่อก็รู้กัน เพราะมันเป็นสเตมยอดฮิต แบบว่าขายในห้องมือสอง ประกาศเช้าไม่เกินเที่ยง ถ้าราคาไม่เว่อร์ก็ปิดการขายไปแล้ว ระบุไว้ว่าไม่เกิน 5Nm ก็ปรากฏว่าช่างที่ผมรู้จักกันส่ายหัว เพราะประแจทอร์คยี่ห้อPark tools ขันตามสเปคแล้วสกรูขาดกลางเลย ( เกลียวไม่ได้รูดนะครับ แต่ตัวสกรูขาด , ผมเองเวลาขัน จะใช้limitไว้แค่ 4.5Nm เท่านั้น บางครั้งก็ไม่ถึงด้วย )

แต่ในมุมมองของคนที่"รื้อ"และ"ประกอบ"จักรยานด้วยตัวเองในเกือบทุกส่วนของจักรยาน ( ที่ไม่ยุ่งกับมันก็คือ ชุดลูกปืนล้อ เพราะไม่มีเครื่องมือเฉพาะ และไม่คิดจะtrue ล้อเอง เพราะเคยฝึกงานมาแล้ว พบว่าเป็นเรื่องเปลืองเวลามากมาย สู้เอาไปให้ร้านที่คุ้นเคยกันจัดการให้จะดีกว่า ที่สำคัญคือ เขาไม่คิดตังค์ ฮ่า ฮ่า ) ประแจทอร์คที่จำเป็นจริงๆ จะเป็นประแจทอร์คขนาดช่วง 3-15Nm ซึ่งงานหลายๆอย่างจะจำกัดไว้แถวๆ 5Nm บ้าง 7Nm บ้าง นานๆจะเจอ 10 หรือ 12Nm

แล้วเท่าที่ผ่านๆมือมา งานขนาด 12Nm นี่ ประแจทอร์คด้ามยาว 18ซม จะสัมผัสถึงความแข็งได้ว่า ถ้าไม่ใช่พวกมือหินตีนโหด ไร้สติ หรือเมาสุราหละก้อ ลำพังถ้าขันด้วย Allen Key หรือ 6เหลี่ยมทั่วไป โดยเฉพาะที่มากับกล่องเครื่องมือแบบสำเร็จรูปด้วยแล้ว ไม่มีทางขันเกินโดยไม่รู้สึกตัวเลย ขนาด6เหลี่ยมขนาดกลาง(ก้านยาวกว่าที่มากับกล่อง) คุณภาพดีที่ผมซื้อเก็บเอามาตอนผ่านงานมหกรรมเครื่องมือ ผมยังสัมผัสได้เลยว่า แรงที่จะกวดขึ้นไปถึง 10Nm นั้น ค่อนข้างจะเป็นแรงที่ทำให้เจ็บมือได้พอสมควรทีเดียว

ปัญหาของการไม่มีประแจทอร์คจึงเป็นเรื่องของการขันไม่แน่นพอมากกว่าที่จะทำให้เกิดความเสียหาย

ถ้าจะซื้อ ซื้อแค่ 3-15Nm ก็พอแล้วครับ


ประแจทอร์คก้านยาว ตัวที่ใหญ่ขึ้น สำหรับงานที่หนักกว่านั้น ถ้าไม่ได้คิดจะเปิดเป็นร้านจักรยานมาตรฐานแล้ว ไม่คุ้มหรอกครับ มีให้ใช้ไม่กี่จุด แล้วจุดที่ระบุไว้ เช่น ฝาปิดเกลียวเฟืองท้าย , สกรูขันขาจานBB30 พวกนี้บอกไว้ราวๆ 35 -45 Nm แล้วแต่งาน ซึ่งทอร์คระดับนี้ ผมไม่เคยทำชิ้นงานเสียหายสักครั้ง แล้วก็แน่นเพียงพอที่จะไม่คลายตัวออกด้วย

คือ ไม่ใช่ว่าผมเก่งหรือแม่น หรอกนะครับ เอาเป็นว่า เคย"พัง"อะไรต่อมิอะไรมาเยอะต่อเยอะแล้ว เลยมีสัมผัสที่บอกให้รู้ว่า"พอ" "พอ" และ"พอ" แต่ประแจทอร์คขนาด 3-15Nm นั้น ยอมซื้อมาเพราะเบื่อ"ประแจทอร์คมือ" ยิ่งฝาปิดสเตม 4 รูนี่ ผมขันได้โดยแฮนด์คาร์บอนแทบจะไม่บุบ ฝาปิดไม่คลาย แล้วแรงที่หมุนก็สูสีกันมากในทุกๆตัว มันมีเทคนิคเฉพาะเหมือนกัน แต่สุดท้ายแล้ว เสียเวลาเปล่าๆ


ประเด็นล้อ C35 วงนั้น เท่าที่เข้าไปอ่านดู ประเด็นเกิดจาก"ผิดทิศ" อันนี้น่ากลุ้มใจเหมือนกัน เหมือนกับบางคนยังบิดก๊อกน้ำไม่ถูกทางเหมือนกันนะครับ ว่ากันไม่ได้

คนที่เข้าใจทิศเกลียวว่า อะไรควรจะเป็นเกลียวขวา ( เกลียวมาตรฐานทั่วไปที่เราพบกัน ) หรือ อะไรควรจะเป็นเกลียวซ้าย ( เกลียวกลับทิศ ) นั้น ไม่ใช่ว่าจะเป็นกันได้ทุกคนนะครับ การศึกษาจากคู่มือเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด ถ้าเป็นสมัยก่อนที่โลกจักรยานยังรู้จักแต่กระโหลกเกลียวกันนั้น ทิศเกลียวกระโหลกเป็นอะไรที่น่าปวดหัวมากๆ ใครโลกแคบรู้จักแต่เกลียวอังกฤษ พอไปเจอเกลียวอิตาเลี่ยนเข้าไป ก็ใบรับประทานทีเดียว โดยเฉพาะด้านขวาที่ดันเป็นเกลียววนขวา ที่ผิดธรรมชาติในลักษณะการใช้งาน

หรืออย่างแกนบันได ที่บันไดขวาเกลียวขวา บันไดซ้ายเกลียวซ้าย สลับกันกับเกลียวกระโหลกอังกฤษ


สมัยก่อน ในช่วงที่ผมเริ่มปั่นจักรยานเมื่อ 10 กว่าปีก่อน มันหาช่างไม่ได้ง่ายๆเหมือนกับสมัยนี้ แถมเจอช่างเหอะ ช่างห่วย ขนาดช่างในโชว์รูมใหญ่แห่งหนึ่ง ยังขันสกรูสเตมของผมให้ปีนเกลียวจนเกลียวรูดได้อย่างโง่เขลาเบาปัญญาให้ขายหน้าแบรนด์เนมด้วยซ้ำไป

ถ้าไม่หัดทำเอง ก็คงจะตอบโจทย์ทั้งหมดไม่ได้หรอกครับ


อีกเรื่องหนึ่งก่อนออกจะไปปั่นจักรยาน คือ เรื่องแผ่นสเตนเลสหรือแผ่นฟลอยด์บางๆที่อยู่ระหว่าง เฟืองตัวเล็กสุด กับ แหวนเกลียวปิดโม่นั้น บ่อยครั้งที่มันจะblend เป็นชิ้นเดียวกันกับแหวนเกลียวปิดโม่ ทำให้อาจจะคิดไปว่ามันไม่มีมากับชุดเฟือง

ช่างคนหนึ่งที่ผมนับถือ แกเป็นคนแข็งแรง แกขันฝาปิดเฟืองได้แน่นโคตรๆ เชื่อว่า OverTorque ด้วยซ้ำไป และคิดว่าแน่นกว่ากรณีในล้อ C-35 ด้วยนะครับ
วันนั้นผมกับเพื่อนอีก 2 คน ช่วยกันเปิดฝาปิดเฟืองออกมา โดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน กับแป๊บด้ามยาวประมาณ 1 เมตร ส่วนกุญแจลอคเฟืองนั้น มันเป็นกุญแจลอคเฟืองรุ่นเก่า ที่โซ่มีขนาดใหญ่กว่ากุญแจลอคเฟืองในปัจจุบัน แล้วหลักการในการออกแรงนั้น ไม่ใช่ว่าออกแรงโดยการเพิ่มแรงไปเรื่อยๆนะครับ แต่จะใช้วิธีการออกแรงในลักษณะ"ระเบิดแรง"ออกมาในทีเดียว ซึ่งการออกแรงแบบนี้จะต้องมั่นใจว่าทุกจุดยึดไว้แน่นหนา มีเพื่อนร่วมงานช่วยกัน เพราะการออกแรงแบบนี้จะลดความเสียหายของกุญแจลอคโซ่ และฟันเฟืองในส่วนที่โซ่ของกุญแจลอคโซ่ไปพันอยู่ ผมใช้วิธีการทดแรงด้วยแป๊บ แล้วกดแบบระเบิดพลัง พรวดเดียวก็หลุดออกมาโดยไม่มีอะไรเสียหาย

เรื่องบางเรื่อง ประสพการณ์ที่เคยเป็นช่างในโรงงานของตัวเองในสมัยเด็กๆ ก็ช่วยได้มากทีเดียว