สาวนักเปิบกับหนุ่มนักปั่น “บันเตียฉมาร์ (Banteay Chhmar)” 5-10 ธ.ค. 2555

[Piak JTP]

ปักที่หัวเข่าก่อน

[M&M]

จากบ้านโอรเสม็ดมาราวๆ สิบกว่ากิโล
เป็นสามแยกและชุมชนใหญ่
จากตรงนี้หากซ้ายจะตรงไปยังจังหวัดอลองเวง
ซึ่งสามารถข้ามกลับไปยังประเทศไทยได้ที่ช่องสะงำ
ตรงไปอีกราว 20 กม. คือจังหวัดสำโรง
พี่จิ๊บซึ่งไม่ได้ปั่นจักรยานกับพวกเราด้วย
นั่งจิบเบียร์รออยู่อยู่นานแล้ว
ถึงแม้พี่จิ๊บจะเช่ารถ Toyota Camry พร้อมคนขับ
เป็นพาหนะตลอดการเดินทางและนั่งมาคนเดียว
แต่พวกเรายืนยันที่จะแบกสัมภาระทุกอย่างด้วยตนเอง
ด้วยเหตุผลง่ายๆ ครับ หากพลัดหลงกันหรือติดต่อกันไม่ได้
ยังมีของใช้ส่วนตัวให้เอาตัวรอดกันได้

[M&M]

เถลไถลนั่งจิบเบียร์สนทนาปราศัยกันจนดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า
ก็ได้ฤกษ์ปั่นกันต่อ

ที่พักแสนสุขคืนนี้อยู่ห่างจากสามแยกอัลลองเวง ไปอีกราวๆ 7 กม.
ถนนหมายเลข 68 นี้ สภาพดีเหมือนเพิ่งทำมาใหม่ๆ
ตลอดสองข้างทางมีบ้านเรือน ผู้คนอาศัยอยู่ประปราย
มีเสาไฟฟ้าลากมาจากฝั่งไทย แต่ไม่มีไฟส่องสว่างข้างถนน
และไม่เห็นมีบ้านไหนใช้ไฟฟ้า

“หยี ก็ค่าไฟมันแพง ชาวบานทีไหนจะหาสตางค์มาจ่ายได้เหลา”

พี่จิ๊บตอบข้อสงสัยเป็นภาษาไทยสำเนียงสุรินทร์

[M&M]

ที่พักในค่ำคืนนี้เป็นที่พักสุดหรูระดับห้าดาว
เหมาะกับนักปั่นจักรยานท่องเที่ยวมีระดับจาก กทม อย่างเราๆ ยิ่ง
เราขอให้ทางโรงแรมปิดไฟทั้งหมด
แล้วมาจุดตะเกียงน้ำมันก๊าด
เพื่อให้ได้บรรยากาศแบบเดียวกับชาวบ้านในแถบนี้
อาหารทั้งหมดเป็นอาหารพื้นเมืองซึ่งหารับประทานได้ยากยิ่ง
เสิร์ฟพร้อมกับเบียร์อังกอร์
“ประเทศ ของเรา เบียร์ของเรา”

[Airskipper]

เก็บไว้นานจนภาพซีดหมดแล้ว

[ทิวากร]

เห็นป้าไปซื้ออุปกรณ์ที่ร้าน ไม่เห็นป้าขุนหาญเล่าเลยว่า เจ้าของร้านเป็นคนสุรินทร์ สรุปช้าแต่เหมือนพึ่งไปมาติดตามครับ

[M&M]

เห็นป้าไปซื้ออุปกรณ์ที่ร้าน ไม่เห็นป้าขุนหาญเล่าเลยว่า เจ้าของร้านเป็นคนสุรินทร์ สรุปช้าแต่เหมือนพึ่งไปมาติดตามครับ

เกิดที่สังขะ บ้านอยู่ อ.ปราสาท หลังปั้ม ปตท ตรงสี่แยกทางไปประโคนชัยครับ
เด็กๆ ปั่นจักรยาน วิ่งเล่นอยู่แถวนั้นหละครับ

ปล. เรียน ป.1 ที่โรงเรียนปราสาท หลังตู้ยามทางหลวงด้วย

[M&M]

ขอบรรยายแผนที่กันสักเล็กน้อย เพื่อให้เห็นภาพ
มาเรามาจากไหนและจะไปที่ไหน

จุดที่ผ่านแดนเข้าสู่ประเทศกัมพูชาคือด่านช่องจอม อ.กาบเชิง จ.สุรินทร์
ตำแหน่งที่เราเมาอังกอร์หัวทิ่มอยู่ในขณะนี้คือจุดเขียวๆ ในเขตจังหวัดสำโรง

"บันเตียฉมาร์" อยู่กึ่งกลางถนนหมายเลข 69
จากสำโรงไปศรีโสภณ

อันที่จริงสามารถปั่นเข้ามาจากด่านปอยเปตก็ได้เช่นกัน
แต่เราหาเรื่องมาเที่ยวและมาเจอเพื่อนฝูง ญาติพี่น้อง ทางนี้

[M&M]

6 ธ.ค. 2555

ที่พักสุดหรูระดับห้าดาวที่เรามาขออาศัยนอนเมื่อคืนนี้
คือลานดินหน้าบ้านแม่ยายพี่ซุปเปอร์

พี่ซุปเปอร์ เป็นตำรวจนะครับ ( ไม่ใช่ต้มยำตีนไก่ร้านข้าวต้ม)
ประจำอยู่ที่โอรเสม็จและเป็นสหายรักของพี่จิ๊ป
พี่ซุปเปอร์เป็นอีกหนึ่งท่านที่มีความสำคัญยิ่งต่อพวกเรา
เพราะเป็นคนที่ดูแลจัดการเรื่องรถรา ที่พัก
รวมถึงอาหารการกินให้พวกเราตลอดการเดินทาง
โดยที่แทบจะไม่ได้เจอกันเลย

พ่อตาและแม่ยายของพี่ซุปเปอร์พื้นเพดั้งเดิมเป็นคนจังหวัดสวายเรียง
จังหวัดทางตะวันออกเฉียงใต้ของพนมเปญใกล้ๆ กับเวียดนาม
ผมลืมรายละเอียดไปแล้วว่าทั้งสองท่านมาอยู่ที่นี่ได้อย่างไร
แต่คาดว่าน่าจะเพิ่งมาอยู่ที่นี่หลังสงครามสงบ
เพราะต้นผลหมากรากไม้ในบริเวณบ้านซึ่งมีเนื่อที่ราวๆ ห้าไร่
เป็นต้นไม้ปลูกใหม่ซึ่งมีอายุไม่น่าจะเกินสิบห้าปี

จากการมาขออาศัยนอนที่ลานหน้าบ้านคุณยายคุณตาทั้งเมื่อคืนนี้
และอีกวันตอนขากลับ มีข้อสังเกตสามเรื่องที่สังเกตได้ คือ

หนึ่งคุณยายพูดภาษาเขมร
ในสำเนียงที่ผมฟังไม่ออกเลย

สองคุณตาคุณยายขยันมาก
ขณะที่บ้านหลังอื่นข้างๆ รอบๆ ข้าง ค่อนข้างแห้งแล้งและอยู่แบบเหงาๆ
บ้านของคุณตาคุณยายกลับมีชีวิตชีวาอย่างน่าประหลาด
คุณตาคุณยายปลูกไม้ดอก ไม้ใบ ไม้ผล มากมายหลากหลายชนิด
จนเต็มพื้นที่รั้วบ้านบ้าน ทำให้บ้านดูร่มรื่นและน่าอยู่
พี่จิ๊บเล่าให้ฟังว่า ผักผลไม้ที่ออกใบออกผล
คุณตาคุณยายจะเก็บมาวางขายที่เพิงหน้าบ้าน
วันหนึ่งๆ ขายได้หลายร้อยบาท
ในขณะที่เงินเดือนตำรวจแบบพี่ซุปเปอร์
อยู่ในหลักไม่กี่พันบาทต่อเดือนนะครับ


สามคุณตาบุคลิกคล้ายคุณตาของผมมาก

[M&M]

ก่อนออกเดินทางไกลวันนี้
เติมพลังด้วยข้าวสวยกับกับข้าวที่คุณยายเตรียมไว้ให้
กฎข้อสำคัญจากประสบการณ์ของการเดินทางคือ
“หิวไม่หิวต้องกิน” และ "มีอะไรก็ต้องกินครับ"

[M&M]

...

[M&M]

อธิบายด้วยแผนที่ไว้แล้วว่าขณะนี้เราอยู่ที่ไหน
จากจุดเขียวๆ ที่เรานอนจะต้องปั่นจักรยานผ่านตัวจังหวัดสำโรงก่อน
จึงจะถึงทางแยกไป “บันเตียฉมาร์”
พี่จิ๊บให้ข้อมูลไว้แล้วว่า ตั้งแต่สำโรงเป็นต้นไป
ทางไป “บันเตียฉมาร์” จะเป็นทางลูกรังตลอดสาย
ระยะทางจากสำโรงไปก็ประมาณ 70 กิโลเมตร
วันนี้จึงอาจจะต้องปั่นจักรยานถึง เกือบ 90 กิโล
เก้าโมงๆ กว่าแดดเริ่มอุ่นกระตุ้นให้เริ่มออกเดินทางได้แล้ว
เดี่ยวจะไปถึงไม่ทันพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า

[M&M]

...

[M&M]

...

[M&M]

นอกจากการปั่นจักรยานชิดขวา
และป้ายบอกทาง ป้ายสถานที่ที่เป็นภาษาเขมรนั้น
ตลอดสองข้างทางจากบ้านคุณยาย
ไปจนถึงตัวจังหวัดสำโรง
ไม่มีอะไรต่างจาก จากแถวๆ อ.ปราสาท บ้านผม
ที่อยู่อีกฝั่งหนึ่งของเทือกเขาพนมดงรัก
สภาพวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ผู้คน หรือแม้กระทั่งภาษาพูด
เราอยู่ห่างกันแค่ห้าสิบหกสิบกว่ากิโลเมตรเท่านั้น
แต่ใช้เวลาสามสิบกว่าปี
กว่าจะมีโอกาสได้ข้ามมาฝั่งนี้

พี่จิ๊บบอกว่า ขากลับพี่จิ๊บจะขอไปเยี่ยมญาติ
ในหมู่บ้านละแวกนี้สักหน่อย
เดิมนั้นญาติๆ พี่จิ๊บอาศัยอยู่ที่แถวๆ ต.กระเทียม อ.สังขะ ในเขตจ.สุรินทร์
พ่อแม่พาอพยพย้ายมาทำไร่ทำนา ทำมาหากินที่ฝั่งเขมร
เมื่อราวห้าหกสิบปีมาแล้วตั้งแต่ก่อนยุคสงคราม
พอเสียงปืนดัง ก็เลยไม่ได้กลับ
ก่อนหน้านี้ผู้คนก็คงเดินข้ามไปข้ามมาไปมาหาสู่กัน
คุณม่ของผมเองยังเคยเล่าให้ฟังว่า คุณตาของผมเองนั้น
สมัยหนุ่มๆ (ก่อนปี พ.ศ. 2500)
ก็เคยข้ามไปข้ามมาระหว่างฝั่ง อ.กาบเชิง กับ จ.สำโรงอยู่บ่อยๆ
มาเที่ยวบ้าง เยี่ยมเพื่อนฝูงบ้าง ไม่ก็มาหาของป่า ล่าสัตว์

ขณะที่เด็กๆ ยุคปลายสงครามเย็นอย่างผม
โตมาด้วยการรับรู้ว่าแผ่นดินเขมร
ฝั่งตรงข้ามกับ จ.สุรินทร์ แถวๆ บ้านผม
(อ.ปราสาท อยู่เหนือช่องจอมไปราวๆ 40 กม)
คือดินแดนสงคราม
ชายแดนคือพื้นที่ที่ไม่ควรเข้าใกล้
ปืนใหญ่ กับระเบิด บังเกอร์ กองกำลังทหาร ค่ายผู้ลี้ภัย
และการเคลื่อนย้ายอาวุธยุทโปกรณ์
เป็นสิ่งที่เห็นกันจนชินตาในยุคนั้น

ต่อจากยุคสงครามกลางเมืองเขมรสิ้นสุด
ด่านช่องจอม คือ ด่านการค้าไม้จากเขมรที่สุดคึกคัก
จากการปั่นจักรยานเข้ามาในเขมรเป็นเวลาเกือบยี่สิบสี่ชั่วโมงแล้วนี้
สิ่งหนึ่งที่ตระหนักได้อย่างชัดเจนคือ

“ต้นไม้ใหญ่ๆ หายไปไหนหมดฟะ”